Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại, từ trợ lý ảo đến xe tự lái. Tuy nhiên, đằng sau sức mạnh tính toán của AI là một vấn đề đáng lo ngại: Mức tiêu thụ điện năng khổng lồ.
Các mô hình AI, đặc biệt là những mô hình học sâu như GPT hay BERT, yêu cầu khối lượng tính toán cực lớn, dẫn đến việc ngốn điện năng ở quy mô chưa từng có.
Mới đây, Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, đã cung cấp những thông tin đáng lưu tâm về lượng điện tiêu thụ của ChatGPT - chatbot AI với hàng trăm triệu người dùng trên toàn cầu.
Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI. Ảnh: Justin Sullivan / Getty Images
Theo Altman, trung bình mỗi truy vấn gửi đến ChatGPT tiêu tốn khoảng 0,34 Wh điện. Mức điện này tương đương với mức tiêu thụ của một lò nướng trong một giây; hoặc một bóng đèn LED hiệu suất cao trong vài phút.
Chưa kể, mỗi truy vấn đến ChatGPT cũng sử dụng khoảng 0,32 ml nước, tức khoảng 1/15 thìa cà phê. Ông cho rằng mức tiêu thụ này không đáng kể và người dùng không cần lo lắng.
Góc nhìn của các nhà môi trường
Các chuyên gia môi trường có góc nhìn thận trọng hơn. Theo Tech Radar, mặc dù năng lượng tiêu thụ cho mỗi truy vấn riêng lẻ là nhỏ, nhưng với số lượng người dùng khổng lồ - khoảng 400 triệu người hoạt động mỗi tuần - tổng mức tiêu thụ năng lượng và nước có thể trở thành gánh nặng đáng kể đối với môi trường.
Làm một phép tính nhỏ:
Giả sử mỗi người dùng (trong 400 triệu người) thực hiện 10 truy vấn mỗi tuần (một con số ước lượng hợp lý dựa trên mức sử dụng AI trung bình), thì lượng điện tiêu thụ mỗi tuần khoảng 1.360.000 kWh; Lượng nước tiêu thụ mỗi tuần khoảng 1.280.000 lít.
- 1.360.000 kWh đủ để cung cấp điện cho khoảng 7.083 hộ gia đình Mỹ trong một tuần; hoặc thắp sáng 809.000.000 bóng đèn LED trong một tuần.
- 1.280.000 lít tương đương nửa bể bơi Olympic.
MIT Technology Review cho biết, một video AI dài 5 giây có thể tiêu thụ lượng điện tương đương với việc vận hành lò vi sóng trong hơn 1 giờ.
Sâu hơn, việc huấn luyện một mô hình AI lớn có thể tiêu tốn hàng nghìn megawatt giờ (MWh) điện, tương đương với lượng điện mà một hộ gia đình trung bình sử dụng trong nhiều năm. Ví dụ, huấn luyện một mô hình ngôn ngữ lớn có thể tạo ra lượng khí thải carbon tương đương với một chuyến bay xuyên lục địa.
Các trung tâm dữ liệu, nơi lưu trữ và vận hành các mô hình này, thường hoạt động 24/7, tiêu thụ một lượng điện khổng lồ để duy trì hệ thống máy chủ và làm mát. Theo ước tính, các trung tâm dữ liệu toàn cầu chiếm khoảng 1-2% tổng lượng điện tiêu thụ trên thế giới, và con số này đang tăng lên cùng với sự bùng nổ của AI.
Vấn đề tiêu thụ điện của AI không chỉ là chi phí kinh tế mà còn đặt ra thách thức về môi trường. Nguồn điện chủ yếu vẫn đến từ các nhà máy nhiệt điện chạy than hoặc khí đốt, góp phần làm gia tăng khí thải nhà kính. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, việc giảm thiểu tác động môi trường của AI trở nên cấp thiết.
Một số công ty công nghệ lớn như Google hay Microsoft đã cam kết sử dụng năng lượng tái tạo cho các trung tâm dữ liệu của họ, nhưng việc triển khai trên quy mô lớn vẫn còn nhiều hạn chế.
Mặc dù AI mang lại nhiều lợi ích vượt trội, nhưng việc tiêu thụ năng lượng quy mô lớn đang đặt ra những thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển bền vững ngày càng quan trọng. Khi AI còn đang trong giai đoạn phát triển sơ khai, những vấn đề này có thể chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.
