Thêm SOHA trên Google
Gần bốn năm sau khi phương Tây thực hiện các biện pháp siết chặt nguồn thu từ dầu của Nga, giá trị dầu xuất cảng trong tuần của Nga đã chạm mức cao nhất.
Cụ thể, trong tuần lễ tính đến ngày 27/9/2026, kim ngạch xuất khẩu dầu bằng đường biển của Nga lên tới 2,75 tỷ USD, mức doanh thu tuần cao nhất kể từ cuộc xung đột Ukraine.
Khối lượng dầu xuất khẩu đạt mức 3,71 triệu thùng mỗi ngày trong suốt 4 tuần liên tiếp, mức cao nhất từ đầu tháng 8/2026.
Theo Bloomberg, tính theo chu kỳ bốn tuần, tổng kim ngạch xuất khẩu dầu thô của Nga đạt 2,39 tỷ USD mỗi tuần, tăng 290 triệu USD so với giai đoạn bốn tuần trước đó.
Sự thật này đã phơi bày điểm yếu cốt tử trong chính sách của phương Tây. Sức ép từ các lệnh trừng phạt không khiến Nga phải hạ giá dầu, từ đó, tạo ra nguồn cung rẻ hơn cho nền công nghiệp và đời sống dân sinh châu Âu.
Nga nhanh chóng chuyển hướng dòng dầu từ châu Âu sang Trung Quốc, Ấn Độ và các thị trường khác, đồng thời xây dựng mạng lưới vận chuyển thay thế, giảm phụ thuộc vào hạ tầng phương Tây. Cuộc xung đột chưa có dấu hiệu dừng lại ở Trung Đông lại làm dầu thô Nga thêm đắt giá.
Châu Âu trừng phạt dầu thô, Nga chọn tuyến đường và đối tác khác. Ảnh Sputnik
Tính toán sai lầm của các bộ óc phương Tây
Phương Tây thực thi các chính sách "thù địch" với dầu Nga vào năm 2022, thời điểm mà Nga đang là một trong những nhà sản xuất dầu hàng đầu trên thế giới.
Châu Âu là thị trường nhập khẩu dầu Nga lớn nhất, hấp thụ hơn một nửa sản lượng năm 2021 của quốc gia này. Trong khi đó, dầu Nga cũng thể hiện 1/4 tổng kim ngạch nhập khẩu dầu toàn châu Âu.
Châu Âu áp đặt lệnh cấm với hầu hết dầu nhập khẩu qua đường biển của Nga vào tháng 12 năm 2022. Nhóm các nước G7 đơn phương đưa ra mức giá trần 60 USD/thùng dầu Nga. Dầu từ Nga vẫn được sử dụng các dịch vụ vận chuyển, bảo hiểm và các dịch vụ hàng hải khác của châu Âu nếu bán dưới giá trần. Trừng phạt với các sản phẩm từ dầu mỏ bắt đầu từ tháng 2/2023.
Logic của các bộ óc phương Tây rất đơn giản: cắt giảm ngân sách thu từ dầu mỏ của Nga trong khi vẫn duy trì dòng dầu từ quốc gia này cung ứng ra thị trường thế giới. Chiến lược này chỉ có thể thành công nếu duy trì được sự phụ thuộc của dầu Nga vào các hạ tầng và dịch vụ vận chuyển dầu mỏ của các doanh nghiệp phương Tây. Đến nay, rõ ràng, kế hoạch này đã phản tác dụng.
Đội tàu "bóng ma" và những đối tác thực
Nga vẫn tiếp tục xuất khẩu chính loại dầu đã bị những khách hàng lớn phương Tây quay lưng. Họ tìm những đối tác khác.
Trung Quốc và Ấn Độ đã vươn lên trở thành những nhà nhập khẩu dầu Na lớn nhất, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang gia tăng vai trò của mình. Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch CREA, trong tháng 7/2026, kim ngạch nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ đạt 6,25 tỷ USD, mức kỷ lục trong tháng thứ hai liên tiếp. Trong khi đó, dầu xuất cảng đường biển từ Nga tới Trung Quốc cao hơn 16% so với cùng kỳ năm ngoái.
Nga cũng đã xây dựng năng lực vận chuyển tách biệt với hạ tầng phương Tây. Theo CREA, trong tháng 6/2026, đội tàu "bóng ma" của Nga vận chuyển 66% tổng lượng dầu xuất cảng qua đường biển. Như vâỵ, các lệnh trừng phạt thay đổi tuyến đường, tàu hàng và khách hàng nhưng không ngăn được hàng triệu thùng dầu Nga gia nhập thị trường toàn cầu.
Lo ngại về những ngày "tăm tối" sắp tới
Khi phương Tây vẫn đang loay hoay với quân bài "quyền của người mua" để đối phó với Nga, quốc gia này lại đáp trả bằng logic tương tự: "quyền của người bán".
Mới đây, Nga đã gia hạn lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel đến hết tháng 10/2026 nhằm ổn định thị trường nội địa.
Từ đầu tháng 7/2026, Nga đã áp đặt lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu diesel, kể cả đối với các nhà máy lọc dầu, trừ các nguồn cung theo thỏa thuận liên chính phủ.
Nguồn cung dầu diesel bị siết lại từ Nga làm trầm trọng hơn tình trạng thiếu hụt nguồn nhiên liệu quan trọng của ngành vận tải, đẩy chi phí vận chuyển hàng hoá tại châu Âu lên cao.
Giá dầu diesel tại châu Âu tăng cao do thiếu hụt nguồn cung. Ảnh France 24
Trong khi đó, thay vì thuyết phục được Tổng thống Mỹ Donald Trump rút lại lời đe doạ "ngừng xuất khẩu dầu diesel", các nhà lãnh đạo G7 bị thuyết phục đưa ra cam kết giải phóng 100 triệu thùng dầu diesel từ kho dự trữ trong vòng 4 tháng. Trong 20 ngày đầu tiên, các nước thành viên và đối tác G7 sẽ giải phóng một lượng đáng kể dầu diesel.
Quyết định này, được cho rằng, đưa các quốc gia châu Âu vào tình thế rủi ro hơn trong đáp ứng nguồn cung diesel cho thị trường. Khi kho dự trữ đã hao hụt, lời đe doạ "ngừng xuất khẩu dầu diesel" càng có thêm trọng lượng và tính chất thoả thuận win – win tại thời điểm đó sẽ rất khác.
"Phao cứu sinh", trong tình huống này, có thể đến từ Nga. Trong tuyên bố ngày 2/10/2026, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết, nước này xem xét khả năng nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel nếu sản lượng vượt nhu cầu. Kể cả trong tình huống cực đoan nhất, cầu vẫn tìm được con đường gặp cung, chỉ là ở mức giá và với điều kiện nào.
