Cảnh tượng kỳ lạ
Hai người lính, tay giơ lên, đầu hàng và cẩn thận tuân theo mệnh lệnh từ phía đối phương. Cảnh tượng này đã quen thuộc trong cuộc chiến, chỉ khác là không có người bắt giữ nào ở đó.
Thay vào đó, hai người lính Nga đang đầu hàng trước các robot và thiết bị không người lái của Ukraine, được điều khiển bởi một phi công từ vị trí an toàn cách xa tiền tuyến hàng dặm.
"Chúng tôi đã chiếm được vị trí mà không cần một phát súng nào", Mykola "Makar" Zinkevych, chỉ huy đơn vị Ukraine thực hiện nhiệm vụ, nói với CNN.
Chiến dịch mùa hè năm ngoái là lần đầu tiên trong lịch sử một vị trí của địch bị tấn công và tù binh bị bắt giữ bởi robot và thiết bị không người lái mà không cần sự tham gia của bộ binh, Zinkevych, đơn vị "NC13" thuộc Lữ đoàn tấn công độc lập số 3 của Ukraine, chuyên về các hệ thống robot tấn công trên bộ, cho hay.
Tuyên bố này nhấn mạnh niềm tự hào của Kiev về công nghệ.
"Bánh mì và bơ" trên chiến trường Nga - Ukraine
Kể từ đó, việc robot thay thế binh lính thực hiện các nhiệm vụ đã trở thành "bánh mì và bơ" – cách gọi các hoạt động thường nhật của đơn vị.
Bầu trời phía trên tiền tuyến ở Ukraine đã tràn ngập máy bay không người lái trong nhiều năm nay, gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho bộ binh. Kết quả là, người Ukraine bắt đầu thử nghiệm thiết bị không người lái trên bộ (land drones) - các phương tiện điều khiển từ xa chạy bằng bánh xe hoặc xích – và các hệ thống robot mặt đất. Ban đầu chúng chủ yếu được sử dụng để sơ tán thương binh và tiếp tế cho quân đội, nhưng ngày càng được sử dụng để thực hiện các nhiệm vụ tấn công chiến đấu.

Một thiết bị không người lái trên bộ trong quá trình huấn luyện. Ảnh: Lực lượng vũ trang Ukraine
Máy bay không người lái trên mặt đất khó phát hiện và đánh chặn hơn nhiều so với các phương tiện quân sự lớn hơn. So với các phương tiện trên không, chúng có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và mang theo tải trọng lớn hơn.
Chúng cũng bền hơn và có tuổi thọ pin lâu hơn. Cuối năm ngoái, Quân đoàn 3, trong đó có Lữ đoàn tấn công độc lập số 3, cho biết một robot trên bộ được trang bị súng máy đã cầm chân được bước tiến của quân Nga trong 45 ngày mà chỉ cần bảo dưỡng nhẹ và sạc pin hai ngày một lần.
"Chúng ta phải hiểu rằng chúng ta sẽ không bao giờ có nhiều nhân lực hơn, và chúng ta sẽ không bao giờ có lợi thế về số lượng so với người Nga. Vì vậy, chúng ta cần đạt được lợi thế này thông qua công nghệ", Zinkevych nói.
Mục tiêu hiện tại, ông nói, là thay thế 1/3 bộ binh bằng máy bay không người lái và robot trong năm nay.
22.000 sinh mạng được cứu
Tổng thống Ukraine Zelensky tuyên bố hôm thứ Ba rằng máy bay không người lái và robot đã thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ chỉ trong 3 tháng qua. "Hơn 22.000 sinh mạng đã được cứu khi robot tiến vào những khu vực nguy hiểm nhất thay vì binh lính", Tổng thống Ukraine nói trong bài phát biểu đánh dấu những thành công của ngành công nghệ quân sự Ukraine.
Robert Tollast, chuyên gia về tác chiến trên bộ tại Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh (Royal United Services Institute), cho biết những tiến bộ mới ở Ukraine sẽ làm dấy lên một cuộc tranh luận gay gắt về việc liệu những robot này có phải là tương lai của chiến tranh hay không.
Các thiết bị này thường xuyên cứu sống binh lính trong các cuộc sơ tán thương vong, các nhiệm vụ tiếp tế nguy hiểm, rà phá bom mìn và ngày càng nhiều hơn trong chiến đấu, ông nói.
Các nhà phân tích cho rằng những tiến bộ công nghệ mới nhất đã mang lại cho Ukraine lợi thế rõ rệt về máy bay không người lái trên chiến trường. Viện Nghiên cứu Chiến tranh, Mỹ, gần đây đã đánh giá rằng ưu thế về máy bay không người lái có khả năng góp phần làm chậm lại các bước tiến của Nga.
"Mặc dù cả hai bên đều chưa thể giành được ưu thế quyết định, chiến dịch tấn công tầm trung của Ukraine đã cho phép Kiev lấy lại thế thượng phong", các nhà phân tích viết trong một bản báo cáo.