Thêm SOHA trên Google
Đài TST (Nga) đăng bài viết có tiêu đề "Hungary chính thức tuyên bố Nga là kẻ thù: Moscow vẫn tiếp tục ưu đãi?". Theo đó, Hungary đã thay đổi hoàn toàn chính sách đối với Nga, công khai đứng về phía Ukraine trong khi vẫn nhập khẩu dầu khí Nga với giá ưu đãi. Theo Đài TST (Nga), chính quyền của Thủ tướng Péter Magyar sẽ còn tiến xa hơn dưới sức ép từ Brussels.
Những quốc gia châu Âu hiện duy trì quan hệ tương đối thân thiện với Moscow cũng có thể đi theo con đường tương tự. Trong bối cảnh đó, theo TST, Nga cần xem xét lại các đặc quyền kinh tế dành cho Hungary và tập trung nguồn lực cho những đối tác thực sự đứng về phía mình.
Cuộc tranh luận tại Nga về những thay đổi trong chính sách đối ngoại của Hungary dường như đã có câu trả lời. Chính quyền của Thủ tướng Péter Magyar vừa công bố lập trường cứng rắn hơn rõ rệt đối với Moscow.
Thủ tướng Hungary khi đó là ông Viktor Orbán và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại cuộc họp báo chung sau hội đàm ở Budapest ngày 30/10/2019. Nguồn ảnh: Bernadett Szabo/Reuters
Hành động của Nga tạo ra mối đe dọa đối với Hungary, châu Âu và trật tự thế giới, đồng thời gây nguy hiểm nghiêm trọng cho cộng đồng dân tộc thiểu số Hungary đang sinh sống tại Zakarpattia.
Nội dung trên xuất hiện trong Công báo Chính phủ Hungary Magyar Közlöny, thuộc phần chỉ thị dành cho phái đoàn Hungary tham dự khóa họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York.
Các chỉ thị được ký bởi Thủ tướng Péter Magyar. Trước đây, một số ý kiến tại Nga từng nhận định ông Magyar có thể trở thành một "Viktor Orbán mới" vì cũng đề cao các giá trị bảo thủ và phản đối nhập cư bất hợp pháp. Tuy nhiên, đường lối đối ngoại của hai nhà lãnh đạo hiện cho thấy sự khác biệt rõ rệt.
Văn kiện khẳng định Hungary "hoàn toàn ủng hộ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine trong các đường biên giới được quốc tế công nhận", bao gồm cả Crimea và những vùng lãnh thổ khác đang do Nga kiểm soát.
Budapest đồng thời tuyên bố "lên án hành động quân sự của Nga" và cho rằng Moscow phải chịu trách nhiệm về cuộc xung đột. Hungary cũng chỉ ủng hộ "các bảo đảm an ninh dài hạn" dành cho Ukraine, coi đây là điều kiện để thiết lập một nền hòa bình bền vững.
Thủ tướng Hungary Péter Magyar phát biểu tại Tòa nhà Quốc hội ở Budapest sau khi nhậm chức, ngày 9/5/2026. Nguồn ảnh: Bernadett Szabo/Reuters.
Hungary thay đổi hoàn toàn đường lối
Tuyên bố mới cho thấy Budapest đã tiến gần hơn đáng kể tới lập trường chung của Brussels và nhiều thủ đô châu Âu trong vấn đề Ukraine.
Điểm đáng chú ý là nhận định Nga gây nguy hiểm cho cộng đồng người Hungary tại Zakarpattia. Điều này chủ yếu liên quan đến những cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Nga nhằm vào các mục tiêu quân sự của Ukraine tại khu vực này.
Trước đây, chính quyền mới của Hungary từng lên án các hoạt động quân sự của Nga tại Ukraine, nhưng chưa gọi Moscow là mối đe dọa đối với "an ninh toàn cầu". Tạp chí Der Spiegel của Đức nhận định tuyên bố mới đánh dấu sự đoạn tuyệt hoàn toàn với chính sách đối ngoại của chính phủ tiền nhiệm do ông Viktor Orbán lãnh đạo.
Ông Orbán từng duy trì cách tiếp cận thực dụng trong quan hệ với Moscow. Ông phản đối các biện pháp trừng phạt Nga, không ủng hộ việc châu Âu chuẩn bị cho một cuộc đối đầu quân sự và theo đuổi chính sách đối ngoại đa phương, duy trì quan hệ với cả Mỹ, Nga và Trung Quốc.
Ông Orbán cho rằng các hành động của Nga không trực tiếp đe dọa an ninh Hungary. Nhà lãnh đạo này từng coi chủ nghĩa dân tộc Ukraine và chính sách của Kiev đối với người Hungary tại Zakarpattia là mối đe dọa lớn hơn.
Vì vậy, chính phủ của ông Orbán nhiều lần sử dụng quyền phủ quyết để ngăn cản hoặc trì hoãn các gói hỗ trợ của EU dành cho Ukraine. Budapest khi đó cũng cáo buộc Kiev tiến hành chiến tranh hỗn hợp nhằm vào Hungary.
Đường lối này hiện gần như đã chấm dứt. Ngày 24/8, Hungary cùng các quốc gia EU khác tham gia một tuyên bố tại Liên Hợp Quốc chỉ trích Nga về cuộc xung đột Ukraine.
Budapest vẫn chưa thể từ bỏ năng lượng Nga
Mặc dù thay đổi chính sách đối ngoại, Hungary vẫn giữ lại một số yếu tố trong đường lối của chính phủ ông Orbán vì lợi ích kinh tế.
Thứ nhất, Budapest phản đối việc áp dụng thủ tục rút gọn để Ukraine gia nhập EU. Nếu Kiev trở thành thành viên, Hungary có thể nhận được ít ngân sách hơn và phải đối mặt với mức độ cạnh tranh cao hơn.
Thứ hai, Hungary chưa muốn chi nhiều tiền để cung cấp vũ khí cho Ukraine, trong khi năng lực của chính quân đội nước này vẫn còn hạn chế.
Thứ ba, Budapest chưa thể từ bỏ dầu khí giá rẻ của Nga, dù hiện coi Moscow là mối đe dọa đối với Hungary và châu Âu.
Brussels đang yêu cầu Budapest giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga. Chính phủ mới của Hungary cũng đặt ra mục tiêu này, nhưng những khó khăn kinh tế khiến kế hoạch chưa thể được thực hiện ngay lập tức.
Ngoại trưởng Hungary Anita Orbán ngày 24/8 xác nhận Budapest sẽ tìm cách chấm dứt tình trạng "phụ thuộc năng lượng" vào Nga.
Đây sẽ là nhiệm vụ của toàn bộ chính phủ, do Bộ Kinh tế và Năng lượng điều phối thực hiện.
Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng István Kapitány được coi là tác giả kế hoạch "tái cơ cấu năng lượng" của đảng Tisza cầm quyền. Kế hoạch dự kiến từng bước từ bỏ dầu khí Nga. Chương trình tranh cử của đảng này đặt mục tiêu chấm dứt sự phụ thuộc năng lượng vào Moscow trước năm 2035.
Hiện Hungary nhập phần lớn dầu mỏ qua đường ống Druzhba, còn khí đốt được vận chuyển qua TurkStream và các nhánh đi qua Bulgaria, Serbia. Theo số liệu được bài viết dẫn lại, trong năm 2025, Nga cung cấp cho Hungary hơn 8,5 triệu tấn dầu và trên 7 tỷ m³ khí đốt tự nhiên.
Bộ trưởng Quốc phòng Hungary Romulusz Ruszin-Szendi cũng tuyên bố:
Hungary phải khôi phục lòng tin với các đồng minh. Còn đối với Nga, Budapest sẽ đóng cánh cửa lại.
Trạm tiếp nhận dầu của đường ống Druzhba tại Nhà máy lọc dầu Duna thuộc Tập đoàn MOL, gần thành phố Százhalombatta, cách Budapest khoảng 30 km về phía nam. Ảnh chụp ngày 5/5/2022. Nguồn ảnh: Attila Kisbenedek
Nga sẽ đáp trả như thế nào?
Câu hỏi đặt ra là liệu Moscow có tiếp tục cung cấp dầu khí giá ưu đãi cho một quốc gia đang thay đổi hoàn toàn chính sách đối với Nga hay không. Khi vận chuyển dầu tới Hungary, Moscow còn phải trả phí trung chuyển cho Ukraine – quốc gia đang trực tiếp xung đột với Nga.
Một vấn đề khác là dự án nhà máy điện hạt nhân Paks II. Thủ tướng Péter Magyar yêu cầu Nga giảm mạnh chi phí xây dựng nhà máy, với số tiền liên quan lên tới hàng tỷ euro. Chương trình tranh cử của đảng Tisza cũng cho rằng dự án cần được "xem xét lại một cách nghiêm túc".
Điều này làm gia tăng nguy cơ Nga bị thu hẹp vai trò, giảm lợi ích kinh tế hoặc thậm chí bị loại khỏi dự án.
Cho đến nay, Moscow chưa đưa ra tuyên bố đáp trả mạnh mẽ trước sự thay đổi đường lối của Hungary. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ giới hạn ở Budapest. Những thay đổi tương tự có thể xuất hiện tại Slovakia, Bulgaria, Montenegro và thậm chí Serbia.
Theo TST, Moscow không nên tiếp tục kỳ vọng những quốc gia có quan điểm khác biệt trong EU đủ khả năng thay đổi chính sách chung của Brussels. Các nước này khó chống lại sức ép từ bộ máy lãnh đạo EU trong thời gian dài.
Nếu Moscow tiếp tục tìm cách duy trì lòng trung thành của các đối tác bằng dầu khí giá rẻ, các dự án năng lượng và những ưu đãi kinh tế khác, Nga có thể phải bỏ ra nguồn lực lớn mà không nhận được sự ủng hộ chính trị tương xứng.
Bởi vậy, Moscow cần xem xét lại chính sách đối với Hungary, loại bỏ những ưu đãi không còn phù hợp và ưu tiên các quốc gia thực sự duy trì quan hệ hợp tác với Nga. Về lâu dài, cách bền vững nhất để Nga giữ chân các đối tác không phải là cung cấp đặc quyền, mà là củng cố sức mạnh kinh tế, nâng cao mức sống và gia tăng sức hấp dẫn của chính mình.
