Người Anh đã thở phào khi thắng ngược CHDC Congo 2-1 ở trận đấu vòng 32 đội, sau đó sẽ là cảm giác lo lắng. Trước đối thủ yếu hơn, họ kiểm soát bóng 54% nhưng gần như bất lực trong việc xuyên phá khối phòng ngự với đội hình lùi sâu của đại diện châu Phi. Việc cầm bóng quá nhiều và luân chuyển chậm chạp ở khu vực vòng tròn trung tâm khiến "Tam sư" chìm trong bế tắc, trước khi họ tìm thấy ánh sáng từ những pha bóng tỏa sáng cá nhân.

Hàng công đắt giá của huấn luyện viên Thomas Tuchel phải mất hơn 30 phút để tung ra cú dứt điểm đầu tiên về khung thành đối phương. Sự phụ thuộc thái quá vào nỗ lực đơn độc của Jude Bellingham hay những khoảnh khắc lóe sáng muộn màng từ Harry Kane chỉ càng phơi bày vấn đề của "Tam sư". Điều mà CĐV tuyển Anh khao khát là HLV Tuchel sẽ xây dựng nên lối chơi đẹp mắt, áp đảo từ dàn cầu thủ toàn những siêu sao có giá trị hàng chục triệu euro.

Nhưng tuyển Anh lúc này như một dàn nhạc giao hưởng hoành tráng và thiếu đi người nhạc trưởng.

"Tam sư" bế tắc

Số liệu thống kê từ Opta chỉ ra sự bế tắc báo động của Anh trước CHDC Congo. Họ thực hiện 493 đường chuyền nhưng có đến 92% trong số đó là các pha phối hợp xu hướng an toàn ở giữa sân hoặc sân nhà. Cựu tiền đạo Wayne Rooney phân tích trên Sky Sports: "Anh luân chuyển bóng quá chậm từ giữa sân. Bellingham phải lùi về sâu để có bóng, khiến cấu trúc đội hình Anh đứt gãy.

CHDC Congo chứng minh tại sao họ từng cầm hòa Bồ Đào Nha ở vòng bảng. Đại diện châu Phi tổ chức đội hình phòng ngự đầy kỷ luật. Các cầu thủ CHDC Congo ưu tiên cho việc dồn quân số đông ở giữa sân, giữ vị trí thay vì pressing ngay để quấy rối đối thủ. CHDC Congo đưa "Tam sư" vào thế cầm bóng nhiều nhưng loay hoay, giống hệt trận họ hòa Bồ Đào Nha.

Bellingham chơi quay lưng với khung thành thường xuyên. Hai tiền đạo cánh của Anh là Madueke và Rashford đói bóng. Và Kane hiển nhiên rất khó hoạt động trong thế trận kiểu này, đặc biệt ở 45 phút đầu tiên. Tuyển Anh tạo ra 14 đường chuyền mở cơ hội nhưng phần lớn đều xuất phát từ các nỗ lực cá nhân ở nửa sau hiệp hai chứ không đến từ một bài vở chiến thuật nhuần nhuyễn.

ESPN nhắc lại một chi tiết: "Tại World Cup 2026, các đội bóng nhỏ khi chạm trán đối thủ lớn gần như có chung một cách đối phó, đó là chơi với sơ đồ 5 hậu vệ và ưu tiên bịt kín trung lộ. Họ phong tỏa được tầm hoạt động của tiền đạo mũi nhọn đối phương, dùng quân số đông để hóa giải các miếng đánh trực diện như ban bật trung lộ hay thực hiện các đường chuyền xuyên tuyến".

Từ thế trận này, các đội tuyển bắt buộc tấn công biên nhiều hơn. Sức mạnh của các ông lớn ở World Cup 2026 đang được định hình từ chất lượng ở đôi cánh. Tây Ban Nha phụ thuộc vào cảm hứng của Yamal. Brazil trông cậy vào Vinicius. Pháp thăng hoa cùng Olise, Mbappe. Và tuyển Anh cũng cần một đôi cánh chất lượng.

Hai hành lang biên là không gian rộng nhất để "Tam sư" phá vỡ trận địa của CHDC Congo. Màn trình diễn của Rashford và Madueke trong hiệp một là nỗi thất vọng. Khi Saka vào sân, sức nặng tấn công của Anh cải thiện. Về tổng thể, vấn đề lớn nhất đang tồn đọng ở tuyển Anh là thiếu một "điểm nổ" ở biên.

Cũng từ thế trận tương tự, Anh đã hòa Ghana trong bế tắc tại vòng bảng. Cựu trung vệ Jamie Carragher thốt lên: "Là một fan của tuyển Anh, tôi không thể không nghĩ tới Palmer hay Foden. Anh cần một cầu thủ chạy cánh có thể gây đột biến ở các pha xử lý cá nhân, hoặc cầm bóng và rẽ vào trung lộ, tung ra các đường chuyền cắt tiết. Không một cầu thủ chạy cánh nào của Anh đáp ứng được chuyện đó trước Ghana".

Tuchel bị CĐV phẫn nộ

Tính đến lúc này, những chiến thắng của tuyển Anh tại World Cup 2026 mang đậm dấu ấn cá nhân. May cho "Tam sư" khi vào những thời điểm ngặt nghèo nhất, họ vẫn có Kane là ngọn hải đăng soi đường. Sau đó là Declan Rice, người thầm lặng đóng góp nhiều cho lối chơi của tuyển Anh. Ngay cả khi Rice chơi hậu vệ phải trong 15 phút cuối trận CHDC Congo, tiền vệ Arsenal vẫn làm tốt nhiệm vụ.

HLV Tuchel vẫn loay hoay trong các quyết định bố trí nhân sự hàng công. Ông xoay tua liên tục 2 vị trí tiền đạo cánh và chưa tìm ra phương án tối ưu. Tương tự là 2 vị trí hậu vệ cánh, hoán đổi người liên tục và từng trận đấu đều lộ ra vấn đề khác nhau. Từ đây, CĐV Anh lại đặt dấu hỏi cho Tuchel về các quyết định triệu tập cầu thủ dự World Cup.

Vị trí của Djed Spence đang hứng trọn chỉ trích từ CĐV. HLV Tuchel triệu tập Spence từ đầu cho vị trí hậu vệ cánh thay vì Lewis Hall, Luke Shaw hay Trent Alexander-Arnold. Spence được bố trí đá hậu vệ trái (trước Ghana) và hậu vệ phải (trước CHDC Congo) và cả 2 trận đều chơi tệ. Điều gì khiến cả Hall và Shaw ở nhà để nhường chỗ cho Spence, đây vẫn là dấu hỏi chấm to đùng cho HLV Tuchel.

Sau đó là vị trí của các tiền đạo cánh tuyển Anh. Thuyền trưởng "Tam sư" mạnh tay loại bỏ Palmer, Foden để đặt niềm tin vào Nuno Madueke. Sau 4 trận tại World Cup 2026, Madueke được HLV Tuchel tin tưởng cho vị trí tiền đạo phải. Song, màn trình diễn của tiền đạo Arsenal không thuyết phục. Tương tự, ở cánh đối diện, Rashford chưa chứng tỏ quá nhiều khi bắt đầu được HLV Tuchel tin tưởng cho vị trí đá chính.

Không chỉ các trận đấu tại World Cup 2026, cả một quá trình dài trước đó từ vòng loại cho đến loạt trận giao hữu "Tam sư" dưới bàn tay Tuchel chưa thật sự khởi sắc. Chỉ 2 năm trước, Palmer và Foden vẫn là niềm hy vọng lớn của tuyển Anh. Họ phải xem World Cup 2026 qua tivi, cho thấy mức độ đào thải ở "Tam sư" khủng khiếp đến chừng nào.

HLV Tuchel có lựa chọn của riêng mình. Ông tin vào Madueke, Morgan Rogers, Rashford và cả những cái tên khó hiểu như Spence, John Stones - các hậu vệ không có phong độ tốt ở mùa giải 2025/26. Tuyển Anh cứ đá thế này thì không ổn, hay vì Tuchel đang giấu bài.