Bí quyết giúp S-400 Nga bắn hạ hàng chục máy bay Ukraine chỉ trong vài ngày

Thành công của S-400 được cho là nhờ chiến thuật tấn công tầm xa từ các vị trí ẩn nấp, tước đi cơ hội né tránh của Lực lượng vũ trang Ukraine.

Các quan chức quân sự cấp cao của Nga đã tiết lộ những chi tiết mới về một trong những giai đoạn thành công nhất của các hoạt động phòng không nước này.

Theo nguồn tin, hệ thống S-400 đã phá hủy 24 máy bay Ukraine chỉ trong 1 tuần vào năm 2023 bằng một chiến thuật tấn công vượt tầm nhìn chưa từng được tiết lộ trước đây.

Thông tin này được đăng tải trên số mới nhất của tạp chí "Tư tưởng Quân sự" thuộc Bộ Quốc phòng Nga, với sự tham gia của Thiếu tướng Alexander Romanenkov - Tham mưu trưởng Lực lượng Tên lửa Phòng không thuộc Không quân Vũ trụ Nga.

Theo giải thích, thay vì triển khai các khẩu đội phòng không tầm xa ở những vị trí thông thường, lực lượng Nga đã bố trí bệ phóng S-400 tại vị trí "phục kích" được ngụy trang ở tiền tuyến để tấn công máy bay Ukraine gần như ngay sau khi cất cánh.

Sử dụng khả năng nhắm mục tiêu tầm xa từ cảm biến bên ngoài, các bệ phóng này có thể bắn vào máy bay nằm ngoài tầm nhìn của radar, mở rộng đáng kể tầm bắn hiệu quả của chúng.

Các hệ thống phòng không mặt đất thường bị hạn chế bởi tầm hoạt động của radar mặt đất, nhưng Nga đã tiên phong trong việc phát triển khả năng bắn vượt tầm nhìn, đặc biệt là đối với hệ thống S-400.

Lực lượng Nga đã sử dụng dữ liệu mục tiêu từ cảm biến khác, bao gồm cả máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không A-50U. Điều này được cho là chìa khóa để gây tổn thất nặng nề cho đối phương.

Các kịch bản được mô tả trong bài báo có vẻ rất khả thi, vì chiến đấu cơ Ukraine đã tránh xa khu vực bảo vệ, nhưng vẫn chịu tổn thất đáng kể khi hệ thống này thể hiện tầm bắn mục tiêu xa hơn dự kiến.

Bên cạnh 10 máy bay chiến đấu MiG-29, còn có 14 chiếc khác chưa rõ loại bị phá hủy. Con số trích dẫn phù hợp với tuyên bố của ông Sergei Shoigu, khi đó là Bộ trưởng Quốc phòng.

Mặc dù MiG-29 từng và vẫn là một trong những tiêm kích cơ động nhất thế giới, nhưng các biến thể đang phục vụ trong Lực lượng Vũ trang Ukraine đã lỗi thời vài thập kỷ, và việc thiếu khả năng tàng hình hoặc tác chiến điện tử hiện đại khiến nó cực kỳ dễ bị tổn thương.

Duy trì khoảng cách với hệ thống phòng không của Nga luôn là mục tiêu chính của các máy bay chiến đấu Ukraine trong suốt chiến dịch không kích.

Mặc dù thừa nhận rằng chiến thuật này đã được Ukraine phân tích kỹ lưỡng và khó có thể mang lại kết quả ấn tượng trong tương lai, tạp chí Military Watch (MW) vẫn khẳng định rằng bản thân khái niệm này vẫn giữ nguyên giá trị tác chiến.

Bài báo kết luận, bất cứ khi nào có thể, các bệ phóng tên lửa tầm xa nên được bố trí ở những vị trí mà máy bay địch sẽ tiến vào vùng tiêu diệt ngay sau khi cất cánh, từ đó giảm thiểu thời gian né tránh hoặc thực hiện nhiệm vụ.

Hệ thống S-400 được phát triển đặc biệt cho phòng không tầm xa. Tên lửa 40N6, bắt đầu được đưa vào sử dụng từ cuối những năm 2010, có tầm bắn 400km.

Trong quá trình bay, nó lên độ cao lớn rồi lao xuống mục tiêu bằng cách sử dụng dữ liệu dẫn đường từ các cảm biến trên máy bay. Nó đã được thử nghiệm rộng rãi tại chiến trường Ukraine.

Việc công bố những chi tiết mới này cũng đáng chú ý vì tạp chí "Tư tưởng Quân sự" được biết đến rộng rãi là một trong những diễn đàn quân sự hàng đầu của Nga để phân tích bài học thực tiễn rút ra từ những cuộc xung đột đang diễn ra.

Bài viết do các sĩ quan cấp cao chấp bút thường cung cấp cái nhìn sâu sắc về những đổi mới trong học thuyết trước khi chúng được phản ánh trong cẩm nang tác chiến chính thức hoặc các quy định quân sự chung.

Do đó, lập luận của Thiếu tướng Romanenkov cho thấy chiến thuật phục kích đã trở thành một yếu tố được thiết lập trong học thuyết phòng không Nga, ngay cả khi các điều kiện cụ thể cho phép chúng thành công ban đầu khó có thể lặp lại.