KDDI - một trong ba tập đoàn viễn thông lớn nhất Nhật Bản - vừa bị phát hiện 246 tỷ yen (1,5 tỷ USD) doanh thu đến từ các giao dịch khống. Đây là vụ bê bối mới nhất, trong danh sách kéo dài những sai phạm của các doanh nghiệp hàng đầu Nhật Bản thời gian gần đây.
Tập đoàn viễn thông này đã phải hoãn công bố kết quả kinh doanh quý III do vướng phải các cuộc điều tra “nghi vấn liên quan đến những giao dịch không phù hợp” tại hai công ty con là Biglobe và G-Plan, những đơn vị hoạt động trong lĩnh vực cung cấp kết nối Internet và dịch vụ quảng cáo. KDDI cho biết họ đã xác nhận được rằng, một hoặc nhiều nhân viên tại các công ty con đã thực hiện các giao dịch quảng cáo khống, trong khi trên thực tế không hề có nhà quảng cáo nào.
Theo kết quả điều tra ban đầu, các giao dịch gian lận này kéo dài trong suốt ba năm tài khoá, và có thể ảnh hưởng tới lợi nhuận hoạt động của tập đoàn. KDDI cũng xác định rằng khoảng 33 tỷ yen đã được chuyển ra bên ngoài dưới dạng phí đại lý, như một phần của chuỗi giao dịch khống nói trên.
Vụ việc của KDDI diễn ra trong bối cảnh hàng loạt bê bối doanh nghiệp tại Nhật Bản bị phanh phui. Trước đó, một công ty con của Nidec, nhà sản xuất động cơ lớn nhất thế giới, đã bị điều tra vì sai phạm kế toán và thậm chí đối mặt nguy cơ bị hủy niêm yết. Chubu Electric cũng từng thừa nhận làm giả dữ liệu địa chấn cho một nhà máy điện hạt nhân mà họ đang tìm cách đưa vào vận hành trở lại.
Những sai phạm liên tiếp này xuất hiện đúng lúc Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo (TSE) đang nỗ lực nâng cao tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp trên thị trường Nhật Bản, nhằm thu hút nhà đầu tư nước ngoài và cải thiện giá trị của các doanh nghiệp niêm yết. KDDI cho biết họ đã lần đầu công bố vấn đề này ra thị trường vào tháng trước, sau khi nhận thấy các số liệu doanh thu kém thực tế.
Hiện tập đoàn đã thành lập một ủy ban điều tra đặc biệt, do các chuyên gia pháp lý và kiểm toán viên độc lập đứng đầu. Báo cáo điều tra dự kiến sẽ hoàn tất vào cuối tháng 3.
Phát biểu tại một cuộc họp báo kéo dài gần hai tiếng, Tổng giám đốc điều hành Hiromichi Matsuda thừa nhận rằng: “Sự cố lần này đã gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của toàn bộ tập đoàn KDDI.”
Theo Reuters, các vụ gian lận doanh thu hay sai phạm kế toán không chỉ gây thiệt hại tài chính trước mắt, mà còn làm xói mòn niềm tin dài hạn - yếu tố then chốt đối với một thị trường đang cạnh tranh gay gắt để hút dòng vốn toàn cầu. Với Nhật Bản, nơi nhiều tập đoàn có lịch sử hàng chục năm và đóng vai trò trụ cột nền kinh tế, mỗi bê bối lớn đều tạo ra hiệu ứng lan tỏa vượt ra ngoài phạm vi một doanh nghiệp.
Giới quan sát cho rằng thách thức lớn nhất không chỉ là xử lý một vụ gian lận cụ thể, mà là cải cách sâu hơn văn hóa quản trị, tăng quyền độc lập cho kiểm toán, và giảm áp lực “giữ hình ảnh bằng mọi giá”. Nếu không, những bê bối tương tự có thể tiếp tục lặp lại, làm suy yếu nỗ lực nâng tầm thị trường Nhật Bản trên bản đồ tài chính toàn cầu.
Theo: Reuters, Financial Times