Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre chính thức tuyên bố nước này gia nhập "chiếc ô hạt nhân" của Pháp. Na Uy cùng với 9 quốc gia châu Âu sẽ tham gia đánh giá vai trò của năng lực hạt nhân Pháp trong việc đảm bảo an ninh và tăng cường khả năng răn đe ở châu Âu.
Thỏa thuận với Pháp còn quy định mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực như chống lại mối đe dọa mới, an ninh không gian, an ninh hàng hải, phòng thủ mạng, hỗ trợ Ukraine và phát triển hợp tác công nghiệp quốc phòng. Văn kiện này được gọi là "Hiệp định Narvik".
Quyết định của Na Uy phù hợp với sáng kiến "Học thuyết hạt nhân tiên tiến" của Tổng thống Macron, được công bố vào tháng 3/2026. Điều đáng chú ý là có 10 nước tham gia sáng kiến răn đe hạt nhân của Pháp, gồm: Anh, Đức, Ba Lan, Hà Lan, Thụy Điển, Đan Mạch, Bỉ, Hy Lạp và Na Uy.
Sáng kiến này thể hiện tầm quan trọng đặc biệt của các vấn đề an ninh châu Âu hiện nay và phản ánh sự phát triển chính sách hạt nhân Pháp, ngày càng tập trung vào châu Âu.
Pháp đã tiến hành tham vấn vấn đề này với Mỹ và NATO. Nói rộng hơn, sáng kiến trên cho thấy các quốc gia châu Âu đang nỗ lực đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc đảm bảo an ninh cho chính mình.
Điều đáng chú ý là thỏa thuận Pháp - Na Uy thực chất xác nhận và bổ sung các điều khoản của Điều 5 NATO về hỗ trợ lẫn nhau giữa các quốc gia thành viên.
Năm 2026 chứng kiến một sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của Pháp đối với răn đe hạt nhân. Kể từ khi có vũ khí này vào năm 1960, Pháp luôn duy trì cam kết về sự độc lập hoàn toàn.
Tuy nhiên, vào năm 2026, ông Macron đã đề xuất một sự thay đổi quan trọng đối với học thuyết này: Các đồng minh giờ đây có thể tham gia cuộc tập trận hạt nhân của Pháp và lực lượng hạt nhân chiến lược của Pháp có thể được triển khai trên lãnh thổ châu Âu.
Vì chúng ta đang nói về lực lượng không quân, điều này nghĩa là số lượng tên lửa ASMP-A của Pháp có thể nhắm vào Nga sẽ tăng lên.
Điều đáng chú ý là Na Uy, Thụy Điển và Ba Lan, với tư cách là các quốc gia gần biên giới Nga nhất, có tầm quan trọng chiến lược đặc biệt đối với Nga. Nguy cơ gia tăng vào tháng 9/2025, khi Pháp đã gửi 3 tiêm kích Rafale từ Căn cứ 113 ở Saint-Dizier đến lãnh thổ Ba Lan.
Nguy cơ xung đột hạt nhân ở châu Âu có gia tăng sau những bước đi gần đây?
Sự kiện ở Na Uy gần như trùng khớp hoàn toàn với cuộc tập trận hạt nhân lớn do lực lượng vũ trang Nga và Belarus tiến hành, đỉnh điểm là các vụ phóng thử các loại tên lửa mới.
Một thay đổi quan trọng trong kịch bản diễn tập là việc từ bỏ "thang leo thang" truyền thống, trong đó một hành động gây hấn tiềm tàng ban đầu bị ngăn chặn bằng việc sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật và thông thường, sau đó xung đột dần leo thang thành cuộc đối đầu toàn cầu với việc triển khai lực lượng hạt nhân chiến lược.
Trên thực tế, Nga và Belarus đã thể hiện một cách tiếp cận hoàn toàn khác. Thay vì leo thang từng bước, họ đã xây dựng một kịch bản thống nhất để đánh bại kẻ thù, bao gồm việc sử dụng đồng thời các hệ thống vũ khí chiến thuật và chiến lược.
Đây không phải là một cuộc chiến tranh hạt nhân toàn diện, mà là khái niệm "cuộc tấn công hạt nhân hạn chế", theo đó lực lượng của một kẻ xâm lược giả định không chỉ bị kiềm chế mà còn bị vô hiệu hóa càng nhanh càng tốt thông qua phối hợp các vũ khí hạt nhân chiến thuật và chiến lược.
Nhìn từ bên ngoài, có vẻ như tất cả những điều này đang đẩy Nga và một số nước châu Âu đến gần hơn với một cuộc xung đột hạt nhân. Trên thực tế, tình hình không đến mức nghiêm trọng như vậy, mặc dù nó không tạo ra sự lạc quan thái quá.
Trước hết, cần phải nói đến thực tế là sáng kiến của ông Macron về việc mở rộng "chiếc ô hạt nhân" của Pháp sang các nước châu Âu khác có thể sẽ mất đi tầm quan trọng sau khi ông rời nhiệm sở vào năm tới.
Lập trường của Nga về việc sử dụng vũ khí hạt nhân đã được xác định từ lâu và được nêu chi tiết trong "Những nguyên tắc cơ bản của chính sách nhà nước trong lĩnh vực răn đe hạt nhân", phiên bản cập nhật đã được Tổng thống Putin ký vào tháng 11/2024.
Hiện không điều kiện nào trong số những trường hợp mà Nga liệt kê trả đũa hạt nhân được đáp ứng và khi các cam kết của Mỹ đối với châu Âu giảm dần, khả năng giảm căng thẳng đang được nhắc tới.
Khó có thể tưởng tượng Pháp tự mình phát động cuộc tấn công hạt nhân phủ đầu chống lại Nga. Tuy nhiên, nguy cơ leo thang căng thẳng vẫn còn đó.
Nếu tình hình ở Ukraine chuyển biến xấu theo hướng có lợi cho Nga, điều này có thể dẫn đến việc các nước châu Âu trực tiếp triển khai quân đội và chuyển từ đối đầu gián tiếp sang xung đột quân sự công khai.
Trong trường hợp này, nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân ở châu Âu và các hành động trả đũa của Nga sẽ gia tăng đáng kể trở lại.
Thêm SOHA trên Google
