CHDC Congo - đội bóng hiện đứng thứ 40 trên bảng xếp hạng thế giới - bị phanh phui việc đưa một cầu thủ không đủ điều kiện vào sân thi đấu trong chiến dịch vòng loại World Cup 2026. Đó là thủ thành Lionel Mpasi, người từng khoác áo các đội tuyển trẻ của Pháp.

Theo kết quả điều tra độc quyền từ tờ New York Times, các báo cáo nội bộ của chính FIFA đã chỉ ra rằng CHDC Congo vi phạm nghiêm trọng quy chế tư cách thi đấu đối với trường hợp này. Mpasi từng thi đấu cho các tuyển trẻ của Pháp rồi làm thủ tục chuyển đổi để khoác áo CHDC Congo. Nhưng vấn đề là theo nguyên tắc, một cầu thủ phải nộp hồ sơ lên FIFA nhằm xét duyệt quá trình chuyển đổi này. Nếu như FIFA đồng ý thì cầu thủ đó mới được khoác áo đội tuyển mới.

Đó cũng là lý do nhiều cầu thủ khi chuyển quốc tịch sang Việt Nam phải chờ thêm một thời gian mới được khoác áo đội tuyển Việt Nam. Trong trường hợp của Mpasi, đáng chú ý là tài liệu rò rỉ trong quá trình điều tra cho thấy giới chức FIFA trên thực tế đã sớm nắm rõ vụ việc, đồng thời xác nhận Mpasi hoàn toàn thiếu phê duyệt hành chính cần thiết tại thời điểm thi đấu.

Thế nhưng, cơ quan này vẫn đồng ý cho anh ra sân ở trận tranh vé vớt khu vực châu Phi giữa Nigeria và CHDC Congo, trận đấu mà đội tuyển áo xanh da trời đã giành chiến thắng và lấy vé play-off Liên lục địa.

Sau trận, Liên đoàn Bóng đá Nigeria (NFF) lập tức gửi đơn khiếu nại chính thức lên FIFA. Các quan chức Nigeria cáo buộc đối thủ chưa từng hoàn tất bộ hồ sơ chuyển đổi quốc tịch thể thao bắt buộc theo quy định để hợp thức hóa tư cách ra sân của Mpasi. Đáp lại, FIFA bất ngờ bác bỏ đơn kiện của Nigeria với lý do kỹ thuật. FIFA chọn giải pháp im lặng, không áp dụng bất kỳ biện pháp trừng phạt nào và giữ nguyên kết quả trận đấu trên sân cỏ thay vì xử thua theo thông lệ.

Động thái khó hiểu này đã mở toang cánh cửa lịch sử cho CHDC Congo. Sau khi vượt qua Nigeria, họ tiếp tục đánh bại Jamaica ở loạt trận play-off liên lục địa. Chiến thắng then chốt ấy giúp bóng đá CHDC Congo chính thức trở lại đấu trường World Cup sau chuỗi ngày dài 52 năm mòn mỏi chờ đợi.

Tại vòng chung kết World Cup 2026, CHDC Congo đã thi đấu đầy nỗ lực và kết thúc chiến dịch với vị trí thứ 3 tại bảng K. Dẫu vậy, những tài liệu điều tra mới được công bố về vụ việc của Lionel Mpasi đang phủ một bóng đen lớn lên thành tích này, đồng thời đặt ra dấu hỏi trong khâu điều hành kỷ luật của FIFA.