Tại TP HCM, một thế hệ doanh nghiệp (DN) mới đang hình thành gắn liền với trách nhiệm xã hội và đổi mới sáng tạo. Chuyển đổi xanh không còn là sân chơi của các tập đoàn lớn mà ngày càng lan tỏa đến các DN nhỏ và vừa.
Hiệu quả dài hạn
Hoạt động với mô hình tinh gọn và chỉ tập trung vào 2 nhóm sản phẩm là cháo và xúp, Công ty CP Sản xuất Thực phẩm Anh Kim (AK Food) là một trong những DN thuộc nhóm sản xuất đạt chứng nhận "DN xanh TP HCM" năm 2025 do UBND thành phố cấp.
Bà Nguyễn Thị Thu, Tổng Giám đốc AK Food, cho biết đây là kết quả của cả một quá trình đầu tư nghiêm túc vào chiều sâu, chuyển đổi từ sản xuất thủ công sang tự động hóa, trang bị hệ thống máy móc nhằm giảm tối đa sự tiếp xúc trực tiếp của công nhân với thực phẩm.
"Chúng tôi chú trọng ngay từ khâu nguyên liệu đầu vào với những quy trình kiểm tra nghiêm ngặt trong từng chi tiết. Nhà máy phải tuyệt đối không có ruồi hay bụi bẩn; nền nhà luôn sạch sẽ, nếu có gạch vỡ hay vấn đề gì phát sinh đều được khắc phục ngay lập tức" - bà Thu cho hay.
Đáng chú ý, dù là nhà máy sản xuất thực phẩm, AK Food vẫn thường xuyên đón các đoàn khách đến tham quan (quan sát qua kính). Nhờ khách yên tâm về chất lượng, công ty nhận được nhiều đơn hàng mới, giúp duy trì tăng trưởng ổn định cả ở trong và ngoài nước - bao gồm các thị trường khó tính với đòi hỏi cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và tiêu chí xanh.
Công ty CP Mebi Farm cũng là một trong những DN đạt chứng nhận xanh của TP HCM. Bà Lâm Thúy Ái - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn, Tổng Giám đốc Công ty CP Mebi Farm - nhấn mạnh cốt lõi của việc chuyển đổi xanh không nằm ở máy móc hay công nghệ mà trong nhận thức của con người, đầu tiên là người lãnh đạo.
Bên trong nhà máy sản xuất của Công ty CP Sản xuất Thực phẩm Anh Kim AK Food
Là DN ngành trứng, Công ty CP Mebi Farm nắm rõ giá hộp giấy cao hơn hộp nhựa nhưng vẫn chọn hộp giấy và yêu cầu nhà cung cấp không cán màng nhựa lên bề mặt, tức là phải thay đổi kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu. Với đơn vị vận chuyển, lãnh đạo DN này cũng chọn đối tác dùng xe điện thay vì xe xăng. Trong nội bộ, công ty cấp phát ly sứ cho nhân viên sử dụng thay cho ly nhựa dùng một lần.
"Với những mảng đầu tư lớn hơn như thay thế máy móc cũ hay lắp điện mặt trời để tiết kiệm nhiên liệu, DN cần vốn lớn nhưng sẽ nhận về hiệu quả lâu dài. Đây là tấm vé để bước ra thị trường nước ngoài vì các đối tác luôn ưu tiên tiêu chí xanh hàng đầu" - bà Ái nhìn nhận.
Ông Nguyễn Đình Tùng - Chủ tịch HĐQT Vina T&T Group, Chủ tịch Hội Sản phẩm Nông nghiệp sạch TP HCM - nhấn mạnh xanh hóa phải được thực hiện xuyên suốt trong chuỗi, không phải làm theo phong trào. Ông phân tích: Chi phí ban đầu có cao hơn nhưng về lâu dài giúp giảm rủi ro, hạn chế bị trả hàng và vận hành ổn định hơn so với cách làm ngắn hạn. DN cũng được hưởng nhiều lợi ích như dễ tiếp cận các thị trường khó tính như Mỹ, châu Âu; bán được giá tốt hơn; xây dựng thương hiệu bền vững và tạo liên kết lâu dài với nông dân.
Hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất sạch, sản xuất xanh
Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội DN TP HCM (HUBA), nhận xét hành trình xanh hóa của cộng đồng DN thành phố đã đi vào chiều sâu, đánh dấu sự chuyển biến mạnh mẽ từ "tư duy tuân thủ" sang "tư duy tạo lập giá trị mới".
Ở lĩnh vực sản xuất, các DN đã thực hiện chuyển đổi thực chất sang nền tảng sản xuất sạch và tuần hoàn, thay vì chỉ xử lý môi trường ở công đoạn cuối. Từ việc sử dụng năng lượng tái tạo đến nghiên cứu vật liệu phân hủy sinh học, các DN đang nâng cao năng lực cạnh tranh bằng những sản phẩm có hàm lượng xanh cao. Trong khi đó, các lĩnh vực dịch vụ, thương mại và bất động sản cũng đang lan tỏa lối sống bền vững thông qua những mô hình vận hành thông minh và quản lý chuỗi cung ứng giảm phát thải.
Theo Chủ tịch HUBA, TP HCM đã hình thành một lớp thương hiệu DN mới gắn liền với trách nhiệm xã hội và đổi mới sáng tạo. "Dù có những thách thức về chi phí và công nghệ nhưng tôi tin rằng đầu tư bền vững không còn là sự lựa chọn mà là nhu cầu tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu. Các DN cần tiếp tục phát huy tinh thần tiên phong, khẳng định phát triển bền vững là chuẩn mực mới để cùng nhau xây dựng một TP HCM xanh và thịnh vượng" - ông Hòa gửi gắm.
TP HCM đã có những chính sách cụ thể hỗ trợ DN xanh hóa. Tại hội nghị tổng kết ngành công thương diễn ra cuối tuần qua, ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Công Thương TP HCM, kêu gọi các hiệp hội và DN chủ động xây dựng kế hoạch, phối hợp với sở để khai thác tối đa nguồn lực mà thành phố đã bố trí.
Ông Bùi Tá Hoàng Vũ cho biết TP HCM sẵn sàng hỗ trợ DN vay ưu đãi tối đa 200 tỉ đồng với thời hạn hỗ trợ lãi suất 7 năm để đầu tư đổi mới công nghệ, mở rộng nhà xưởng và nâng cao năng suất. Đây là cơ hội lớn để DN chuyển đổi sang sản xuất sạch, sản xuất xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số của TP HCM.
Giải pháp chuyển đổi xanh toàn diện
Công ty TNHH Công nghệ Năng lượng Alena (Alena Energy, đạt chứng nhận "DN Xanh TP HCM 2025") đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026-2030, đóng góp tích cực vào cuộc đua tăng tốc chuyển đổi xanh.
Từ một đơn vị tiên phong khi thị trường điện mặt trời còn sơ khai, sau 1 thập kỷ, Alena Energy đã trở thành đối tác chiến lược cung cấp hệ sinh thái năng lượng toàn diện, từ tín chỉ I-REC, tín chỉ carbon, kiểm toán năng lượng đến giải pháp giám sát an ninh và sản xuất thông minh tự động hóa AI, giải pháp điện mặt trời công nghệ Microinverter. Công ty đang lắp đặt các hệ thống năng lượng mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 3 MWp cho 3 trung tâm thương mại lớn và Nhà máy Đạm Cà Mau tại TP HCM, dự kiến hoàn thành và đưa vào vận hành đầu năm 2026.
Với nền tảng vững chắc như vậy, Alena Energy mong muốn TP HCM sẽ đóng vai trò cầu nối giữa DN cung cấp giải pháp với các đơn vị đang có nhu cầu chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. DN này cam kết hỗ trợ đối tác hoàn thành mục tiêu giảm phát thải gián tiếp và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (môi trường - xã hội - quản trị) - chìa khóa then chốt để DN Việt Nam nâng cao hình ảnh "xanh - sạch - đẹp", tăng kim ngạch xuất khẩu và bứt phá trên trường quốc tế.
