Lionel Messi dành phần lớn thời gian trên sân để đi bộ. Hình ảnh này xuất hiện thường xuyên đến mức trở thành một nét đặc trưng trong cách chơi của siêu sao này kể từ khi anh bước qua tuổi 30. Cùng thời điểm anh bắt đầu để râu rậm cách đây khoảng 10 năm, khái niệm “Messi đi bộ vuốt râu” trở nên quen thuộc.
Tuy nhiên, đi bộ không có nghĩa Messi nghỉ ngơi hay đứng ngoài trận đấu. Trong những khoảng thời gian di chuyển chậm, cầu thủ 39 tuổi liên tục thu thập thông tin, quan sát vị trí đối thủ, chỉ dẫn đồng đội và chuẩn bị cho khoảnh khắc bóng tìm đến mình.
Dữ liệu của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) chỉ ra rằng trên 60% quãng đường di chuyển của số 10 Argentina là đi bộ hoặc chạy rất chậm. Ở vòng bảng, trong tất cả những cầu thủ ra sân tối thiểu 90 phút, “El Pulga” di chuyển ít nhất và chạy ít nhất.
Messi đi bộ trong phần lớn thời gian thi đấu nhưng vẫn tạo ra mối đe dọa cho đối thủ. (Ảnh: Reuters)
Con số này phù hợp với những gì người xem quan sát bằng mắt thường. Messi hiếm khi tham gia pressing, không thường xuyên lùi sâu hỗ trợ phòng ngự và cũng không liên tục thực hiện những pha nước rút như thời kỳ đỉnh cao tại Barcelona. Dù vậy, trong lúc đôi chân di chuyển chậm, đôi mắt và bộ não của Messi vẫn hoạt động với cường độ rất cao.
Tờ L’Equipe chỉ ra một tình huống trong trận Argentina thắng Ai Cập 3-2 ở vòng 1/8 cho thấy rõ điều Messi thực hiện khi không có bóng. Sau lần nghỉ uống nước thứ hai, Argentina đang bị dẫn 0-2, Messi vẫn đi bộ liên tục trong khoảng 45 giây.
Trong quãng thời gian ấy, anh ghé sát nói một câu với Leandro Paredes, sau đó chỉ vào một khoảng trống để yêu cầu Julian Alvarez di chuyển. Messi đồng thời liên tục quay đầu, nhìn sang hai bên và kiểm tra vị trí của các cầu thủ quanh mình. Qua hình ảnh truyền hình, Messi có gần 15 lần rời mắt khỏi trái bóng trong chuỗi tình huống này.
Đó là kỹ năng thường được các huấn luyện viên gọi là “quan sát trước khi nhận bóng”. Các cầu thủ được yêu cầu kiểm tra không gian xung quanh trước khi đường chuyền đến, qua đó biết trước mình sẽ phải xử lý như thế nào. Các nghiên cứu chỉ ra rằng Messi thực hiện điều ấy gần như không ngừng.
Phút 76 trận gặp Ai Cập là một ví dụ khác. Trong khoảng thời gian đồng đội (Paredes) đón bóng, Messi quan sát xung quanh năm lần. Sau khi kiểm tra hết các lựa chọn, anh dang hai tay như muốn báo với đồng đội rằng mình đã sẵn sàng nhận đường chuyền.
Messi thỉnh thoảng vẫn có những pha qua người và dẫn bóng ở đoạn ngắn. (Ảnh: Reuters)
Tình huống không lập tức tạo ra cơ hội. Tuy nhiên, quá trình quan sát và điều chỉnh vị trí liên tục của Messi sau đó mang lại hiệu quả. Từ giây thứ 20 đến giây thứ 39 của phút 79, đội trưởng Argentina không làm gì khác ngoài đi bộ. Anh nhận thấy cần phải chuyển sang hành lang phải, dù trước đó chủ yếu hoạt động ở trung lộ.
Messi cũng phát hiện Cristian Romero vẫn ở lại phía trên sau một quả phạt góc. Khi bóng đến, số 10 tung quả tạt chính xác để trung vệ này đánh đầu ghi bàn rút ngắn tỷ số xuống 1-2. Bàn gỡ hòa của Argentina bốn phút sau cũng bắt nguồn từ cánh phải. Lần này, Messi trực tiếp ghi bàn.
Messi không còn cố gắng tham gia vào mọi đợt lên bóng của Argentina. Trong một số tình huống, anh thậm chí đứng ở vị trí việt vị khi đồng đội bắt đầu tổ chức tấn công. Đến khi các cầu thủ Argentina tăng tốc, chạy ra sau hàng phòng ngự và buộc đối thủ phải lùi xuống, Messi dần trở lại vị trí hợp lệ. Lúc ấy, khoảng trống giữa tuyến tiền vệ và hàng hậu vệ đối phương bắt đầu xuất hiện.
Số 10 trở thành phương án nhận bóng ở đúng khu vực nguy hiểm nhất. Cách vận hành này giúp Messi nằm trong nhóm 10 cầu thủ nhận nhiều đường chuyền nhất ở khoảng trống giữa hàng tiền vệ và hàng phòng ngự đối phương tại World Cup 2026.
Anh không cần thắng trong cuộc đua tốc độ với các hậu vệ. Quãng đường bứt tốc của Messi thuộc diện thấp nhất giải đấu. Messi chỉ cần xuất hiện sau lưng tiền vệ đối phương, trước mặt trung vệ và quay người trong một khoảng không vừa đủ.
Phần lớn thời gian đi bộ không làm Messi rời xa khu vực quyết định. Ngược lại, việc tiết kiệm sức và chọn vị trí giúp anh vẫn tham gia thường xuyên vào những pha bóng nguy hiểm nhất của Argentina.
Sự khác biệt lớn nhất của Messi với những cầu thủ khác là những gì anh làm khi không có bóng. (Ảnh: Reuters)
Một công ty ty sử dụng công nghệ thực tế ảo để cải thiện khả năng quan sát và ra quyết định của cầu thủ đưa ra thống kê Messi thực hiện trung bình từ 3,4 đến 4,5 lần “quét” không gian trong 10 giây trước khi nhận bóng. Tần suất này cao hơn mức trung bình của một tiền đạo tại Ngoại Hạng Anh, nhưng thấp hơn phần lớn các tiền vệ.
Điều khiến Messi khác biệt không chỉ là số lần quan sát. Giá trị nằm ở thời điểm và chất lượng của mỗi lần nhìn. Anh thường quay đầu đúng lúc bóng đang di chuyển hoặc giữa hai nhịp chạm của cầu thủ khác. Nhờ vậy, Messi có thể kiểm tra vị trí đối thủ mà không bỏ lỡ diễn biến chính.
Khi đường chuyền đến, anh gần như đã biết mình phải làm gì. Messi cũng không chỉ thu thập thông tin cho bản thân. Anh dùng lời nói, ánh mắt và động tác tay để điều chỉnh vị trí của đồng đội. Số 10 giống một nhạc trưởng vừa quan sát toàn bộ dàn nhạc, vừa chỉ cho từng người thời điểm phải xuất hiện.
Ở tuổi 39, Messi không còn vượt qua đối thủ bằng việc duy trì tốc độ cao trong cả trận.Anh thay việc chạy nhiều bằng quan sát. Thay những pha tăng tốc liên tục bằng khả năng lựa chọn thời điểm. Thay việc đuổi theo trái bóng bằng cách đứng ở nơi trái bóng cuối cùng sẽ xuất hiện.