Nga độc quyền làm chủ công nghệ hạng nặng "không phải nước nào cũng làm được"

Nguồn tin kỹ thuật Nga đưa tin ngày 15/3, Nga đã hoàn toàn làm chủ được công nghệ chế tạo cánh tuabin cho tuabine khí lớp F – một loại tuabine khí công suất lớn, hiện đại, thuộc nhóm cao cấp trong lĩnh vực sản xuất điện.

Đây là bước tiến quan trọng giúp Moscow giảm phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu cho các tuabin khí công suất lớn. Cánh tuabin là bộ phận chịu nhiệt, áp suất và lực quay cực lớn nhất trong phần nóng của tuabin khí.

"Tác giả" của cánh tuabin lớp F là STGT - một liên doanh của 2 công ty hàng đầu thế giới trong lĩnh vực sản xuất thiết bị nhà máy điện Nga là Inter RAO và Power Machines.

Theo thông cáo báo chí mới nhất của STGT ngày 13/3/2026, hiện công ty đã mở rộng dịch vụ tuabin khí của mình ở quy mô thương mại, với 34 tổ máy đã đi vào hoạt động.

"Năm 2025, cánh tuabin cho tuabine khí lớp F - sản xuất theo tiêu chuẩn STGT - đã được lắp đặt lần đầu tiên tại hai nhà máy điện khu vực nhà nước. Các cuộc kiểm tra định kỳ đối với các cánh tuabin đã chứng minh hoạt động đáng tin cậy và chất lượng sản xuất cao của chúng" - Vladimir Filippov, Giám đốc Bộ phận Dịch vụ và Bảo trì Kỹ thuật của STGT, cho biết.

Nhà máy sản xuất của STGT tại tỉnh Leningrad sử dụng công nghệ độc quyền để sửa chữa và phục hồi các bộ phận chịu nhiệt của tuabin khí công suất cao; khoảng 4.500 linh kiện tuabin khí (bao gồm cánh tuabin và gạch buồng đốt) đã được phục hồi tính đến năm 2025.

Cuối năm 2026, STGT dự kiến khai trương Nhà máy Cơ khí Chính xác Lomonosov không chỉ giúp tăng khối lượng sửa chữa các bộ phận đường dẫn khí nóng mà còn cho phép họ sản xuất các cánh quạt mới.

Cánh tuabin khí lớp F - Công nghệ không phải nước nào cũng làm được

Tuabin khí lớp F là dòng tuabin khí "hạng nặng" có nhiệt độ khí vào tuabin khoảng 1200°C (cao hơn lớp E có mức nhiệt khoảng 1100°C; thấp hơn lớp H có mức nhiệt khoảng 1400-1500°C, đây là dòng cao cấp nhất hiện nay).

Nhờ nhiệt độ cao hơn, chúng đạt hiệu suất tốt hơn: Tuabin đơn lẻ (simple cycle) đạt khoảng 37-42%, nhưng khi kết hợp chu trình hỗn hợp (combined cycle, kết hợp turbine khí + turbine hơi) thì hiệu suất tổng có thể vượt 58-60%, tức là tiết kiệm nhiên liệu đáng kể, giảm chi phí sản xuất điện và thân thiện hơn với môi trường (ít khí thải hơn so với tuabin cũ).

Cánh tuabin là bộ phận chịu nhiệt, áp suất và lực quay cực lớn nhất trong phần nóng của tuabin khí. Chúng phải làm từ hợp kim đặc biệt, thường là siêu hợp kim gốc Niken, có cấu trúc tinh thể đơn hoặc hướng định hướng, kèm lớp phủ chống nhiệt, hệ thống làm mát phức tạp bên trong để chịu được nhiệt độ cao mà không bị biến dạng hay hỏng hóc nhanh.

Việc Nga tự chế tạo được cánh này đòi hỏi trình độ cao về vật liệu, đúc chính xác, gia công và kiểm soát chất lượng – không phải nước nào cũng làm được (trước đây chủ yếu là Mỹ, Đức, Nhật, một số nước châu Âu có thể làm được).

Đối với Nga, trong bối cảnh bị hạn chế công nghệ từ phương Tây, việc tự làm chủ được linh kiện "xương sống" của tuabin hiện đại cho thấy Nga đã vượt qua thách thức, đạt trình độ cao trong ngành cơ khí năng lượng.

Đây không chỉ là thành tựu kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa chiến lược. Nga giờ đã tự tin hơn trong việc duy trì và phát triển hệ thống điện lực lớn, giảm rủi ro từ bên ngoài, đồng thời khẳng định vị thế trong lĩnh vực năng lượng công nghệ cao, tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường.