PGS. TS Trần Đình Thiên cho biết, nhìn vào thực tiễn của những nước đã trải qua chiến tranh như Nhật Bản và Hàn Quốc và trở thành "thần kỳ", ta có thể học được nhiều bài học quan trọng về việc khơi dậy tinh thần dân tộc trong phát triển kinh tế, đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu và bứt phá, tiến vượt.
Bài học quan trọng nhất trong số đó chính là không thể thiếu một lực lượng doanh nghiệp dân tộc mạnh mẽ và phải khơi dậy được tinh thần dân tộc trong phát triển, cạnh tranh quốc tế.
Lịch sử Việt Nam đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh, và đều chiến thắng. Tại sao một đất nước vốn nhỏ bé lại có sức mạnh to lớn đến như vậy? Vì xuyên qua lịch sử là tinh thần dân tộc được đẩy lên cao, mục tiêu độc lập dân tộc là tối thượng nên kết nối được sức mạnh của mọi tầng lớp, tạo nên sức mạnh thần kỳ.
Còn bây giờ, khi phát triển kinh tế trong thời bình, làm sao khơi dậy được tinh thần dân tộc trong mỗi doanh nhân, doanh nghiệp. Với các doanh nhân, doanh nghiệp lớn, giờ họ làm giàu không chỉ cho mình, mà còn đại diện cho Việt Nam.
Khi VinFast mang xe đi Mỹ, Ấn Độ, Indonesia… hay Viettel đầu tư viễn thông ra hơn 10 thị trường quốc tế…, đó không còn là câu chuyện của riêng một tập đoàn nữa.
Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp lớn ngành sản xuất hoặc công nghệ cũng chuyển sang đầu tư vào những lĩnh vực chiến lược cho tương lai, hoặc tiến ra nước ngoài như Thaco Trường Hải mở rộng sang nông nghiệp công nghệ cao, Viettel, FPT với tham vọng làm chip, trong khi Tập đoàn TH hay Vinamilk chủ động vươn ra thị trường toàn cầu… Tất cả cho thấy khi quy mô và tầm nhìn đã thay đổi, doanh nghiệp Việt đang dịch chuyển sang các lĩnh vực giá trị cao, dài hạn và bền vững hơn.
Đó là cuộc đua tranh về vị thế dân tộc. Qua đó thấy được, doanh nghiệp Việt Nam chọn những lĩnh vực khó nhất của thế giới để khẳng định thương hiệu Việt Nam, PGS. TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh.
Chúng ta phải nhìn vào bài học của Nhật Bản thời kỳ sau chiến tranh thế giới lần thứ 2 hay Hàn Quốc thời Park Chung-hee. Họ đã biến khát vọng thoát nghèo thành một cuộc "thánh chiến" về kinh tế. Ở đó, doanh nghiệp dân tộc là những "chiến binh tiên phong", mang trên vai sứ mệnh định vị lại quốc gia trên bản đồ thế giới.
Khi tinh thần dân tộc được khơi dậy, nó trở thành một loại tài sản vô hình có sức mạnh ghê gớm, giúp doanh nghiệp vượt qua được những rủi ro mà nếu chỉ tính toán bằng con số lợi nhuận đơn thuần, họ sẽ không bao giờ dám làm.
Vị chuyên gia này cho biết, hiện nay, chúng ta đang bước vào giai đoạn mới, đây là lúc cần một "cú hích" về tư tưởng. Phải làm sao để doanh nhân thấy rằng: Cống hiến cho đất nước bằng cách làm ra những sản phẩm đẳng cấp thế giới là một sự vinh quang tột bậc. Và ngược lại, Nhà nước cũng phải đối xử với họ bằng tinh thần dân tộc đó, tức là bảo vệ, hỗ trợ, tạo điều kiện cho họ với tư cách là những tài sản quý giá nhất của quốc gia. Khi hai cái này gặp nhau, khát vọng của doanh nghiệp và sự bảo trợ của quốc gia dựa trên tinh thần dân tộc, thì sức mạnh cạnh tranh của Việt Nam sẽ được nhân lên gấp bội.
