Tối Giao thừa Tết 2026 (16/2), trên sân khấu Gala Xuân Vãn của CCTV (Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc), Trường Võ thuật Tháp Câu (Hà Nam) vượt ra khỏi khuôn khổ trình diễn võ thuật truyền thống, lần đầu tiên lấy “võ thuật kết hợp công nghệ” làm trọng tâm xây dựng tiết mục “Võ BOT” (múa võ với robot).

Các thiếu niên võ sinh cùng robot của công ty công nghệ Unitree đồng diễn, hoàn thành nhiều phần khó như đối luyện Lục Hợp Quyền, phối hợp côn thuật, biểu diễn song tiết côn… mang đến cho khán giả một bữa tiệc thị giác kết hợp sức mạnh và công nghệ.

Robot múa võ gây sốt

Đây là lần thứ 23 mà trường Võ thuật Tháp Câu góp mặt trên sân khấu Gala Xuân Vãn của CCTV, đồng thời cũng là bước hòa quyện sâu sắc giữa võ thuật truyền thống và đổi mới công nghệ.

Trong cuộc phỏng vấn trước đó, huấn luyện viên võ thuật Vương Thận của trường cho biết màn trình diễn năm nay khác biệt về bản chất so với 22 lần trước. Không còn chỉ là yếu tố tạo không khí Tết, tiết mục được nâng tầm thành một câu chuyện tinh thần, thông qua sự tương hỗ hai chiều giữa võ thuật và công nghệ, biến võ thuật thành một “ngôn ngữ văn hóa Trung Quốc đương đại” có thể trải nghiệm, lan tỏa và tạo đồng cảm.

Tháng 11/2025, Trường Võ thuật Tháp Câu nhận được lời mời từ ê-kíp Gala Xuân Vãn 2026. Từ hơn 35.000 thầy trò, trường tuyển chọn gần 1.400 người tham gia biểu diễn tại điểm chính Bắc Kinh và điểm phụ Hợp Phì, góp mặt trong bốn tiết mục, trong đó 86 người lên sân khấu chính với tiết mục võ thuật múa võ với robot.

Tiết mục này sáng tạo theo hình thức kép “diễn cảnh kết hợp kungfu cứng cáp”, vừa có phần tương tác sinh động, hài hước của các thiếu niên, vừa đậm không khí Tết. Mở đầu là ba em nhỏ, toàn bộ chương trình gồm bảy phân đoạn, bao gồm song tiết côn, Lục Hợp Quyền, đối luyện côn thuật… từng bước nâng cao để đạt sự phối hợp sâu giữa người và robot.

HLV Vương Thận cho biết, khi biết sẽ “cùng biểu diễn võ thuật với robot”, ê-kíp lập tức bắt tay vào việc, chọn lọc từng động tác trong kho tàng võ thuật đồ sộ. Qua hàng nghìn lần phân tách và mài giũa, họ sáng tạo nên một bộ “robot quyền” riêng, để mỗi chiêu thức đều phù hợp với cấu trúc cơ học của robot.

Trên sân khấu “Võ BOT”, học viên từ 8 đến 22 tuổi cùng biểu diễn, chênh lệch tuổi lên tới 14 năm. Các em khoảng 8 tuổi trở thành lực lượng chính đối luyện với robot, thực hiện Lục Hợp Quyền và côn thuật.

“Chúng tôi chọn trẻ em vì chiều cao của các em tương đương robot 1,32 m, hiệu ứng thị giác sẽ hài hòa hơn”, Vương Thận chia sẻ.

Nhắc đến quá trình tập luyện, Vương Thận không khỏi xót xa. Robot nặng tới hàng chục kg, lực một cú đánh đủ làm gãy chân bàn. Mỗi lần đối luyện, các em đều phải đối mặt thử thách vượt xa lứa tuổi.

Tiết mục còn lồng ghép sự tri ân kinh điển: phần robot và võ sinh múa song tiết côn tôn vinh Lý Tiểu Long, người đưa võ thuật Trung Hoa ra thế giới; ý tưởng túy quyền lấy cảm hứng từ Thành Long, để robot “đánh túy quyền” trở thành điểm nhấn sân khấu. Chương trình còn sáng tạo thiết kế thang mây cao 3 m, đường kính chỉ 15 cm, nơi học viên phối hợp tung người lên cao để biểu diễn túy quyền trong không gian hẹp.

Tiết mục này vượt khỏi khuôn khổ truyền thống, để võ thuật Trung Quốc va chạm xuyên biên giới với robot thông minh. Đây không chỉ là đổi mới hình thức sân khấu, mà còn là cuộc đối thoại sâu giữa võ hồn truyền thống và sức mạnh sáng tạo công nghệ, mang hơi thở tương lai.

Khó khăn của con người khi biểu diễn võ thuật với robot

Gần 5 phút rực rỡ trên sân khấu là kết quả hơn 100 ngày rèn luyện gian khổ, là vô số lần thử nghiệm và điều chỉnh vượt giới hạn. Vương Thận thừa nhận độ khó năm nay vượt xa trước đây, từ lập trình bắt chuyển động đến chi tiết phối hợp người – máy, mỗi khâu đều đầy thách thức.

Khó khăn lớn nhất là điều chỉnh động tác võ thuật truyền thống để phù hợp cấu trúc robot. Robot không có eo, đầu không xoay được; công nghệ “motion capture” (ghi lại chuyển động) không nhận diện được động tác cơ thể giao thoa. Nếu xuất hiện lỗi chồng hình, toàn bộ lập trình phải làm lại. Điều này buộc các bài quyền truyền thống phải “chia nhỏ” và tái cấu trúc.

“Bài Lục Hợp Quyền trình diễn trên Gala Xuân thực ra đã được cải biên”, Vương Thận giải thích. Ông nói thêm: “Do cấu trúc cơ thể robot khác con người, độ linh hoạt không bằng, nên trong Lục Hợp Quyền nguyên bản có những động tác robot không thể thực hiện. Chúng tôi phải ‘chia nhỏ’ toàn bộ bài quyền, chọn ra những động tác vừa có ý nghĩa thực chiến, vừa có tính thưởng thức, lại nằm trong khả năng hoàn thành của robot, từ đó hình thành một phiên bản Lục Hợp Quyền hoàn toàn mới”.

Để đảm bảo an toàn, ban tổ chức ban đầu thử nghiệm một phiên bản Lục Hợp Quyền với lực tương đối nhẹ. Khi hiệu ứng sân khấu đạt yêu cầu, họ tiếp tục điều chỉnh thêm 4 lần, dần tăng tốc độ và lực của robot, nhằm đạt trạng thái vừa không gây tổn hại cho diễn viên vừa đảm bảo hiệu quả biểu diễn.

Học viên Trần Hòa Vũ, người tham gia ghi dữ liệu động tác, cho biết khi ghi hình phải luôn giữ khoảng cách cố định giữa tay chân và thân người. Những động tác vốn mượt mà như mây trôi nay phải thực hiện chuẩn xác trong nhiều ràng buộc, mỗi động tác lặp lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần.

Quá trình đối luyện người – máy còn là phép thử lớn. Robot không phải lúc nào cũng lặp lại chính xác, quỹ đạo, góc độ, vị trí mỗi lần tập đều có sai lệch ngẫu nhiên. Lần này là hướng 1 giờ, lần sau có thể lệch sang 2 giờ. Điều đó buộc các em không chỉ giỏi võ, nắm nhịp nhạc, mà còn phải phản ứng cực nhanh, điều chỉnh vị trí ngay khi robot lệch hướng.

Võ sinh Phan Tường Ngô thừa nhận ban đầu rất căng thẳng khi đối luyện với robot, nhưng qua nhiều lần phối hợp, em dần “hiểu tính cách” của robot và tạo nên sự ăn ý.

Để đạt hiệu ứng sân khấu, mỗi chiêu thức được luyện hàng nghìn lần, là cuộc “đối thoại” giữa da thịt con người và khung thép kim loại. Các học viên tự tin nói: “Robot dù sao cũng là máy, còn con người là sinh thể sống, chúng tôi có thể ứng biến ”. Sự tự tin ấy đến từ vô số lần rèn luyện.

Là “cựu binh” đã tham gia Gala Xuân suốt 16 năm, Vương Thận chia sẻ rằng sân khấu lớn như Gala Xuân giúp nhiều người hiểu hơn về võ thuật truyền thống. Việc gắn kết sâu sắc với công nghệ hiện đại cũng giúp văn hóa võ thuật truyền thống khoác lên sức sống mới.