Cơ quan quản lý bóng đá châu Âu (UEFA) từ lâu đã kiên quyết phản đối kế hoạch được Chủ tịch FIFA Gianni Infantino công bố trong tuần này. Theo đó, FIFA muốn thành lập một công ty mới nhằm huy động 3,1 tỷ bảng Anh vốn đầu tư tư nhân cho các giải đấu do FIFA tổ chức. Nhóm các nhà đầu tư tiềm năng được cho là do Joshua Kushner, em trai của Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đứng đầu.

Kế hoạch gây sốc của FIFA

FIFA vẫn giữ quyền kiểm soát đa số đối với World Cup, còn phần cổ phần còn lại sẽ được bán một phần cho 211 liên đoàn thành viên của FIFA và một phần cho các nhà đầu tư tư nhân. Kế hoạch này thậm chí có thể mở đường để ông Infantino đảm nhận vai trò “Ủy viên điều hành World Cup” sau khi nhiệm kỳ Chủ tịch FIFA kết thúc vào năm 2031. Đây được cho là một vị trí có mức thù lao rất lớn.

Hôm 29/7, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã gửi thư tới toàn bộ 211 liên đoàn thành viên, cho biết mỗi liên đoàn sẽ nhận được 40 triệu USD (khoảng 30 triệu bảng Anh) nếu ủng hộ kế hoạch gây tranh cãi của ông về việc bán cổ phần tại các giải đấu lớn do FIFA tổ chức. Infantino đã ấn định hạn chót là ngày 19/9 để các liên đoàn bóng đá chấp thuận kế hoạch này nếu muốn nhận khoản thanh toán ban đầu trị giá 20 triệu USD (15 triệu bảng Anh).

Động thái này làm rung chuyển nền bóng đá thế giới và nhanh chóng vấp phải sự chỉ trích từ châu Âu, châu Á và Bắc Mỹ. Theo BBC Sport, ngay cả một số trong tám Phó Chủ tịch FIFA cũng không được Gianni Infantino thông báo trước về kế hoạch này. FIFA được cho là có thể huy động tới 10 tỷ USD (7,5 tỷ bảng Anh) nếu kế hoạch được triển khai.

Trong một đoạn video được FIFA công bố vào cuối ngày thứ Tư, Infantino lên tiếng bảo vệ kế hoạch, khẳng định đây là “một lời đề nghị, chứ không phải một sự ép buộc” . Ông Infatino nói tiếp: “Đây là một phần của tiến trình dân chủ, một quá trình tham vấn và trên hết, đây là một cơ hội chứ không phải nghĩa vụ. Đây là cơ hội vàng để thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của bóng đá trên phạm vi toàn cầu”.

UEFA dọa tẩy chay World Cup

Sau cuộc họp khẩn diễn ra vào thứ Năm, Liên đoàn Bóng đá Anh (FA) cùng các thành viên UEFA xác nhận rằng họ sẽ tẩy chay các giải đấu của FIFA, bao gồm cả World Cup nữ vào mùa Hè năm sau, nếu đề xuất trên được thông qua.

55 liên đoàn thành viên UEFA đã họp trực tuyến và lập trường thống nhất của họ có thể khiến kế hoạch của FIFA gần như không thể thành hiện thực, bởi UEFA nắm giữ ảnh hưởng rất lớn trong bóng đá quốc tế. Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin đã lên án kế hoạch của FIFA cho phép các nhà đầu tư tư nhân sở hữu một phần lợi ích của World Cup.

Người phát ngôn của FA cũng tuyên bố: “Chúng tôi sát cánh cùng các đồng nghiệp châu Âu và hoàn toàn ủng hộ lập trường chung. Chúng tôi phản đối kế hoạch của FIFA. World Cup thuộc về bóng đá và sẽ mãi mãi như vậy”.

Trong tuyên bố được đưa ra sau cuộc họp, UEFA nhấn mạnh rằng: “World Cup không phải để bán”. Đồng thời, UEFA chỉ trích việc FIFA giữ bí mật về kế hoạch này là “vô trách nhiệm và không thể biện minh”.

Tuyên bố của UEFA nêu rõ: “UEFA và các liên đoàn thành viên sẽ không tham gia các giải đấu của FIFA. UEFA cùng toàn bộ 55 liên đoàn thành viên đoàn kết như một. Chúng tôi nhất trí tuyệt đối và kiên quyết bác bỏ đề xuất của FIFA về việc chuyển nhượng quyền sở hữu đối với World Cup và các giải đấu khác của FIFA cho các nhà đầu tư tư nhân”.

“World Cup không thể bị đối xử như một sản phẩm đầu tư. Đây là một trong những di sản thể thao vĩ đại nhất của bóng đá. Giải đấu này đã được gây dựng qua nhiều thế hệ cầu thủ, đội tuyển quốc gia và người hâm mộ trên khắp các châu lục. Không một phần nào của World Cup được phép trao cho các nhà đầu tư tư nhân. World Cup không phải để bán”, UEFA khẳng định.

“Việc một đề xuất có ý nghĩa quan trọng đến vậy đối với bóng đá lại được xây dựng trong bí mật và bị đẩy đến sát ngưỡng phê duyệt mà không hề có sự tham vấn nghiêm túc với những người được giao trách nhiệm quản lý và gìn giữ môn thể thao này là điều vừa vô trách nhiệm, vừa không thể biện minh. Đây không chỉ là một thất bại nghiêm trọng về năng lực lãnh đạo, mà còn là sự từ bỏ trách nhiệm của FIFA với tư cách là cơ quan bảo hộ của bóng đá thế giới”, UEFA nhấn mạnh.

UEFA lên án kế hoạch và hành động của FIFA: “Các liên đoàn bóng đá quốc gia trên toàn thế giới giờ đây đang bị đặt trước một tối hậu thư: hoặc chấp nhận việc các giải đấu lớn nhất của bóng đá rơi vào tay các nhà đầu tư một cách không thể đảo ngược, hoặc phải gánh chịu hậu quả. Đây không phải là một ”quyết định dân chủ“, mà là một kiểu quản trị bằng sự đe dọa, một hành động mang tính ép buộc, không xứng đáng với một tổ chức được giao trọng trách quản lý môn thể thao toàn cầu”.

UEFA khẳng định: “Ngay khi các nhà đầu tư bên ngoài nắm giữ quyền sở hữu trong các giải đấu của FIFA, bóng đá sẽ thay đổi mãi mãi. Lợi nhuận thương mại sẽ trở thành nghĩa vụ thường trực. Kỳ vọng của các nhà đầu tư sẽ tạo ra sức ép mỗi ngày. Kể từ thời điểm đó, mọi quyết định về lịch thi đấu quốc tế, mọi quyết định về thể thức các giải đấu và mọi quyết định định hình tương lai của bóng đá sẽ không còn được đưa ra vì lợi ích tốt nhất của môn thể thao này, mà vì lợi ích của các cổ đông”.

UEFA khẳng định rõ lập trường của mình: “Lập trường của châu Âu rất rõ ràng. Chúng tôi sẽ không bao giờ trao tính chính danh cho mô hình này. Không ai có quyền đạo đức để bán đi thứ mà họ chỉ được giao gìn giữ và trao lại cho các thế hệ mai sau. Sau cuộc thảo luận hôm nay, sẽ không có bất kỳ đội tuyển quốc gia nào thuộc UEFA tham dự các giải đấu của FIFA chừng nào những đề xuất này còn tồn tại, trừ khi kế hoạch đó bị hủy bỏ hoàn toàn và FIFA đưa ra những cam kết mang tính ràng buộc rằng sẽ không bao giờ mở quyền sở hữu hoặc cơ chế quản trị các giải đấu của mình cho các nhà đầu tư tư nhân”.

Hôm thứ Tư, UEFA đã cáo buộc FIFA cố gắng “mua chuộc” các liên đoàn thành viên nhằm khiến họ ủng hộ đề xuất này. Trong một đòn giáng khác vào kế hoạch của FIFA, Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC), Sheikh Salman, cho biết ông cảm thấy “vô cùng lo ngại và thất vọng” trước việc FIFA chuẩn bị kế hoạch này mà không hề tham vấn các liên đoàn.

Trong khi đó, CONCACAF, liên đoàn quản lý bóng đá của 41 quốc gia và vùng lãnh thổ tại Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Caribe, cũng là một trong những liên đoàn đầu tiên bày tỏ sự hoài nghi sau khi kế hoạch gây chấn động của FIFA được công bố.

Tờ Mundo Deportivo của Tây Ban Nha bình luận về những sự kiện xảy ra trong ít ngày qua: “Một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng đã bùng nổ trong làng bóng đá thế giới. UEFA tuyên bố 55 liên đoàn thành viên của tổ chức này sẽ không tham dự các giải đấu do FIFA tổ chức chừng nào kế hoạch của Chủ tịch Gianni Infantino về việc đưa các nhà đầu tư tư nhân vào World Cup vẫn còn được duy trì. Nói cách khác, nếu sáng kiến này không bị hủy bỏ, các đội tuyển châu Âu sẽ không góp mặt tại World Cup”.

“Một trong những dấu hỏi lớn nhất của cuộc đối đầu này là quyết định trên sẽ ảnh hưởng như thế nào đến công tác tổ chức World Cup 2030. Giải đấu dự kiến do Tây Ban Nha đóng vai trò chủ đạo cùng Bồ Đào Nha, sau đó có thêm Morocco tham gia với tư cách đồng chủ nhà. Bên cạnh đó, Uruguay, Argentina và Paraguay sẽ đăng cai các trận đấu khai mạc nhằm kỷ niệm 100 năm ngày ra đời của World Cup”, tờ báo của Tây Ban Nha đặt câu hỏi.