Thêm SOHA trên Google
Năm 28 tuổi, bạn có cuộc sống thế nào? Đã có gia đình hay vẫn độc thân? Đang tập trung cho sự nghiệp, tích lũy tiền bạc, mua nhà hay bắt đầu nghĩ đến những kế hoạch dài hạn?
Phạm Thúy Kiều Hương, sinh năm 1998, đến từ Hưng Yên, sống ở TP.HCM có một câu trả lời nằm ngoài hình dung của mọi người. Cô đang học lại cấp 3 tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Quận 1 (phường Tân Định, TP.HCM).
Thuê nhà tại phường Đông Hòa (TP.HCM), mỗi ngày Hương di chuyển khoảng 60km, bằng xe công nghệ và metro để đi học. Lịch sinh hoạt của cô được chia rõ ràng: 50% thời gian cho việc học, 30% cho công việc và 20% còn lại dành cho bản thân và hai con.
Ở tuổi mà nhiều người mải tính toán chuyện mua nhà, tích lũy tài chính hay ổn định sự nghiệp, Hương chọn quay về những điểm đầu tiên của việc học. Nhưng với cô, đó không phải là quay lại để được sống lại tuổi 16, mà là cách mở thêm những lựa chọn cho công việc lẫn cuộc sống của bản thân và gia đình.
Phạm Thúy Kiều Hương
Chia sẻ của Kiều Hương về chuyện đi học lại cấp 3 (Nguồn: @phamthuykieuhuong)
Mất 7 năm để đi đến quyết định “học lại”
Kiều Hương dừng việc học và đi làm vào năm 17 tuổi - cuối học kì 2 lớp 11. Khi ấy, cô còn rất trẻ và tin rằng mình có thể đi làm, kiếm tiền mà không nhất thiết phải có bằng cấp.
10 năm tiếp theo của Hương là một chuỗi công việc nối tiếp nhau: bán hàng, quản lý kho, nhân viên siêu thị, bán xe, bán nước, sửa xe, bán chè, phục vụ quán cà phê, kinh doanh mắt kính,... Công việc nào cũng cho cô thêm kỹ năng và trải nghiệm, nhưng càng đi làm lâu, Hương càng nhận ra vấn đề ở học vấn của mình.
“Việc thiếu nền tảng học vấn khiến mình bị giới hạn trong rất nhiều lựa chọn. Có những lúc mình biết bản thân có khả năng làm tốt hơn, muốn bước vào môi trường tốt hơn hoặc muốn theo đuổi nghề nghiệp lâu dài nhưng bằng cấp và kiến thức lại trở thành rào cản thực tế.
Đến một thời điểm, mình nhận ra nếu cứ tiếp tục cuộc sống như hiện tại thì 5 năm hay 10 năm nữa mình vẫn có thể ở đúng vị trí đó. Vì vậy mình quay lại trường học. Quyết định đó không phải để phủ nhận 10 năm đã qua, mà vì mình muốn những năm tiếp theo của cuộc đời có nhiều lựa chọn hơn” - Kiều Hương nói.
Trong 10 năm đó, cuộc sống của Hương trải qua nhiều cột mốc quan trọng cũng như biến cố.
Năm 2019, gia đình Hương vỡ nợ. Có những ngày không đủ tiền mua một bữa ăn, Hương và mẹ phải nhận cơm từ thiện hoặc ăn cơm chay giá 10.000 đồng để sống tiết kiệm nhất có thể. “Cái nghèo và sự thiếu hụt tri thức khiến mình nhận ra nếu không học, mình mãi mãi không thể thoát khỏi vòng luẩn quẩn này” - Hương nói.
Kiều Hương cũng lập gia đình, có 2 em bé rồi chia tay chồng cũ và trở thành mẹ đơn thân.
Sau những biến cố đó, Kiều Hương càng muốn đi học nhưng cô phải mất 7 năm đắn đo mới biến mong muốn thành hiện thực. Bởi vì cô có nhiều nỗi sợ: “Mình sợ mất thu nhập vì khi đã trưởng thành, việc đi học không còn đơn giản như lúc 16 - 17 tuổi. Mình vẫn phải tự lo cho cuộc sống và có trách nhiệm với các con. Mình cũng sợ học không nổi vì đã nghỉ học quá lâu, kiến thức cấp 2, cấp 3 gần như quên hết, trong khi mục tiêu đặt ra không hề thấp.
Và có cả nỗi sợ ánh nhìn của người khác. Gần 30 tuổi rồi mà lại mặc đồng phục, bạn cùng lớp nhỏ hơn mình 12 tuổi, liệu mọi người có nghĩ mình kỳ lạ không? Hay họ nghĩ rằng cuộc đời mình đã đi sai đường?”.
Nhưng sau hơn 7 năm suy nghĩ và cố gắng cho mục tiêu được đi học, Kiều Hương nhận ra ai cũng có những nỗi sợ khi đứng trước một thay đổi hay bắt đầu lại từ đầu. Hơn nữa cô tin rằng sẽ luôn có khó khăn thử thách khi mình lựa chọn con đường mới, quan trọng là bản thân có đủ kiên trì để tiếp tục đi đến mục tiêu đã đặt ra hay không.
“Người khác có thể nhìn vào, đánh giá hay thậm chí hoài nghi về con đường mình chọn, nhưng họ không thể sống thay cuộc đời của mình. Vì vậy, thay vì quá bận tâm đến ánh nhìn của người khác, mình muốn tập trung vào hành trình của chính mình. Bởi nếu chỉ vì sợ người khác nghĩ gì mà không dám thay đổi, thì cuối cùng người phải chịu trách nhiệm cho cuộc đời đó vẫn là mình” - cô tâm sự.
Lớn tuổi nhất lớp, bạn cùng bàn kém 1 con giáp
Năm học 2025 - 2026, Kiều Hương chính thức trở lại lớp 10. Ngày đầu nhận lớp, Hương thực sự rất ngại vì: “Mình là người lớn tuổi nhất trong lớp, ngồi cùng bàn với một bạn cách mình đúng 1 con giáp nên rất ngượng và lo sợ việc khó hoà nhập”.
Nhưng cảm giác ấy chỉ kéo dài khoảng 1 tuần. Sau đó, Hương nhanh chóng hòa nhập với lớp, còn những bạn học nhỏ tuổi hơn cũng dần coi cô như một người bạn bình thường. Kiều Hương cũng làm lớp trưởng và kết thúc năm học đầu tiên với danh hiệu Học sinh Xuất sắc.
Hiện tại, Hương đang tiếp tục học lớp 11. Sau hơn 1 năm, việc mặc đồng phục và đến trường mỗi ngày đã trở thành phần quen thuộc trong cuộc sống của cô. Có lúc cô còn quên mất khoảng cách tuổi tác giữa mình và các bạn, có thêm tự tin và tập trung vào việc học.
Tất nhiên việc đi học cũng buộc Kiều Hương phải học cách vận hành một cuộc sống có quá nhiều vai trò cùng lúc. Cô vừa là học sinh, vừa làm việc, vừa là mẹ của 2 bạn nhỏ. Tiền thuê nhà, chi phí sinh hoạt, học phí, việc kinh doanh và thời gian dành cho con đều phải được tính toán.
Con cái là một trong số lý do khiến Kiều Hương đắn đo và suy nghĩ rất nhiều trước khi đi học lại: “Có những lúc mình cũng tự hỏi liệu mình có đang ích kỷ không, vì mình đang dành rất nhiều năm cho một mục tiêu riêng.
Nhưng sau đó mình nghĩ rằng làm mẹ không có nghĩa là phải từ bỏ hoàn toàn cuộc đời và ước mơ của bản thân. Mình vẫn có trách nhiệm với các con, đồng thời mình cũng muốn trở thành một người mẹ mà sau này khi con nhìn vào, con có thể hiểu rằng: Nếu cuộc sống của mình chưa đúng như mong muốn, mình vẫn có quyền học lại, làm lại và thay đổi nó.
Vì vậy mình không nghĩ việc học của mình lựa chọn giữa “con” và “ước mơ”. Điều mình đang cố gắng học là làm sao để có trách nhiệm với cả hai. Và mình hy vọng những năm mình cố gắng hôm nay sẽ giúp xây dựng được một tương lai tốt hơn, không chỉ cho bản thân mà cả cho các con”.
Kiều Hương trong một tiết học ở lớp
Về bài toán kinh tế để duy trì cuộc sống khi đi học, Kiều Hương vừa kinh doanh kính online vừa có công việc freelancer là thiết kế web/ảnh. Chính những năm tháng từng thiếu thốn đã giúp cô có cái nhìn khác đi với việc kiếm tiền:
“Khi còn trẻ, mình từng nghĩ kiếm được thật nhiều tiền là một trong những thước đo lớn nhất của thành công. Có lẽ đó cũng là một phần lý do khiến mình từng nghĩ rằng không học nhiều thì mình vẫn có thể đi làm sớm và kiếm tiền.
Sau nhiều năm đi làm, trải qua cả những giai đoạn rất khó khăn về tài chính, mình càng hiểu rằng tiền quan trọng thế nào. Mình không muốn lãng mạn hóa chuyện thiếu tiền, bởi khi không đủ tiền cho những nhu cầu cơ bản thì cuộc sống thực sự rất áp lực. Hiện tại mình luôn cố gắng học cách tiết kiệm, quản lý tài chính cá nhân, để luôn có khoản dự trữ phòng trường hợp khẩn cấp”.
Nhưng bây giờ tiền bạc không còn là đích đến duy nhất của Hương: “Mình muốn có thu nhập tốt, nhưng mình cũng muốn có kiến thức, có một nghề nghiệp thực sự muốn theo đuổi, có khả năng tự quyết định cuộc đời mình và có thời gian dành cho những điều quan trọng”.
Giấy khen Học sinh Xuất sắc của Kiều Hương
Đang tiến gần hơn đến cuộc sống mong muốn cũng là một dạng “ổn định”
Sau nhiều năm vừa đi làm vừa tự xoay xở với cuộc sống, Hương cũng nhìn “ổn định” khác trước. Ngày còn trẻ, cô từng nghĩ đó là một công việc đều đặn, thu nhập hàng tháng, có tiền tiết kiệm và cuộc sống ít biến động. Bây giờ, cô cho rằng ổn định còn nằm ở việc biết mình đang đi đâu và có đủ khả năng để tự lựa chọn hướng đi tiếp theo.
“Ổn định là khi mình biết mình đang đi đâu, có khả năng tự lo cho cuộc sống và có quyền lựa chọn tương lai của mình. Có người 28 tuổi mua nhà, xây dựng sự nghiệp, lập gia đình,... Còn mình 28 tuổi quay lại học lớp 11 để theo đuổi mục tiêu đã được thiết lập với kế hoạch của riêng mình.
Mình không nghĩ có một timeline chung mà tất cả mọi người phải chạy theo. Mình có thể chậm hơn người khác ở một vài thứ, nhưng nếu con đường mình đang đi giúp mình tiến gần hơn đến cuộc sống mình thật sự muốn thì với mình, đó cũng là một dạng ổn định”.
Và mục tiêu tiếp theo trên con đường của Kiều Hương là thi khối B, vào ngành Khúc xạ Nhãn khoa tại Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch (TP.HCM). Đây không phải là một lựa chọn ngẫu nhiên. Những năm làm việc trong ngành kính mắt giúp cô có trải nghiệm thực tế, còn việc học chính quy là cách cô muốn bổ sung phần kiến thức chuyên môn còn thiếu.
Con đường phía trước vẫn còn dài và mục tiêu mà Kiều Hương đặt ra rất khó để đạt được nhưng cô vẫn luôn tin tưởng vào lựa chọn của mình:
“Mình hiểu cuộc sống không phải lúc nào cũng đi đúng kế hoạch. Nếu kết quả sau này không như mong muốn, mình sẽ điều chỉnh cách đi chứ không xem đó là dấu chấm hết. Có thể mình sẽ thi lại, mất thêm thời gian hoặc phát triển sự nghiệp theo một hướng khác. Nhưng từ khi bắt đầu hành trình này, mình rất ít nghĩ đến thất bại. Mình đã mất nhiều năm mới đủ can đảm để quay lại trường học, nên khi đã có cơ hội, mình muốn làm hết sức để đạt được mục tiêu.
Mỗi người đều có thể tự tạo cho mình một cơ hội khác ở bất kỳ thời điểm nào trong cuộc đời. Có thể chúng ta bắt đầu muộn hơn người khác, có thể con đường sẽ khó hơn một chút, nhưng miễn là vẫn còn tin vào bản thân và vẫn còn cố gắng, thì mình nghĩ chưa bao giờ là quá muộn để bắt đầu lại”.
