Sáng nay (27/3) theo giờ Việt Nam, vòng play-off liên lục địa World Cup 2026 tiếp tục diễn ra, với chiến thắng 1-0 của tuyển Jamaica trước tuyển New Caledonia.

Có lẽ với không ít người hâm mộ Việt Nam, khi cái tên New Caledonia xuất hiện trên màn hình TV, nhiều ký ức lại được khơi gợi lại. Vùng lãnh thổ hải ngoại tại phía nam Thái Bình Dương của Pháp vốn vẫn được người Việt Nam biết đến bằng tên gọi “Tân Thế giới”, với cộng đồng Việt kiều khá đông đảo tại đây.

Và cũng từ cộng đồng này, từng có những ngôi sao bóng đá trở về nước và cống hiến cho đội tuyển Việt Nam.

TRỞ VỀ VỚI QUÊ HƯƠNG

Giữa làn sóng cầu thủ Việt kiều đang trở thành xu hướng của bóng đá hiện đại, ít ai biết rằng cách đây hơn nửa thế kỷ, tuyển Việt Nam đã từng sở hữu một Việt kiều.

Đó là Từ Như Hiển.

Sinh năm 1945 tại New Caledonia, Từ Như Hiển là con cháu của những người Việt rời quê hương từ thời thuộc địa để sang làm việc trong các mỏ niken. Trong bối cảnh ấy, không ai nghĩ rằng cậu bé sinh ra ở một hòn đảo cách Việt Nam hơn 8.000 km lại có ngày trở thành trụ cột của tuyển Việt Nam. Nhưng bóng đá luôn có những câu chuyện kỳ lạ như vậy.

Những năm đầu thập kỷ 60 thế kỷ trước, trong 12 chuyến tàu từ New Caledonia đưa những Việt kiều yêu nước trở về Việt Nam xây dựng Tổ quốc, chàng trai 18 tuổi Từ Như Hiển về nước cùng gia đình.

Cặp đội Như Thành – Như Hiển vốn đã nổi tiếng khi còn thi đấu tại New Caledonia nên chưa về đến Việt Nam đã được một số đội bóng để ý.

Ngày gia đình cụ Từ Như Anh đặt chân xuống cảng Hải Phòng vào cuối năm 1963, đại diện những CLB bóng đá nổi tiếng đất Cảng thời bấy giờ như Xi măng Hải Phòng, Cảng Hải Phòng đều đó có mặt để đưa ra lời mời. Tuy nhiên gia đình đều từ chối do muốn về Hà Nội sinh sống.

Về đến Hà Nội, tới lượt các đội bóng Thủ đô như Thanh niên Hà Nội, Tổng cục Đường sắt tìm đến mời hai anh em ông về thi đấu. Đã có thời điểm, hai anh em Như Thành – Như Hiển đến tập cùng CLB Thanh niên Hà Nội, nhưng rồi sau đó, cả hai được thuyết phục đầu quân cho CLB CAHN.

Đáng nói, trong ngày bộ đôi này tới làm thủ tục gia nhập CLB CAHN, vẫn có lãnh đạo CLB Xi măng Hải Phòng tới hỏi thăm, nhằm mong muốn vãn hồi tình hình, nhưng bất thành.

TỎA SÁNG TRÊN ĐẤT MẸ

Trong màu áo CLB CAHN, Từ Như Hiển nhanh chóng bộc lộ phẩm chất khác biệt. Lối đá mềm mại, kỹ thuật, giàu tư duy và cái chân trái khéo léo giúp ông ghi dấu ấn mạnh mẽ. Ông trở thành huyền thoại của CLB CAHN, giành được nhiều giải thưởng vua phá lưới và danh hiệu quốc gia cho đội.

Và không chỉ có thế, chân sút này còn để lại được nhiều dấu ấn trong màu áo đội tuyển Việt Nam. Ông là một phần của thế hệ vàng bóng đá miền Bắc, khi tuyển Việt Nam có thể thi đấu sòng phẳng với nhiều đội bóng mạnh ở châu Á, từ Trung Quốc đến Triều Tiên.

Trong những giải đấu như GANEFO hay các trận giao hữu quốc tế, hình ảnh những cầu thủ Việt Nam chơi bóng tự tin, kỹ thuật đã khiến nhiều đối thủ phải nhìn nhận lại. Và trong tập thể ấy, Từ Như Hiển là một mảnh ghép rất đặc biệt.

VĨ THANH

Nếu nhìn từ hiện tại, câu chuyện của ông gần như là một bước đi tiền đề cho xu hướng Việt kiều mà bóng đá Việt Nam đang theo đuổi.

Ngày nay, việc tìm kiếm cầu thủ có gốc gác Việt Nam ở châu Âu, châu Mỹ và nhiều nơi trên thế giới đã trở thành chiến lược quen thuộc. Nhưng hơn 60 năm trước, khi khái niệm đó còn chưa tồn tại, Từ Như Hiển đã âm thầm chứng minh một điều: người Việt, dù ở đâu, vẫn có thể trở về và đóng góp cho bóng đá nước nhà.

Hành trình của ông Từ Như Hiển diễn ra trong một thời kỳ mà bóng đá vẫn còn rất “nguyên sơ”. Nhưng chính vì thế, nó càng đáng giá. Bởi đôi khi, những câu chuyện lớn nhất lại bắt đầu từ những nơi xa nhất.

Từ một hòn đảo nhỏ giữa Thái Bình Dương, đến màu áo tuyển Việt Nam, Từ Như Hiển không chỉ mang theo tài năng, mà còn mang theo một thông điệp xuyên suốt nhiều thế hệ: bóng đá không có biên giới, và hành trình trở về với quê hương luôn là hành trình ý nghĩa nhất.

Danh thủ Từ Như Hiển có có gần 2 thập kỷ gắn bó với màu áo CLB CAHN trước khi giải nghệ ở tuổi 36. Ông qua đời vào ngày 15/9/2023 tại Sapa, Lào Cai, hưởng thọ 78 tuổi.