Tên lửa đạn đạo của Iran trong căn cứ ngầm.
Điều không thể với Mỹ
Hãng Tasnim hôm 19/4 dẫn tuyên bố của Tướng Mousavi: "Tốc độ nâng cấp và bổ sung bệ phóng tên lửa, máy bay không người lái (UAV) của chúng ta trong thời gian ngừng bắn thậm chí còn nhanh hơn trước xung đột".
Hình ảnh được công bố kèm theo cho thấy ông Mousavi đang thị sát hoạt động tại các hầm ngầm chứa tên lửa và UAV tự sát tầm xa.
Cùng với đó là hình ảnh các bệ phóng tên lửa đạn đạo xếp trong hầm, triển khai trên mặt đất và khai hỏa. Tuy nhiên, chưa rõ thời điểm hình ảnh được ghi.
Tướng Mousavi nói: "Chúng tôi hiểu rõ đối phương không có khả năng tạo ra điều kiện tương tự, mà phải chuyển đạn dược đến theo từng đợt từ bên kia bán cầu. Họ đã thua trong cuộc chiến này, cũng như tại eo biển Hormuz, Lebanon và toàn bộ khu vực Trung Đông".
Tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố chương trình tên lửa Iran đã bị "phá hủy về chức năng", trong đó tên lửa và bệ phóng đã "cạn kiệt, bị tàn phá và gần như hoàn toàn mất hiệu quả".
Nhưng theo tờ Wall Street Journal của Mỹ, Iran vẫn có thể khôi phục một phần lớn lực lượng tên lửa, bất chấp phải hứng chịu các cuộc không kích dữ dội trong 6 tuần xung đột.
Hình ảnh vệ tinh thương mại được CNN phân tích ngày 14/4 cho thấy Iran đang dọn dẹp lối vào các căn cứ tên lửa ngầm gần thành phố Khomeyn và Tabriz.
Chuyên gia cấp cao Sam Lair tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin (CNS) ở Mỹ, nhận định động thái này đã được dự đoán từ trước và là một phần trong kế hoạch vận hành các căn cứ tên lửa ngầm của Iran.
"Điều này phù hợp với khái niệm hoạt động tổng thể của thành phố tên lửa, đó là chống chịu đòn tập kích phủ đầu, khai thông lối ra vào rồi phóng tên lửa trở lại", chuyên gia Lair giải thích.
Không có 'lằn ranh đỏ'
Đánh giá về lợi thế của Iran so với Mỹ, chuyên gia Sergei Balmasov thuộc Viện Nghiên cứu Trung Đông tại Nga cho biết:
"Việc Iran nắm giữ quyền kiểm soát eo biển Hormuz và khoảng 20% lượng năng lượng toàn cầu chảy qua đó là điều có thể thực hiện được không phải bằng cách vạch ra lằn ranh đỏ, mà là đánh trực tiếp vào đầu óc và túi tiền của giới tinh hoa toàn cầu, đánh vào điểm yếu nhất của họ.
Việc Mỹ vội vã chuyển sang con đường ngoại giao và mong Iran mở cửa eo biển Hormuz cho thấy Iran đã tìm ra điểm yếu của giới tinh hoa toàn cầu.
Các hành động quyết đoán trong vài tuần của Iran có thể cho phép một cường quốc yếu hơn về công nghệ và quân sự trên lý thuyết "thay đổi tình hình theo hướng có lợi cho mình", nhà quan sát nói.
Ông Balmasov nhấn mạnh: "Dĩ nhiên, Iran không thể lơ là cảnh giác, bởi vì nước này chắc chắn sẽ phải đối mặt với những sự trả thù vì hành động tái cấu trúc quyền lực thế giới, không chỉ tiềm tàng thông qua các hành động gây hấn quân sự mới, mà còn cả những nỗ lực lợi dụng và gây bất ổn tình hình trong nước bằng cách sử dụng các vấn đề về thiểu số, phụ nữ và thanh niên".
Tương lai bất định của các nền kinh tế
Vẫn theo ông Balmasov, một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz thậm chí không phải là vấn đề nguồn cung dầu mỏ, mà là sự bất ổn về kinh tế bao trùm toàn khu vực.
Trước ngày 28/2, các cường quốc vùng Vịnh "được coi là những thiên đường hòa bình", được bảo đảm bởi các căn cứ của Mỹ, Pháp, Anh hoặc Thổ Nhĩ Kỳ mà "không ai dám" đụng đến.
Iran đã chứng minh rằng những lời đảm bảo này chỉ là những lâu đài xây trên cát, điều đó khiến "từ góc độ đầu tư" việc "đặt tất cả trứng vào một giỏ" là vô cùng nguy hiểm, ông Balmasov giải thích.
Do đó, các nhà đầu tư từng hướng đến các quốc gia vùng Vịnh sẽ tìm kiếm những nơi trú ẩn an toàn khác, thậm chí có thể là Iran nếu lệnh trừng phạt được dỡ bỏ.
"Mọi người đều hiểu rằng đây là một cuộc chơi địa chính trị và nó sẽ không kết thúc nhanh chóng", Balmasov nói.
Do đó, ngay cả khi đạt được một thỏa thuận hòa bình nào đó, sự ổn định, nhận thức và thái độ cũng sẽ không thay đổi trong thời gian ngắn.
