Theo Minag, dự án Việt Nam nhận đất để sản xuất nông nghiệp đang được triển khai tại tỉnh Pinar del Río với mục tiêu trồng 1.000 ha trong năm 2025 và có thể mở rộng lên 5.000 ha trong tương lai.
Tại tỉnh Pinar del Río, phía tây Cuba, một dự án hợp tác nông nghiệp đặc biệt giữa Cuba và Việt Nam đang được triển khai, mở ra kỳ vọng tăng mạnh sản lượng lúa gạo của quốc đảo Caribe.
Theo báo Granma của Cuba, lần đầu tiên một doanh nghiệp nước ngoài được chuyển giao đất để trực tiếp sản xuất nông nghiệp tại nước này. Đơn vị nhận đất là một công ty Việt Nam.
Khu vực triển khai dự án nằm tại cánh đồng Cubanacán, thuộc Công ty Nông nghiệp và Chế biến Ngũ cốc Los Palacios. Đây được xem là "trang trại chủ lực" của địa phương, nổi tiếng với hệ thống sản xuất giống lúa và hệ thống tưới tiêu tương đối hoàn chỉnh.
Kỹ sư Jorge Félix Chamizo, Phó giám đốc đơn vị Los Palacios, cho biết phần lớn diện tích đất tại đây sẽ được tạm giao cho phía Việt Nam quản lý trong thời hạn ba năm.
"Không có lựa chọn nào khác, dự án này phải thành công", ông Chamizo nhấn mạnh.
Mô hình hợp tác chưa từng có
Dù Cuba và Việt Nam đã có nhiều chương trình hợp tác trong sản xuất lúa gạo trước đây, nhưng việc giao đất cho doanh nghiệp nước ngoài trực tiếp canh tác được xem là bước đi chưa từng có tiền lệ tại quốc gia này.
Theo ông Chamizo, dự án là một phần trong chính sách mới của Cuba nhằm tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực nông nghiệp.
Theo cơ chế hợp tác, doanh nghiệp Việt Nam sẽ trực tiếp tuyển dụng lao động Cuba để làm việc trên cánh đồng. Ngoài việc cử chuyên gia sang hỗ trợ kỹ thuật, phía Việt Nam còn cung cấp nhiều vật tư quan trọng như phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và các đầu vào sản xuất khác.
Trong khi đó, Công ty Los Palacios sẽ hỗ trợ về máy móc nông nghiệp và dịch vụ cơ giới hóa.
Một điểm đáng chú ý trong dự án là việc áp dụng giống lúa lai có nguồn gốc từ Việt Nam. Các giống này có khả năng đẻ nhánh cao, giúp giảm đáng kể lượng giống cần gieo.
Nếu trước đây mỗi hecta cần khoảng 150 kg hạt giống, thì với giống lai mới chỉ cần khoảng 30 kg/ha.
Mô hình giao đất cho doanh nghiệp nước ngoài chưa từng có tại Cuba.
Trước khi triển khai trên diện rộng, hai bên đã tiến hành trồng thử nghiệm trên 16 ha để đánh giá kỹ thuật và điều kiện sản xuất.
Qua thử nghiệm, các chuyên gia nhận thấy sự khác biệt đáng kể giữa phương thức canh tác lúa ở Cuba và tại các nước châu Á.
Ở nhiều quốc gia châu Á, sản xuất lúa chủ yếu dựa vào lao động thủ công trên các thửa ruộng nhỏ, trong khi tại Cuba các cánh đồng thường có quy mô rất lớn và phụ thuộc nhiều vào cơ giới hóa, thậm chí sử dụng cả máy bay trong một số khâu sản xuất.
Vì vậy, các chuyên gia Việt Nam phải điều chỉnh công nghệ để phù hợp với điều kiện thực tế tại đây.
Theo kế hoạch dài hạn, doanh nghiệp Việt Nam bày tỏ mong muốn mở rộng diện tích canh tác lên tới 5.000 ha.
Nếu thành công, dự án không chỉ giúp tăng sản lượng lúa gạo tại Cuba mà còn có thể trở thành mô hình thu hút thêm đầu tư quốc tế vào nông nghiệp của quốc đảo này.
Để hỗ trợ dự án, phía Cuba đã tiến hành cải tạo hệ thống hạ tầng trong khu vực, bao gồm đường nội đồng, kênh tưới tiêu, hệ thống thoát nước và cả đường băng phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Ngoài ra, một cơ sở chế biến lúa gạo trong khu vực vốn ngừng hoạt động sau cơn bão Ian năm 2022 cũng đang được khôi phục để hoàn thiện chuỗi sản xuất ngay tại địa phương.
"Chỉ trong thời gian ngắn, toàn bộ khu vực đã thay đổi đáng kể. Chúng tôi có lợi ích lớn trong việc thực hiện dự án này và muốn làm nó tốt nhất có thể", ông Chamizo khẳng định.
