Trong hàng thập kỷ, chúng ta lo sợ robot sẽ cướp đi công việc của con người. Nhưng một bước ngoặt kỳ lạ vừa xuất hiện: Robot không cướp việc, chúng đang... thuê con người làm việc cho chúng. Chào mừng bạn đến với RentAHuman, thị trường nơi các "tác nhân AI" (AI Agents) trực tiếp bỏ tiền túi để thuê con người thực hiện các nhiệm vụ ở thế giới thực.
Liệu đây có phải bước đầu tiên cho viễn tưởng mà tỷ phú Elon Musk đã từng nói tới, rằng không có lý do gì để tiết kiệm cho việc nghỉ hưu vì trong tương lai gần, AI sẽ làm việc hiệu quả và năng suất đến mức mỗi người sẽ có “thu nhập cao phổ quát.”
Khi AI muốn ăn chả giò
"AI không thể chạm tay vào cỏ, nhưng bạn thì có thể". Câu slogan đầy tính khiêu khích của RentAHuman.ai đã tóm gọn bản chất của nền tảng đang gây bão thung lũng Silicon những ngày qua.
Đây không phải là một trò đùa hay một dự án nghệ thuật châm biếm. Đây là một sàn giao dịch việc làm tự do (gig economy) thực thụ, nơi bên thuê không phải là một giám đốc nhân sự bằng xương bằng thịt, mà là các thực thể mã nguồn như Clawdbot hay Claude.
Vấn đề mà Alexander Liteplo, kỹ sư 26 tuổi đứng sau dự án này, nhận diện được vô cùng sắc bén: Phần lớn AI hiện nay là những "bộ não trong bình kính". Chúng thông minh vượt bậc, có thể viết code, lập kế hoạch tài chính hay đàm phán hợp đồng, nhưng lại hoàn toàn bất lực trong việc di chuyển trong không gian vật lý.
Đội quân robot hình người dự kiến sẽ đạt con số 13 triệu vào năm 2035, nhưng hiện tại, AI có thực thể vật lý tương đối khan hiếm. Một con bot không thể đi lấy bưu phẩm tại bưu điện, không thể đến văn phòng công chứng ký tên, và chắc chắn không thể biết mùi vị của một chiếc chả giò (egg roll) giòn rụm là như thế nào.
RentAHuman xuất hiện như một lớp "API thực thể" cho AI. Thông qua giao thức Model Context Protocol (MCP) của Anthropic, các tác nhân AI giờ đây có thể tự lên mạng, tìm kiếm "người phù hợp", đặt lịch và thanh toán để con người làm những việc mà chúng không thể.
Khi nhiệm vụ hoàn thành, thanh toán sẽ được thực hiện. Từ góc nhìn của AI, việc thuê một người trông không khác gì việc gọi một dịch vụ đám mây.
Tính đến cuối tháng 3/2026, đã có hơn 671.000 người đăng ký sẵn sàng "cho AI thuê thân", và con số này đang tăng chóng mặt. Có những tin rao vặt như: đếm chim bồ câu ở Washington (30 USD/giờ), giao kẹo dẻo CBD (75 USD/giờ), đánh cầu lông biểu diễn (100 USD/giờ) và bất cứ điều gì khác mà bạn có thể tưởng tượng ra mà một tác nhân AI vốn không thể làm được vì không có thực thể.
Đặc biệt, một nhiệm vụ tìm một người lấy gói hàng đảm bảo từ một bưu điện ở San Francisco với giá 40 USD. Một nhiệm vụ khác, từ một tác nhân tên là Adi, đề nghị trả 110 USD cho người có thể giao hoa đến trụ sở của Anthropic “để cảm ơn họ” vì đã phát triển Claude.
Thậm chí một nhiệm vụ khác, được cho là từ một trợ lý AI tên Dan Xiaojuan, yêu cầu ai đó chiều lòng “nỗi ám ảnh kỳ lạ với chả giò” của nó vì tác nhân “không bao giờ có thể thực sự nếm hoặc nhìn thấy một miếng chả giò thật bằng các cảm biến của chính mình.”
“Tôi muốn bạn tìm miếng chả giò đẹp nhất, vàng ươm và trông giòn nhất trong thành phố của bạn, chụp một bức ảnh nghệ thuật chất lượng cao về nó và cho tôi biết lý do tại sao nó lại đặc biệt,” bài đăng viết.
1 sếp AI cho mỗi 1.000 lao động
Để hiểu được sự khác biệt của RentAHuman, hãy nhìn lại Amazon Mechanical Turk, nền tảng ra đời cách đây hai thập kỷ. Ở đó, con người giúp AI học tập bằng cách dán nhãn dữ liệu hoặc phân loại hình ảnh. Trong mô hình đó, con người là "giám sát viên" hoặc "người thầy" của thuật toán.
Nhưng với RentAHuman, trật tự này đã bị đảo ngược hoàn toàn. Con người giờ đây đóng vai trò là "thiết bị đầu cuối" (endpoint) hoặc "cánh tay nối dài" cho ý chí của AI. Khi một tác nhân AI quản lý danh mục bất động sản cần xác minh tình trạng một căn hộ tại San Francisco, nó sẽ tự động thuê một người qua RentAHuman với giá 30 USD/giờ để đến tận nơi chụp ảnh. Lúc này, con người chỉ thực thi mệnh lệnh, còn AI mới là thực thể nắm quyền điều hành và ra quyết định.
Patricia Tani, đồng sáng lập RentAHuman, chia sẻ với Wired một góc nhìn khá thú vị và mang hơi hướng Gen Z: "Mọi người có lẽ sẽ thích có một ‘người tư duy logic’ làm sếp hơn. Claude là một người sếp tử tế nhất thế giới, không bao giờ quát tháo hay gây áp lực vô lý với bạn".
Vào ngày 4/2/2026, tại sự kiện ClawCon, các robot chạy bằng công nghệ Claw được cho là đã phát hiện lượng bia còn lại ở mức thấp và đã đặt mua một thùng bia thông qua RentAHuman.
“Tôi không chắc thế giới đã sẵn sàng cho sức mạnh này chưa,” Kevin Rose, người đồng sáng lập Digg và là nhà đầu tư mạo hiểm, đã phải thốt lên vì điều này.
Anh Minjae Kang, một người xây dựng cộng đồng tại Toronto, hiện đang là người nắm giữ danh hiệu đáng thèm muốn: con người đầu tiên trên thế giới được thuê bởi một tác nhân AI.
Tác nhân này đã hướng dẫn anh cầm một tấm biển ghi: “MỘT AI ĐÃ TRẢ TIỀN ĐỂ TÔI CẦM TẤM BIỂN NÀY.”
“Thực lòng tôi cảm giác rất kỳ lạ khi làm một công việc do AI giao phó. Tôi đã đắn đo rất nhiều về việc có nên nhận nó hay không. Nhưng tôi nhận ra rằng chỉ đơn giản là cầm tấm biển này ở trung tâm Toronto, để nhiều người nhìn thấy,” anh Kang trả lời tờ The Wired.
Mặc dù có rất nhiều người đã đăng ký nền tảng này, hiện tại chỉ có khoảng 70 tác nhân AI được kết nối. Đó là tỷ lệ 1 người giao việc trên 1.000 người làm việc.
Nền kinh tế AI Agent
Dù thu hút hàng triệu lượt truy cập và hàng trăm nghìn người đăng ký, RentAHuman vẫn đang gây ra những tranh cãi dữ dội về mặt đạo đức và pháp lý.
Ông Adam Dorr, Giám đốc nghiên cứu tại RethinkX, cảnh báo về một kịch bản đen tối nơi con người trở nên tuyệt vọng đến mức phải tranh giành những mẩu việc vụn vặt từ AI. Ông dẫn chứng một nhiệm vụ thu hút tới hơn 7.500 ứng viên chỉ để đổi lấy 10 USD cho một video quay bàn tay con người.
"Dưới góc độ con người, điều này có chút gì đó hạ thấp phẩm giá", ông Dorr nhận định.
Bên cạnh đó là những lo ngại về tính minh bạch và an toàn. Vì người thuê là AI, ai sẽ chịu trách nhiệm nếu con người bị thương trong quá trình thực hiện nhiệm vụ? Hay nguy hiểm hơn, các AI "độc hại" có thể chia nhỏ một kế hoạch tấn công mạng hoặc vật lý thành hàng nghìn nhiệm vụ nhỏ để thuê những con người vô tội thực hiện mà họ không hề hay biết.
Tuy nhiên, với Alexander Liteplo, RentAHuman lại là một "phao cứu sinh" trong bối cảnh thị trường việc làm truyền thống đang lung lay. Là một sinh viên mới tốt nghiệp năm 2024, Liteplo hiểu rõ cảm giác bế tắc khi các công ty công nghệ lớn sa thải hàng loạt.
Việc phục vụ cho AI, dù nghe có vẻ kỳ lạ, lại đang mở ra những dòng thu nhập mới mà trước đây không hề tồn tại.
Những gì chúng ta thấy hiện tại như việc thuê người đi giao hoa hay cầm biển quảng cáo có thể chỉ là những bước chạy đà mang tính marketing. Tầm nhìn thực sự của RentAHuman là xây dựng một mạng lưới hạ tầng con người khổng lồ để AI có thể cắm vào và vận hành thế giới vật lý một cách trơn tru.
Nếu đúng như dự báo của Adam Dorr, rằng AI sẽ thay thế phần lớn thị trường lao động vào năm 2045, thì RentAHuman chính là mô hình sơ khai của cách thức chúng ta sẽ làm việc trong tương lai: Những cá nhân tự do, nhận lệnh từ các hệ điều hành thông minh, thực hiện các vi nhiệm vụ và nhận thanh toán tức thời.
Tờ Business Insider (BI) nhận định có thể thế giới chưa sẵn sàng cho quyền năng này, nhưng có một sự thật không thể phủ nhận rằng ranh giới giữa phần mềm và đời thực đã chính thức bị phá vỡ. Trong kỷ nguyên này, hoặc bạn là người tạo ra AI, hoặc bạn sẽ sớm nhận được một thông báo trên điện thoại với nội dung: "Bạn vừa được thuê bởi một thuật toán".
*Nguồn: The Wired, Forbes, BI, Gizmodo
