Trong điều kiện thiếu vũ khí, Lực lượng Vũ khí Ukraine đôi khi phải sử dụng những loại khá hiếm, và đặc biệt như trong trường hợp cụ thể này - thậm chí là vũ khí có chất lượng như trong bảo tàng.
Một trong số đó - cụ thể là pháo 2B-16 "Nona-K" - được trang bị trong Lữ đoàn tấn công đường không Galicia số 80 thuộc Lực lượng Lính dù Ukraine.
Theo lời chỉ huy khẩu đội tên Serhiy, mẫu vật đặc biệt này được bảo quản từ năm 2003, đến cuối năm 2022 được tháo dỡ khỏi bia tưởng niệm của Học viện Lục quân Quốc gia ở Lviv và đầu năm 2023, được gửi đến một đơn vị lữ đoàn, nơi nó đã thực sự giúp quân đội Ukraine chiến đấu hiệu quả trong 3 năm qua.
Mặc dù đây là một mẫu vũ khí cũ của Liên Xô đã bị bỏ ngoài trời trong một thời gian dài, nhưng cuối cùng nó lại tỏ ra rất uy lực trên chiến trường, khi loại bỏ cả bộ binh, hầm trú ẩn và vị trí của các kíp pháo cối, cũng như xe tăng hạng nhẹ và pháo tự hành.
Pháo Nona-K vẫn thể hiện uy lực đáng sợ sau thời gian dài bị loại biên.
Đầu tiên, khẩu pháo này được gửi đến hướng Bakhmut, nơi nó trực tiếp tham gia vào việc phòng thủ thành phố. Lữ đoàn cũng cho biết khẩu Nona-K của họ đã yểm trợ binh sĩ nước này trên tuyến biên giới trong chiến dịch Kursk.
Các chỉ huy ghi nhận rằng nhiều mục tiêu đã bị bắn trúng nhờ khẩu pháo "đồ cổ" này, bất chấp nhược điểm chính của nó là tầm bắn ngắn.
Theo dữ liệu từ các nguồn công khai, tầm bắn hiệu quả, tùy thuộc vào loại đạn sử dụng, có thể đạt từ 7 - 8,8 km, tối đa lên đến 12,8 km, tham số trên thực sự là một vấn đề trong điều kiện máy bay không người lái chiếm ưu thế và "vùng tiêu diệt" ngày càng mở rộng.
Như lữ đoàn đã ám chỉ, hiện tại khẩu pháo này chưa được sử dụng trong các trận chiến - họ đang chờ đến mùa xuân - hè, khi có thể giấu nó một cách an toàn trong khu vực "xanh".
Tuy nhiên Nona-K vẫn là một vũ khí hiệu quả, miễn là nó được ngụy trang tốt và kíp pháo thủ được huấn luyện bài bản. Và ưu điểm đáng kể của nó, cụ thể là độ chính xác cao, cũng giúp tiêu diệt đối phương một cách hiệu quả, như chính những người lính sử dụng đã nhấn mạnh.
Trước hết, chúng ta đang nói về trường hợp quân đội nhận được loại đạn kém chất lượng cho khẩu pháo này, và gần 1/3 số đạn không phát nổ, vậy mà một trong số những viên đạn kém chất lượng đó lại bắn trúng và loại khỏi vòng chiến nhiều người lính Nga.
Vấn đề nữa cần nhắc đến đó là lần đầu tiên xuất hiện thông tin vào năm 2022 về việc Lực lượng Vũ trang Ukraine sử dụng pháo Nona-K trên chiến trường. Theo cổng thông tin Oryx, kể từ năm 2022, Quân đội Ukraine đã thu giữ được 8 khẩu pháo Nona-K làm chiến lợi phẩm.