Ngoại giao đường ống Nga - Trung
Các hoạt động ngoại giao năng lượng cấp cao tại Bắc Kinh tuần này cho thấy Trung Quốc sẵn sàng thách thức những nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm cô lập Nga và sự thống trị trên thị trường năng lượng của Mỹ.
Đầu tháng 9, tập đoàn khí đốt khổng lồ Gazprom của Nga tuyên bố hai bên đã ký một bản ghi nhớ ràng buộc về mặt pháp lý về việc xây dựng Power of Siberia 2, một đường ống dẫn khí đốt dài 2.600 km sẽ chạy giữa hai nước. Dự án đã gặp khó khăn trong việc triển khai sau hơn một thập kỷ đàm phán không có kết quả.
Trung Quốc cũng sẽ tăng cường khối lượng khí đốt vốn đã lớn mà nước này nhập khẩu thông qua đường ống 'Power of Siberia' hiện có. Tổng giám đốc điều hành Gazprom, Alexei Miller, cho biết hôm 2/9 rằng hai nước đã nhất trí tăng nguồn cung qua đường ống từ 38 tỷ mét khối lên 44 tỷ mét khối mỗi năm. Ngoài ra, cả hai bên đã đồng ý tăng 20% khối lượng khí đốt Nga cung cấp cho Trung Quốc qua đường ống từ đảo Sakhalin ở vùng Viễn Đông của Nga, lên 12 tỷ mét khối mỗi năm.
Đây là một dấu hiệu nữa cho thấy mối quan hệ ngày càng phát triển giữa Bắc Kinh và Moscow, nhưng quan trọng hơn, đó là tín hiệu cho thấy Trung Quốc không có ý định lùi bước trước áp lực của Mỹ.
Trong bối cảnh toàn cầu mới hiện nay, dự án này được xem như là một khoản đầu tư chính trị của Bắc Kinh và Moscow.
Đòn giáng của Trung Quốc với Mỹ
Đối với Nga, thỏa thuận này mang lại một thị trường dài hạn cho trữ lượng khí đốt tự nhiên khổng lồ, nhất là kể từ khi châu Âu, thị trường khí đốt lớn nhất của Nga trong nhiều thập kỷ, bắt đầu giảm dần việc phụ thuộc vào khí đốt của Nga sau cuộc chiến tại Ukraine bắt đầu vào năm 2022.
Đối với Trung Quốc, việc nhập khẩu khối lượng khí đốt lớn hơn từ Nga sẽ làm giảm nhu cầu của Bắc Kinh trong việc tăng cường nhập khẩu LNG từ Mỹ.
Đây dường như là một đòn giáng mạnh vào căng thẳng kinh tế với Washington.
Và sau đó là mong muốn thể hiện sự thách thức - bản thân nó đã là một chiến thuật đàm phán.
Kỷ nguyên ngoại giao năng lượng mới này đang phát triển nhanh chóng, nhưng dự báo có thể tạo tiền đề cho những căng thẳng gay gắt hơn giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Nguy cơ đe dọa nỗ lực hàng thập kỷ của Trung Quốc
Tất nhiên, vẫn còn một số rào cản lớn đối với dự án Siberia mới.
Trước hết, hai bên vẫn chưa thống nhất về giá khí đốt sẽ được vận chuyển qua đường ống. Tổng giám đốc điều hành Gazprom cho biết giá sẽ thấp hơn mức giá mà người mua châu Âu đã trả trước đây.
Ngoài ra, việc hoàn thành dự án mới sẽ củng cố vị thế của Nga là nhà cung cấp khí đốt tự nhiên lớn nhất cho Trung Quốc - và điều đó có thể là mối lo ngại.
Tuyến đường ống Power of Siberia 2
Theo dữ liệu từ Đánh giá Thống kê Năng lượng Thế giới của Viện Năng lượng, Nga đã cung cấp khoảng 22% lượng khí đốt nhập khẩu của Trung Quốc vào năm 2024, tương đương khoảng 38 tỷ mét khối, bao gồm cả khí đốt qua đường ống và khí hóa lỏng tự nhiên.
Khối lượng mới từ đường ống hiện tại sẽ nâng thị phần của Nga trong lượng khí đốt nhập khẩu của Trung Quốc lên hơn 1/4 vào năm tới.
Việc bổ sung thêm 50 tỷ mét khối công suất từ đường ống mới, vốn có khả năng sẽ không đi vào hoạt động trước năm 2030, sẽ tăng gấp đôi thị phần khí đốt nhập khẩu của Nga vào Trung Quốc.
Điều này dường như sẽ làm ảnh hưởng tới nỗ lực hàng thập kỷ của Bắc Kinh nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng và đa dạng hóa các nguồn cung cấp.