Mỹ tấn công Iran, đồng minh trong khu vực lo ngại
Giới lãnh đạo Iran kiểm soát năng lực quân sự rộng lớn và một mạng lưới lực lượng ủy nhiệm trong khu vực có thể giúp duy trì sự kháng cự.
Và khác với chiến dịch nhanh chóng tại Caracas, thủ đô của Venezuela, ông Trump có thể đang tính tới hành động quân sự quy mô lớn hơn mà không công khai nêu rõ mục tiêu muốn đạt được. Tuy nhiên, ông đã nói rằng ông muốn ngăn Iran chế tạo vũ khí hạt nhân và rằng thay đổi chế độ sẽ là "điều tốt nhất" có thể xảy ra.
"Không có lựa chọn quân sự nào vừa ít tốn kém, vừa dễ dàng, vừa gọn gàng trong trường hợp Iran", ông Ali Vaez của Tổ chức International Crisis Group, một tổ chức tập trung vào giải quyết xung đột, cho biết.
Trong khi bầu trời Venezuela tương đối ít được bảo vệ trước cuộc tấn công của Mỹ vào tháng 1, Iran sở hữu một trong những kho tên lửa lớn và đa dạng nhất Trung Đông, theo các chuyên gia khu vực. Kho vũ khí của nước này bao gồm máy bay không người lái và vũ khí chống hạm, dù số lượng tên lửa hiện có của Iran vẫn chưa rõ sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel vào tháng 6.
Tầm bắn tên lửa của Iran. Ảnh: NYT
Tên lửa đạn đạo tầm trung của Iran có thể bay xa hơn 1.200 dặm, bao gồm các căn cứ của Mỹ ở xa tới miền tây Thổ Nhĩ Kỳ và trên khắp Trung Đông, bao gồm Israel và các quốc gia vùng Vịnh.
Giữa tháng này, truyền thông Iran đưa tin nước này lần đầu tiên thử nghiệm một tên lửa phòng không đặt trên biển có tầm bắn hơn 93 dặm trong các cuộc diễn tập quân sự tuần qua tại eo biển Hormuz.
Các quốc gia vùng Vịnh, nơi có nhiều căn cứ của Mỹ, lo ngại rằng bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào của Mỹ cũng có thể dẫn đến phản ứng trả đũa nhằm vào họ.
Vào tháng 1, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, đều là đồng minh thân cận của Mỹ, cho biết họ sẽ không cho phép Mỹ sử dụng không phận của mình để tiến hành các cuộc tấn công. Các chuyên gia cho rằng lập trường đó có thể không đủ để bảo vệ họ khỏi sự trả đũa của Iran.
Một cuộc phản công của Iran có thể nhằm vào các thành phố lớn tại Israel. Quân đội Israel đã sử dụng các hệ thống đánh chặn để bắn hạ phần lớn tên lửa của Iran trong cuộc chiến vào tháng 6. Tuy nhiên, theo các quan chức tình báo, nguồn cung tên lửa đánh chặn của nước này đang cạn dần sau hơn hai năm chống đỡ các cuộc tấn công từ Hamas tại Gaza và Hezbollah tại Lebanon.
Tại Venezuela, Mỹ đã bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và phu nhân trong một cuộc đột kích phối hợp chặt chẽ kéo dài chỉ hơn 2 giờ. Nhưng tại Iran, việc loại bỏ chính phủ không đơn giản.
Vẫn chưa rõ liệu có tồn tại một nhân vật tương đương như Phó Tổng thống và hiện là lãnh đạo lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela - để các quan chức Mỹ có thể làm việc cùng nếu lãnh tụ tối cao bị loại bỏ khỏi quyền lực.
Ngoài ra, Tehran nằm sâu trong đất liền khoảng 400 dặm tính từ Vịnh Ba Tư. Điều đó khiến lực lượng Mỹ khó tiếp cận và bắt giữ trực tiếp các lãnh đạo Iran hơn so với chiến dịch tại Caracas, nơi chỉ cách biển Caribbean khoảng 10 dặm, theo các chuyên gia.
Hệ lụy kinh tế lan rộng
Iran trước đây từng đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz, làm tắc nghẽn một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới. Khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua tuyến đường này.
Bất kỳ sự gián đoạn nào tại eo biển cũng sẽ đẩy giá năng lượng tăng vọt, bà Claire Jungman, Giám đốc rủi ro và tình báo hàng hải tại Vortexa, công ty theo dõi thương mại dầu mỏ và năng lượng, cho biết.
Iran đã tiến hành các cuộc diễn tập bắn đạn thật tại eo biển trong những ngày gần đây, điều mà một số chuyên gia cho rằng là tín hiệu cho thấy nước này có thể đóng tuyến đường thủy dài 90 dặm nếu chiến tranh nổ ra. Việc đóng cửa tuyến này cũng sẽ gây tổn hại cho Iran, hạn chế khả năng xuất khẩu dầu sang các khách hàng lớn như Trung Quốc.