Vị tướng Liên Xô đầu tiên có mặt tại Việt Nam trong những ngày đầu Chiến tranh biên giới 1979

Phan Việt Hùng |

Vị tướng Liên Xô đầu tiên có mặt tại Việt Nam trong những ngày đầu Chiến tranh biên giới 1979
Vị tướng Liên Xô đầu tiên có mặt tại Việt Nam trong những ngày đầu Chiến tranh biên giới 1979
Tướng Gaponenko trong thời gian công tác tại Lào.

Trong hai cuốn sách của mình, Tiến sĩ sử học Okorokov đã công bố nhiều tư liệu cho thấy Liên Xô đã sát cánh thế nào bên Việt Nam trong những ngày đầu cuộc Chiến tranh biên giới.

Ngày 17/2/1979, Trung Quốc xua 60 vạn quân xâm lược Việt Nam trên toàn tuyến biên giới.

Ngay từ những ngày đầu tiên, các chuyên gia quân sự Xô Viết đang công tác ở Việt Nam hay ở các nước lân cận khác, đã lập tức có những hành động chung tay cùng các bạn Việt Nam chống lại cuộc xâm lược đó.

Tiến sĩ sử học Aleksandr Okorokov là tác giả của hàng chục cuốn sách nghiên cứu lịch sử.

Trong cuốn "Những cuộc chiến bí mật của Liên Xô", do NXB Veche xuất bản tại Moskva năm 2012 và cuốn "Những điều đã bị lãng quên ở Việt Nam", A.Okorokov đã công bố nhiều tư liệu cho thấy Liên Xô đã sát cánh thế nào bên chúng ta trong những ngày đầu của cuộc chiến tranh biên giới.

Vị tướng Liên Xô đầu tiên có mặt tại Việt Nam trong những ngày đầu Chiến tranh biên giới 1979 - Ảnh 1.

Bìa cuốn sách "Những cuộc chiến bí mật của Liên Xô" của tác giả Aleksandr Okorokov

Ông viết trong cuốn "Những cuộc chiến bí mật của Liên Xô":

Trưởng đoàn chuyên gia quân sự Liên Xô tại Lào, thiếu tướng (và sau này là trung tướng) A.G.Gaponenko đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết xung đột Việt Nam-Trung Quốc.

Ông đã có mặt tại Việt Nam trong thời điểm này. Trong cuộc trò chuyện với tác giả (A.Okorokov), ông nói:

"Cuối năm 1978, khoảng trước năm mới, tôi đến Lào và bắt đầu công việc từ tháng 1/1979, trong một bối cảnh khá phức tạp. Quân tình nguyện Việt Nam đã tiến vào PnomPenh, lật đổ chế độ Pol Pot, nói chung là tình hình khá căng.

Tổng tham mưu trưởng, nguyên soái Liên Xô Ogarkov gọi điện cho tôi, yêu cầu gửi báo cáo tình hình cho Nguyên soái Ustinov, Bộ trưởng quốc phòng".

Bộ trưởng Quốc phòng Ustinov sau đó đã yêu cầu thiếu tướng Gaponenko sang ngay Campuchia để nắm tình hình trực tiếp. Gaponenko ở Campuchia 12 ngày và sau đó quay trở lại Lào.

Tướng Gaponenko cho biết vào thời điểm xảy ra chiến tranh biên giới, ở Việt Nam có khoảng 50 chuyên gia quân sự Liên Xô, đứng đầu là trung tướng Vladen Mikhailovich Mikhailov (Sau này là Cục trưởng Cục tình báo quân đội GRU, Phó Tổng tham mưu trưởng quân đội Liên Xô).

Vị tướng Liên Xô đầu tiên có mặt tại Việt Nam trong những ngày đầu Chiến tranh biên giới 1979 - Ảnh 2.

Tướng A.G.Gaponenko

Nhưng thật trớ trêu, vào ngày 17/2 thì vị tướng này lại đang nằm viện tại...Moskva. Do đó, Gaponenko là vị tướng Liên Xô duy nhất có mặt tại Đông Dương.

Lãnh đạo Bộ Quốc phòng Liên Xô ngay lập tức yêu cầu tướng Gaponenko cấp tốc bay sang Hà Nội để nắm tình hình.

Không chỉ nghe báo cáo từ Bộ quốc phòng Việt Nam, vị tướng này đã lên biên giới và sau đó đã có những báo cáo đầu tiên gửi về Moskva.

Đến ngày 19/2, Moskva gửi tiếp một đoàn chuyên gia cao cấp sang Việt Nam, đứng đầu là Đại tướng Ghenady Ivanovich Obaturov (Xem chi tiết tại đây)

Song song với việc đó, Liên Xô cũng có những hành động thị uy với Trung Quốc. Sáu quân khu đã được báo động trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu. Một cuộc diễn tập quy mô lớn nhất diễn ra trên lãnh thổ Mông Cổ, huy động tới 6 sư đoàn bộ binh cơ giới và sư đoàn tăng, trong đó có 3 sư đoàn được điều động tới Mông Cổ từ Sibir và Zabaikal.

Trong khuôn khổ cuộc diễn tập này còn có sự góp mặt gần 3 sư đoàn không quân, 2 lữ đoàn độc lập và một số liên binh đoàn và đơn vị tăng cường.

Tướng Gaponenko còn cho biết thêm rằng, vào thời điểm chiến tranh biên giới xảy ra, Liên Xô đã trục xuất các nhân viên Đại sứ quán Trung Quốc.

"Họ bị trục xuất không phải bằng đường hàng không, mà là bằng đường xe lửa liên vận.

Và trên tuyến xe lửa này, hẳn các nhân viên sứ quán Trung Quốc đã chứng kiến được cảnh hàng đoàn xe tăng Liên Xô đang rầm rập tiến về hướng Đông, từ vùng núi Ural cho đến vùng biên giới Mông Cổ-Trung Quốc.

Rõ ràng là là sự sẵn sàng (của quân đội Liên Xô) đã được Bắc Kinh chú ý, và sau đó quân lính Trung Quốc đã buộc phải rút quân khỏi Việt Nam, trở về nơi chúng đã xuất phát".

Trung tướng A.G.Gaponenko sinh năm 1931, PTS khoa học quân sự, là Trưởng đoàn chuyên gia quân sự Liên Xô tại Lào, từng công tác tại Việt Nam, Tiệp Khắc, Afganistan, Rumania...Trước khi nghỉ hưu ông là Cục phó Cục tác chiến Bộ Tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Liên Xô.

theo Trí Thức Trẻ

Đọc thêm về:

    Đọc báo Quốc phòng VN, Thế giới mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2019 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980