Tên lửa Kinzhal của Nga.
Các hạn chế định lượng cuối cùng đối với vũ khí hạt nhân của Nga và Mỹ sẽ không còn tồn tại sau ngày 5/2, thời điểm Hiệp ước New START chính thức hết hạn.
Cảnh báo này được ông Mikhail Ulyanov, Đại diện thường trực của Nga bên cạnh các tổ chức quốc tế có trụ sở tại Vienna, đưa ra.
“Trong 23 ngày nữa, giới hạn định lượng cuối cùng đối với vũ khí hạt nhân chiến lược của Mỹ và Nga sẽ chấm dứt tồn tại,” ông Mikhail Ulyanov viết trên kênh Telegram cá nhân.
Theo ông, phía Mỹ dường như không sẵn sàng chấp nhận đề xuất của Nga về việc tiếp tục tuân thủ các điều khoản then chốt của hiệp ước trong thêm 1 năm sau khi văn kiện này hết hạn vào tháng 2.
Trong bối cảnh đó, ông Mikhail Ulyanov đã nhắc tới những phát biểu gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump và gọi chúng là “một giấc mơ viển vông, hoàn toàn xa rời thực tế”.
Trước đó, trong cuộc trả lời phỏng vấn The New York Times hồi đầu tháng, Tổng thống Donald Trump cho biết ông không bận tâm trước việc Hiệp ước New START sắp hết hạn. “Nếu nó hết hạn thì cứ hết hạn. Chúng tôi sẽ làm một thỏa thuận tốt hơn,” ông Trump nói.
Nga kỳ vọng Mỹ đáp lại đề xuất tự kiềm chế
Trong khi đó, ông Dmitry Polyansky, Đại diện thường trực mới của Nga tại Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), người trước đây giữ cương vị Phó Đại diện thường trực thứ nhất của Nga tại Liên hợp quốc, cho biết Moscow hy vọng chính quyền Mỹ sẽ phản hồi sáng kiến của Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Theo ông Dmitry Polyansky, Nga đề xuất duy trì các giới hạn do Hiệp ước New START đặt ra dưới hình thức tự kiềm chế mang tính tự nguyện sau khi văn kiện này hết hiệu lực. Thông tin được ông chia sẻ trong cuộc trả lời hãng thông tấn TASS.
Hiệp ước New START và các mốc quan trọng
Hiệp ước giữa Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và Liên bang Nga về các biện pháp tiếp tục cắt giảm và hạn chế vũ khí tiến công chiến lược, thường được gọi là Hiệp ước New START, được ký năm 2010 và có hiệu lực từ ngày 5/2/2011.
Theo nội dung hiệp ước, sau 7 năm kể từ khi có hiệu lực, mỗi bên không được triển khai quá 700 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay ném bom chiến lược; không quá 1.550 đầu đạn hạt nhân triển khai trên các hệ thống này; và tổng cộng không quá 800 bệ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, bệ phóng tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm cùng máy bay ném bom chiến lược, bao gồm cả triển khai và không triển khai.
Hiệp ước được ký với thời hạn 10 năm, đến ngày 5/2/2021, kèm khả năng gia hạn thêm nếu hai bên đồng thuận.
Tháng 2/2021, Moscow và Washington đã nhất trí gia hạn hiệp ước thêm 5 năm – thời hạn tối đa cho phép. Giới chức Nga khi đó mô tả New START là “tiêu chuẩn vàng” trong lĩnh vực giải trừ quân bị.
Tuy nhiên, ngày 21/2/2023, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Nga tạm đình chỉ tham gia Hiệp ước New START nhưng không rút khỏi văn kiện này.
Ông nhấn mạnh rằng trước khi quay lại thảo luận về việc gia hạn hiệp ước, Nga cần hiểu rõ New START sẽ tính đến không chỉ kho vũ khí của Mỹ mà cả kho hạt nhân của các cường quốc NATO khác, gồm Vương quốc Anh và Pháp.
Ngày 22/9, tại cuộc họp Hội đồng An ninh Nga, Tổng thống Vladimir Putin cho biết Nga sẵn sàng tiếp tục tuân thủ các giới hạn định lượng của hiệp ước trong thêm 1 năm sau khi New START hết hạn vào tháng 2.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh biện pháp này chỉ khả thi nếu Washington cũng có động thái tương tự.