Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh chính thức miễn vé tham quan nhân dịp Ngày Quốc tế Bảo tàng 18/5, cơ hội hiếm có để cả gia đình khám phá hơn 130 năm lịch sử Sài Gòn mà không tốn một đồng.
Ngày 18/5 hằng năm là Ngày Quốc tế Bảo tàng (International Museum Day- IMD), được Hội đồng Bảo tàng Quốc tế (ICOM) chính thức phát động từ năm 1977, tại Hội nghị toàn thể lần thứ 12 tổ chức ở thành phố Leningrad nay là Saint Petersburg, Nga. Với phương châm “Bảo tàng là cầu nối văn hóa, thúc đẩy hiểu biết, hợp tác và hòa bình”, ngày này nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của bảo tàng trong việc gìn giữ di sản và phát triển xã hội.
Từ năm 1992, ICOM đề ra mỗi năm một chủ đề riêng để các bảo tàng trên thế giới cùng hưởng ứng. Chủ đề của Ngày Quốc tế Bảo tàng năm 2026 là “Bảo tàng đoàn kết một thế giới đang chia rẽ”, nhấn mạnh sứ mệnh của bảo tàng trong việc kết nối cộng đồng, xây dựng sự đồng cảm và thúc đẩy đối thoại văn hóa trong thời đại nhiều biến động.
Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 130 năm lịch sử trong một tòa nhà
Nằm tại số 65 Lý Tự Trọng, Quận 1, trên khu đất rộng gần 2 hecta giữa lòng trung tâm thành phố, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những địa chỉ văn hóa, lịch sử quan trọng bậc nhất của Sài Gòn xưa và TP.HCM hôm nay.
Tòa nhà được khởi công từ năm 1885 và hoàn thành năm 1890, theo thiết kế của kiến trúc sư người Pháp Alfred Foulhoux theo phong cách Tân cổ điển. Ban đầu mang tên Bảo tàng Thương mại với mục đích trưng bày sản vật Nam Kỳ, tòa nhà sau đó lần lượt trải qua nhiều vai trò lịch sử: tư dinh của Phó Toàn quyền Đông Dương, Dinh Thống đốc Nam Kỳ, Dinh Gia Long, trụ sở Tối cao Pháp viện. Đến năm 1978, nơi đây trở thành Bảo tàng Cách mạng, và từ năm 1999 chính thức mang tên Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh như hiện nay.
Mỗi góc tường, mỗi viên gạch của tòa nhà đều chứa đựng một phần lịch sử thành phố, khiến nơi này vừa là bảo tàng, vừa là di sản kiến trúc sống.
Bảo tàng sở hữu 9 không gian trưng bày chuyên đề cố định, dẫn dắt người xem qua hành trình hơn 300 năm hình thành và phát triển của TP.HCM:
- Thiên nhiên, khảo cổ: Trưng bày di vật của những cư dân cổ cách đây 2.000–3.000 năm như rìu đá, trang sức, đồ minh khí tìm thấy tại các di tích trong nội thành.
- Địa lý, hành chính: Tái hiện sự biến đổi của thành phố từ vùng đất hoang sơ, đến đô thị kiểu phương Đông thời Nguyễn, rồi hình thái đô thị phương Tây thời Pháp thuộc qua các bản đồ cổ quý giá.
- Thương cảng, thương mại: Hơn 527 hiện vật, 36 ảnh và 10 bản đồ giới thiệu vai trò trung tâm kinh tế của Sài Gòn, từ hệ thống cảng, chợ Bến Thành đến các phương tiện giao thông xưa.
- Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp: Gần 300 hiện vật về các nghề gốm, đúc đồng, kim hoàn, dệt, chạm khắc gỗ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20.
-
- Văn hóa Sài Gòn: Phong tục, tín ngưỡng, giáo dục và nghệ thuật của bốn nhóm dân tộc chính: Việt, Hoa, Chăm, Khmer, lý giải vì sao Sài Gòn lại cởi mở và đa sắc đến vậy.
- Đấu tranh cách mạng 1930–1954 & 1954–1975: Hàng trăm hiện vật, tư liệu, vũ khí và hình ảnh tái hiện những trang sử hào hùng của thành phố.
- Kỷ vật kháng chiến & Tiền Việt Nam: Hơn 1.086 hiện vật về tiền tệ qua các thời kỳ lịch sử.
Ngoài các phòng trưng bày trong nhà, khuôn viên bên ngoài còn trưng bày máy bay, xe tăng và vũ khí, điểm check-in không thể bỏ qua với trẻ em và người yêu lịch sử. Đặc biệt, tòa nhà còn ẩn chứa hầm bí mật được đúc bằng xi măng cốt sắt với tường dày 1 mét, 6 cửa sắt đóng mở bằng bánh lái tàu thủy, từng là nơi trú ẩn của Tổng thống Ngô Đình Diệm và Cố vấn Ngô Đình Nhu.
Thông thường, vé tham quan Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh có mức phí nhất định. Nhân dịp Ngày Quốc tế Bảo tàng 18/5, bảo tàng miễn phí toàn bộ vé vào cửa cho tất cả khách tham quan trong ngày 18/5, hưởng ứng chủ đề năm nay “Bảo tàng đoàn kết một thế giới đang chia rẽ” và mở rộng cánh cửa di sản đến với mọi người dân thành phố.
NGỌC ÁNH
