Trước áp lực cạnh tranh từ Philippines và nguy cơ bị đẩy lùi trong hàng đợi sản xuất, Indonesia vừa tái khởi động các cuộc đàm phán với Hàn Quốc để đặt mua 16 chiếc tiêm kích KF-21 Block-2, một động thái chiến lược nhằm giữ chỗ bất chấp những vướng mắc tài chính còn tồn đọng.
Theo thông tin từ chuyên trang quân sự Indomiliter (Indonesia) và tờ Global e-News (Hàn Quốc), chính phủ Indonesia đã mở lại bàn đàm phán với Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc (KAI). Mục tiêu là xem xét ưu tiên một hợp đồng mua trọn gói 16 máy bay hoàn chỉnh, sau một thời gian dài bế tắc do vấn đề thanh toán phần chia sẻ chi phí phát triển.
Cuộc đua "giành suất" trước áp lực từ Philippines
Quyết định đẩy nhanh tiến trình này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi một yếu tố bên ngoài: Philippines. Từ tháng 5/2024, Manila đã bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến KF-21 như một ứng cử viên sáng giá cho chương trình Tiêm kích Đa năng (MRF) của Không quân nước này. Hiện tại, KF-21 đang phải cạnh tranh gay gắt với các đối thủ sừng sỏ là tiêm kích F-16V của Lockheed Martin (Mỹ) và Saab Gripen (Thụy Điển) để giành lấy hợp đồng từ Manila.
Giới chức Jakarta lo ngại rằng nếu Philippines "chốt" hợp đồng trước, dây chuyền sản xuất sẽ ưu tiên cho Manila, khiến Indonesia bị đẩy xuống phía sau trong hàng đợi nhận máy bay. Indomiliter nhận định: "Mặc dù vấn đề thanh toán chia sẻ chi phí vẫn còn đó, nhưng cách tiếp cận nhằm đảm bảo quyền ưu tiên sản xuất bằng cách ký kết hợp đồng mua máy bay hoàn chỉnh trước đã chiếm ưu thế".
Đây được xem là một toan tính song song của Jakarta: vừa duy trì đà hiện đại hóa Không quân (vốn đã bắt đầu với việc mua tiêm kích Rafale), vừa giữ gìn kênh hợp tác công nghiệp quốc phòng chiến lược với Hàn Quốc.
Bước nhảy vọt lên phiên bản Block-2
Điểm đáng chú ý trong kế hoạch mua sắm này là Indonesia nhắm thẳng tới phiên bản Block-2, bỏ qua giai đoạn Block-1 đang được bàn giao cho Không quân Hàn Quốc.
Về mặt kỹ thuật, nếu Block-1 là phiên bản ban đầu tập trung vào nhiệm vụ không đối không, thì Block-2 được phân loại là phiên bản "đa năng hoàn chỉnh". Phiên bản này tích hợp khả năng tấn công mặt đất chính xác, trang bị vũ khí dẫn đường hiện đại, đồng thời nâng cấp hiệu suất của radar mảng pha quét điện tử chủ động và các hệ thống tác chiến điện tử.
Các nhà phân tích địa phương đánh giá việc lựa chọn Block-2 thể hiện ý chí của Indonesia trong việc sở hữu ngay lập tức các năng lực tác chiến hiện đại thay vì chỉ chạy theo số lượng. Việc tiến thẳng lên Block-2 mà không qua Block-1 giúp tối ưu hóa hiệu quả vận hành và mở rộng phạm vi hợp tác kỹ thuật với Hàn Quốc.
Thông số kỹ thuật và lộ trình phát triển của KF-21
KF-21 là dòng máy bay siêu âm hai động cơ, sở hữu kích thước chiều dài 13 mét, chiều cao 4,5 mét và sải cánh 14 mét. Nhà sản xuất đã lên kế hoạch cho cả hai phiên bản: một phi công và hai phi công.
Về bối cảnh dự án, đây là chương trình hợp tác giữa Hàn Quốc và Indonesia với tỷ lệ góp vốn 80%:20%. Ban đầu, Indonesia cam kết đóng góp 20% tổng chi phí phát triển để đổi lấy một số nguyên mẫu và công nghệ sản xuất máy bay trong nước. Tuy nhiên, quá trình này gặp nhiều trắc trở do Indonesia liên tục chậm thanh toán, dẫn đến việc nhiều lần rút khỏi dự án rồi lại quay trở lại.
Về tiến độ sản xuất phía Hàn Quốc, vào tháng 6/2024, Cơ quan Quản lý Chương trình Mua sắm Quốc phòng (DAPA) đã ký hợp đồng trị giá 1,4 tỷ USD với KAI để sản xuất 20 chiếc KF-21 đầu tiên. Lộ trình dự kiến bao gồm việc sản xuất 40 máy bay vào năm 2028 và nâng lên 120 chiếc vào năm 2032.
Trong dài hạn, Hàn Quốc tham vọng nâng cấp dần KF-21 thành tiêm kích thế hệ thứ 5 hoàn chỉnh. Các hạng mục nâng cấp bao gồm cải tiến cảm biến, hệ thống tác chiến điện tử, công nghệ tàng hình và đặc biệt là tích hợp vũ khí vào các khoang chứa bên trong thân máy bay.
Dù vấn đề nợ phí chia sẻ phát triển chưa được giải quyết dứt điểm, động thái mới của Jakarta được xem là một "sự thỏa hiệp" để chứng minh cam kết hợp tác lâu dài. Lợi ích của đôi bên đang gặp nhau: Hàn Quốc muốn hiện thực hóa hợp đồng xuất khẩu KF-21 đầu tiên, còn Indonesia muốn đảm bảo chuyển giao công nghệ và sở hữu năng lực tác chiến tiên tiến.
Ngành công nghiệp quốc phòng đang dõi theo sát sao, bởi nếu "cuộc cạnh tranh suất sản xuất" do biến số Philippines kích hoạt dẫn đến một hợp đồng thực tế, KF-21 sẽ có cơ hội trở thành một nền tảng xuất khẩu chính thức, đánh dấu bước ngoặt vượt ra khỏi giai đoạn phát triển.