4 đội bóng đã xuất quân, 3 chiến thắng, 1 trận hòa, đó là những gì bóng đá châu Á đang làm được tại World Cup 2026.

Nếu nhìn những diễn biến ở từng trận đấu, có thể thấy đây không còn là câu chuyện “ngựa ô châu Á gây bất ngờ” như trước nữa. Các đại diện AFC đang cho thấy họ đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với những đội tuyển đến từ châu Âu và Nam Mỹ.

Tuyển Hàn Quốc ngược dòng đánh bại CH Séc 2-1 ở trận ra quân, trong khi Nhật Bản cầm hòa Hà Lan 2-2 dù hai lần bị dẫn trước. Australia cũng gây ấn tượng mạnh khi thắng Thổ Nhĩ Kỳ 2-0 bằng lối chơi đầy kỷ luật và hiệu quả, còn Qatar xuất sắc cầm hòa Thụy Sĩ 1-1 dù bị dồn ép cả trận.

Vì sao bóng đá châu Á đang dần cải thiện được vị thế như vậy?

CÁC ĐỘI CHÂU Á KHÔNG CÒN PHỤ THUỘC VÀO SỨC MẠNH TINH THẦN

Cách đây 20-30 năm, các đội tuyển châu Á thường được nhắc đến với những phẩm chất như chăm chỉ, kỷ luật, chạy nhiều. Nhưng khi gặp các đội mạnh châu Âu, khoảng cách về kỹ thuật, chiến thuật và tư duy chơi bóng vẫn rất lớn.

Hiện nay điều đó đã thay đổi. Tuyển Nhật Bản có thể kiểm soát bóng trước các đội hàng đầu thế giới. Hàn Quốc sở hữu nhiều cầu thủ đang thi đấu ở các giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu. Australia xây dựng lối chơi hiện đại với khả năng chuyển trạng thái cực nhanh.

Trận hòa Hà Lan của Nhật Bản là ví dụ rõ nhất. Đội bóng của HLV Hajime Moriyasu không hề lép vế về mặt chiến thuật, thậm chí còn khiến một ứng viên mạnh của châu Âu gặp rất nhiều khó khăn.

Và điều cốt lõi nhất của những sự thay đổi này nằm ở việc chất lượng cầu thủ của các đội bóng châu Á đã được nâng tầm so với 20-30 năm trước.

Ngày trước, một đội tuyển châu Á có vài cầu thủ chơi bóng ở châu Âu đã là chuyện hiếm. Hiện nay, Nhật Bản có hàng chục cầu thủ thi đấu tại các giải hàng đầu như Premier League, Bundesliga, La Liga hay Ligue 1. Hàn Quốc cũng tương tự với những ngôi sao trưởng thành trong môi trường bóng đá đỉnh cao châu Âu.

Việc thường xuyên đối đầu với những cầu thủ hàng đầu thế giới giúp họ nâng cao tư duy chiến thuật, khả năng xử lý áp lực và tốc độ thi đấu. Khi trở về đội tuyển quốc gia, những kinh nghiệm đó tạo ra khác biệt rất lớn.

THÀNH QUẢ CỦA ĐẦU TƯ ĐÀO TẠO TRẺ

Nếu nhìn lại World Cup 2002, thành công của Hàn Quốc và Nhật Bản từng bị xem là hiện tượng. Nhưng sau hơn hai thập kỷ, hai nền bóng đá này liên tục xuất hiện ở vòng knock-out World Cup, cho thấy đó là thành quả của cả một hệ thống.

Nhật Bản đặc biệt nổi bật với mạng lưới đào tạo trẻ trải dài khắp đất nước. Các CLB J.League đầu tư mạnh cho học viện, trong khi liên đoàn bóng đá nước này có chiến lược dài hạn kéo dài hàng chục năm.

Không phải ngẫu nhiên mà Nhật Bản liên tục sản sinh ra những thế hệ cầu thủ chất lượng, từ Keisuke Honda, Shinji Kagawa cho đến Takefusa Kubo hay Kaoru Mitoma.

Đây là sự khác biệt rất lớn so với giai đoạn đầu những năm 2000. Nhật Bản thời điểm đó cũng chỉ có vài cầu thủ tại châu Âu như Hidetoshi Nakata hay Shunsuke Nakamura, còn tuyển Hàn Quốc dự World Cup 2002 với phần lớn cầu thủ vẫn đá ở K.League.

Còn hiện nay, Nhật Bản gần như sở hữu một đội hình "Made in Europe", với cầu thủ trải dài từ Anh, Đức, Tây Ban Nha, Hà Lan đến Pháp. Hàn Quốc cũng có trục xương sống gồm Kim Min-jae, Lee Kang-in, Hwang In-beom và Hwang Hee-chan đều thi đấu ở các giải hàng đầu châu Âu. Chính điều đó giúp các đội tuyển châu Á ngày càng chơi tự tin hơn trước các ông lớn tại World Cup.

KHOẢNG CÁCH ĐANG DẦN THU HẸP

Việc World Cup 2026 tăng lên 48 đội giúp châu Á có nhiều suất hơn, nhưng điều quan trọng hơn là tạo động lực phát triển cho toàn khu vực.

Ngoài Nhật Bản, Hàn Quốc hay Australia, những đội như Iraq, Jordan, Uzbekistan hay Saudi Arabia giờ đây cũng có cơ hội thường xuyên xuất hiện ở sân chơi lớn. Khi nhiều đội được tham dự World Cup hơn, các liên đoàn cũng phải đầu tư mạnh hơn vào cơ sở hạ tầng, đào tạo trẻ và giải vô địch quốc gia.

Tất nhiên, bóng đá châu Á vẫn chưa thể sánh ngang các cường quốc như Argentina, Pháp, Tây Ban Nha hay Anh. Nhưng khoảng cách hiện tại đã nhỏ hơn rất nhiều so với những năm 1990 hay đầu những năm 2000.

Trước đây, việc một đội châu Á hòa Hà Lan hay đánh bại một đội tuyển châu Âu ở World Cup được xem là địa chấn. Giờ đây, những kết quả như vậy không còn khiến người ta quá bất ngờ, không coi đó là hiện tượng mà dần trở thành xu thế.

Họ không còn thắng nhờ may mắn hay tử thủ suốt 90 phút. Thay vào đó là những màn trình diễn tự tin, có bản sắc và được xây dựng trên nền tảng đào tạo bài bản.

Và đừng quên, tuyển Nhật Bản đến với World Cup 2026 với mục tiêu cực cao, thể hiện rõ sự tin tưởng vào thực lực của mình, đó là giành chức vô địch!