Sau hai chức vô địch ASEAN Cup gần đây, bóng đá Việt Nam từng có lúc bị cuốn vào cảm giác rằng mình đã bước lên một tầm cao mới. Tuy nhiên, việc lần lượt thua Thái Lan rồi Malaysia tại FIFA ASEAN Cup 2026 cho thấy thực tế không đơn giản như vậy. Theo BLV Quang Huy, giải đấu vừa qua mang đến một bài học quan trọng: ĐT Việt Nam cần biết mình đang ở đâu.

“Thực ra sau hai chức vô địch ASEAN Cup ở đây thì mọi người cũng bị lâng lâng quá, cầu thủ cũng bị và những người làm chuyên môn, đặc biệt là người hâm mộ, nghĩ là chúng ta ở một cái tầm rất cao. Thế rồi đến khi thua Thái Lan, sau đó thua Malaysia thì lại quá thất vọng. Tôi nghĩ mọi chuyện nên được suy xét công bằng và mang tính thời điểm”, BLV Quang Huy nhận định.

Theo ông, Việt Nam bước vào giải đấu với nhiều bất lợi về lực lượng. Nhiều cầu thủ quan trọng vắng mặt, trong khi điểm rơi phong độ cũng không được chuẩn bị cho FIFA ASEAN Cup. Ngược lại, các đối thủ mạnh như Thái Lan, Indonesia, Malaysia hay Philippines đều có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn và đưa được lực lượng tốt nhất vào giải.

Bởi vậy, thất bại lần này không nên được nhìn như dấu hiệu cho thấy bóng đá Việt Nam đã tụt lại quá xa, nhưng cũng không thể xem nhẹ. “Chúng ta cũng chưa bước lên một cái tầm cao hơn hẳn người ta. Có thể là ngang ngửa, có thắng có thua. Mình vẫn phải nỗ lực và qua cái giải này thì thấy là tiếp tục phải phấn đấu để song hành cùng nhau, chứ không bao giờ được nghĩ rằng mình đã bứt lên”, BLV Quang Huy nói.

Thực chiến mới cho thấy bức tranh thật

Một trong những vấn đề được BLV Quang Huy nhấn mạnh là lịch thi đấu và cách phân bổ lực lượng giữa các giải đấu. Nếu những giải đấu lớn tiếp tục diễn ra quá gần nhau, Việt Nam cần có sự tính toán rõ ràng hơn.

Theo ông, các đối thủ trong khu vực đang coi trọng FIFA ASEAN Cup hơn bởi họ có thể tập hợp lực lượng tốt nhất. Khi các đội tuyển đủ quân, đây mới là “thực chiến” để đánh giá chính xác vị thế của từng đội.

“Thực chiến, bức tranh chuẩn nó phải là ở đây”, BLV Quang Huy nhấn mạnh. Ông cho rằng nếu tình trạng hai giải đấu diễn ra gần nhau còn tiếp diễn, Việt Nam cũng cần có sự điều chỉnh và nên đầu tư nghiêm túc hơn cho sân chơi này.

Dù chỉ đứng thứ tư, ĐT Việt Nam vẫn thu được những giá trị nhất định sau hai giải đấu gần nhau. Theo BLV Quang Huy, đội tuyển đã có thêm cơ hội tập hợp một lực lượng đông đảo, qua đó nhìn rõ hơn vị trí nào đang có chiều sâu và vị trí nào vẫn còn mỏng.

“Có những vị trí trước đây cứ nghĩ rằng mất một người nào đó là nguy, nhưng bây giờ thì cũng đã nhìn ra là có những vị trí lực lượng rất dày. Có những vị trí thì vẫn còn mỏng”, ông phân tích.

Đây sẽ là nền tảng để các cầu thủ tiếp tục được đào luyện qua V.League trước khi hướng tới Asian Cup, giải đấu mà theo BLV Quang Huy, ĐT Việt Nam cần có lực lượng tối ưu theo ý đồ của HLV Kim Sang-sik.

Việt Nam kiểm soát tốt nhưng thiếu sự sắc bén

Nhìn vào chuyên môn, BLV Quang Huy cho rằng ĐT Việt Nam không phải không có điểm sáng. Ở cả hai thất bại trước Thái Lan và Malaysia, đội tuyển vẫn có những thời điểm kiểm soát trận đấu, dồn ép đối phương và tạo ra thế trận tương đối tốt.

Đó là điểm đáng mừng, đặc biệt khi cách chơi dưới thời HLV Kim Sang-sik đang có khả năng kiểm soát trận đấu tốt hơn. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ Việt Nam chưa đủ khả năng biến những khoảng thời gian chơi tốt ấy thành cơ hội rõ ràng và bàn thắng.

“Chúng ta vẫn thiếu những yếu tố để mà biến cái thế trận tốt thành những cơ hội thực sự ngon ăn và sau đó là các bàn thắng”, BLV Quang Huy nhận xét.

Vấn đề đầu tiên, theo ông, nằm ở hàng phòng ngự. So với Việt Nam dưới thời HLV Park Hang-seo, đội tuyển hiện nay dễ để lộ khoảng trống giữa hàng tiền vệ và hậu vệ, đặc biệt là khu vực trước vòng cấm. Cự ly đội hình và khả năng duy trì quân số đủ dày cũng không được đảm bảo thường xuyên.

Điều này phần nào xuất phát từ phong độ, nhưng cũng liên quan đến việc Việt Nam thiếu những hậu vệ tốt ở giải đấu lần này. Bàn thua từ cú sút xa của Thái Lan là một ví dụ, trong khi Malaysia cũng nhiều lần đánh thẳng vào hàng phòng ngự Việt Nam.

Không chỉ phòng ngự, khả năng xử lý ở pha bóng cuối cùng cũng là vấn đề mà đội tuyển phải giải quyết. Từ dứt điểm, chuyền bóng, phối hợp đến lựa chọn thời điểm ra quyết định, Việt Nam vẫn chưa đạt được sự chính xác cần thiết.

Không thể mãi chờ một Xuân Son

Điều này càng bộc lộ rõ khi ĐT Việt Nam thiếu Xuân Son. BLV Quang Huy cho rằng trung phong giỏi luôn là “của hiếm”, nhưng một đội tuyển mạnh vẫn phải có phương án khi không có cầu thủ như vậy.

“Thật là tiếc chúng ta vắng Xuân Son ở đúng cái thời điểm quan trọng, trận đấu với Thái Lan. Nhưng mà rồi cũng phải tính rằng là chúng ta có thể sau này không còn ai được như Xuân Son nữa. Cứ phải thẳng thắn mà nói với nhau như vậy thì phải có phương án”, ông nói.

Theo BLV Quang Huy, Việt Nam cần tìm cách tiếp cận khung thành đối phương nhanh hơn, đưa ra quyết định gọn gàng hơn và quan trọng nhất là phải có phương án cụ thể để xuyên phá hàng phòng ngự khi thiếu một trung phong có khả năng tạo khác biệt.

Bên cạnh đó, ông đặc biệt muốn đội tuyển có thêm những cầu thủ có khả năng sút xa. Khi Việt Nam dồn ép nhưng không tạo được mối đe dọa từ ngoài vòng cấm, đối thủ có thể thoải mái tập trung đông người trước khung thành.

BLV Quang Huy lấy Sarach Yooyen của Thái Lan làm ví dụ. Nếu Việt Nam có những cầu thủ có thể tung ra những cú sút xa bất ngờ, đối phương sẽ buộc phải giãn đội hình, kéo người ra ngoài để che chắn. Khi đó, những khoảng trống bên trong sẽ xuất hiện và Việt Nam có thêm không gian để phối hợp.

Hoàng Đức, Thành Long cần những phương án dự phòng

Một vấn đề khác mà BLV Quang Huy muốn ĐT Việt Nam sớm giải quyết là chiều sâu ở tuyến giữa.

Hoàng Đức và Lê Phạm Thành Long, nếu đạt phong độ tốt, có thể tạo thành một cặp tiền vệ trung tâm hiệu quả. Nhưng đội tuyển không thể chỉ phụ thuộc vào bộ đôi này.

“Khi không có Đức thì là ai? Khi không có Long là ai? Đức có thể đá với ai ngoài Long? Long có thể đá với ai ngoài Đức?”, BLV Quang Huy đặt vấn đề.

Theo ông, một số thời điểm ĐT Việt Nam mất thế trận cũng xuất phát từ việc phương án phối hợp của bộ đôi tiền vệ trung tâm không tốt. Ngay cả khi Hoàng Đức và Thành Long cùng đá, họ cũng không thể duy trì cường độ mãi. Vì thế, đội tuyển cần những phương án dự phòng đủ tốt để không bị động khi một trong hai vắng mặt hoặc xuống phong độ.

Đây cũng là câu chuyện xuyên suốt mà BLV Quang Huy nhìn thấy sau FIFA ASEAN Cup 2026: Việt Nam đã có một lực lượng đông đảo hơn trước, nhưng vẫn cần tiếp tục hoàn thiện chiều sâu để có thể duy trì sức cạnh tranh trong những giải đấu liên tiếp.

Không nên cực đoan chuyện nhập tịch

Từ trận chung kết Indonesia - Thái Lan, BLV Quang Huy cũng nhìn thấy hai cách tiếp cận khác nhau của bóng đá Đông Nam Á.

Thái Lan vẫn dựa nhiều vào nội lực và nền tảng cầu thủ trong nước, trong khi Indonesia đang tận dụng mạnh mẽ nguồn cầu thủ có gốc Indonesia ở châu Âu để bổ sung cho đội tuyển. Theo BLV Quang Huy, cả hai cách làm đều có giá trị và Việt Nam không nhất thiết phải lựa chọn một trong hai.

Ông cho rằng việc nhập tịch những cầu thủ phù hợp, được đào tạo bài bản và thực sự có khả năng nâng chất lượng đội tuyển là điều cần thiết. Tuy nhiên, nhập tịch ồ ạt hoặc lựa chọn những cầu thủ không vượt trội so với cầu thủ nội thì không nên lạm dụng.

“Nhập tịch ồ ạt quá, xong rồi phạm luật, hoặc nhập tịch cả những người đang còn yếu, không hơn cầu thủ nội thì cũng không nên lạm dụng. Thế còn tôi vẫn cho rằng nội lực và phát triển trẻ trong nước là thật, là quan trọng”, BLV Quang Huy nhấn mạnh.

Không cần bi quan sau vị trí thứ tư

Cuối cùng, khi được hỏi nếu Việt Nam vào chung kết thì có thể đánh bại Indonesia hay không, BLV Quang Huy đưa ra câu trả lời khá thẳng thắn: với lực lượng hiện tại, ông không nghĩ đội tuyển có thể làm được.

Sau khi thua Thái Lan rồi Malaysia, nếu gặp Indonesia với tình trạng lực lượng như vậy, Việt Nam thậm chí có thể thua đậm. Nhưng đó không phải là bức tranh cuối cùng về tương quan giữa các đội.

Theo BLV Quang Huy, nếu Việt Nam có đủ lực lượng, các cầu thủ chấn thương trở lại, được chuẩn bị tốt và có điểm rơi phong độ phù hợp, đội tuyển hoàn toàn có thể chơi sòng phẳng với những đối thủ mạnh nhất khu vực.

“Đá với Thái Lan, với Indonesia, đá lại Malaysia chúng ta đều không thua. Đó là quan điểm của tôi”, ông khẳng định.

FIFA ASEAN Cup 2026 vì thế nên được nhìn như một lời nhắc nhở hơn là một cú trượt dài. ĐT Việt Nam không thể tự mãn sau những chức vô địch, nhưng cũng không có lý do để bi quan chỉ vì vị trí thứ tư. Điều quan trọng, theo BLV Quang Huy, là đội tuyển phải tiếp tục đi đúng hướng, chuẩn bị lực lượng tốt hơn và đặc biệt là chọn được điểm rơi phong độ phù hợp cho những giải đấu quan trọng phía trước.