![](https://sohanews.sohacdn.com/thumb_w/660/160588918557773824/2022/3/17/photo1647487950867-1647487950965710520293.png)
Theo trang Sina của Trung Quốc, do một số lệnh trừng phạt kinh tế nhằm vào Nga, các công ty cho thuê máy bay lớn có trụ sở tại nhiều nước châu Âu và Mỹ đã được yêu cầu chấm dứt hợp đồng cho thuê máy bay với Nga trước ngày 28/3. Tuy nhiên, phía Nga không muốn trả lại máy bay sớm và cũng chuẩn bị ban hành một điều luật yêu cầu dùng đồng Rúp Nga đang mất giá để thanh toán phí thuê.
Thậm chí, theo hãng thông tấn TASS (Nga), một ủy ban đặc biệt của chính phủ Nga có thể thu giữ những máy bay này và quốc hữu hóa chúng.
Theo trang Sina, hiện tại, các hãng hàng không nội địa của Nga đang thuê tổng cộng 780 máy bay, trong đó có 515 máy bay thuê trực tiếp từ nước ngoài, tổng giá trị của những máy bay này vượt quá 10 tỷ USD.
Vitaly Guzhva - Giáo sư tại Đại học Hàng không Embry-Riddle (Mỹ) - cho biết: "Hiện nay, cả ngành hàng không đều nhận thấy rằng không thể thu hồi những chiếc máy bay này".
Công ty tư vấn hàng không Ishka nhận định rằng, các công ty cho thuê máy bay sắp phải đối mặt với khoản lỗ lớn.
Muốn cũng không thể bay về
Giống như hầu hết các hãng hàng không trên thế giới hiện nay, máy bay của hãng hàng không Nga Aeroflot chủ yếu là đi thuê và phần lớn tới từ các nhà cung cấp châu Âu và Mỹ.
Theo tổ chức tư vấn hàng không IBA, công ty cho thuê máy bay thương mại lớn nhất thế giới AerCap đã cho Aeroflot thuê nhiều máy bay nhất, với khoảng 142 máy bay, chủ yếu là Airbus A320 và Boeing 737.
Báo cáo tài chính gần đây nhất của AerCap cho thấy, họ cho phía Nga thuê khoảng 5% đội tàu bay của mình.
SMBC Aviation Capital - một công ty cho thuê máy bay lớn khác - đang có 35 máy bay cho thuê ở Nga.
Cả hai công ty này đều có trụ sở chính tại Dublin (Ireland) và hiện đều từ chối bình luận.
Theo lệnh trừng phạt của EU, các công ty cho thuê máy bay lớn này phải chấm dứt hợp đồng với Aeroflot trước ngày 28/3. Hiện nay, các công ty này đã gửi thư cho khách hàng Nga của họ, yêu cầu trả lại máy bay đã thuê.
Ulick McEvaddy - người sáng lập công ty cho thuê máy bay Omega Air - cho biết, thu hồi hàng trăm máy bay từ Nga trong một thời gian ngắn sau lệnh trừng phạt là một "nhiệm vụ bất khả thi". Chỉ riêng lệnh cấm các chuyến bay trong không phận châu Âu hiện nay đã khiến vấn đề không thể giải quyết.
Tổ chức Kiểm soát Hàng không châu Âu báo cáo rằng, 300 chuyến bay hàng ngày của Aeroflot đến châu Âu và 50 chuyến bay hàng ngày của các hãng hàng không châu Âu đến các sân bay của Nga đã bị đình chỉ. Đồng thời, Nga cũng có biện pháp hạn chế các chuyến bay của những quốc gia có hành động cấm các chuyến bay của Nga.
Nói cách khác, ngay cả khi Nga sẵn sàng trả lại máy bay, những chiếc máy bay này cũng không thể bay trở lại EU.
![Phương Tây chết lặng: Hàng trăm máy bay cho thuê vẫn kẹt ở Nga, có thể bị quốc hữu hoá - Ảnh 1. Phương Tây chết lặng: Hàng trăm máy bay cho thuê vẫn kẹt ở Nga, có thể bị quốc hữu hoá - Ảnh 1.](https://sohanews.sohacdn.com/160588918557773824/2022/3/17/photo-1-164748694299474488981.jpg)
Máy bay của hãng hàng không Aeroflot (Nga). Ảnh: Aeroflot
Trước đây, các chuyến bay từ châu Âu đến châu Á thường đi qua Ukraine và Nga. Sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng nổ, các hãng hàng không lớn đều tránh bay qua không phận của Nga và Ukraine. Các chuyến bay của họ đã chuyển hướng về phía nam, bay qua Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Afghanistan.
Một báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát Không lưu châu Âu cho biết, các chuyến bay từ Helsinki (Phần Lan) đến Tokyo (Nhật Bản) hiện lâu hơn 5 giờ đồng hồ so với trước đây.
Một người trong ngành hàng không EU bất lực nói: "Hiện tại không có máy bay nào rời Nga, và cũng sẽ không có máy bay nào rời Nga trong tương lai. Khả năng bất kỳ máy bay nào có thể rời đi là bằng 0".
Theo trang Sina, nếu phía Nga nhất quyết không trả lại máy bay, các công ty cho thuê máy bay này sẽ thiệt hại hơn 10 tỷ USD.
Có thể bị Nga quốc hữu hoá
Số liệu cho thấy, cứ 4 máy bay chở khách và chở hàng đang phục vụ tại Nga thì có 3 chiếc là của Boeing hoặc Airbus. Hai công ty này từng cung cấp hơn 300 máy bay cho Nga. Trong khi đó, chỉ có 136 máy bay là do Nga tự sản xuất.
Dù là máy bay chở khách hay máy bay chở hàng đều cần được bảo dưỡng và thay thế các linh kiện định kỳ. Theo các lệnh trừng phạt hiện tại, cả hai nhà sản xuất máy bay lớn là Boeing và Airbus đều đã cắt quyền tiếp cận của Nga đối với các thiết bị và linh kiện cần thiết để tiến hành bảo dưỡng. Boeing cũng đã đóng cửa trung tâm thiết kế ở Moscow và tạm thời đóng cửa văn phòng ở Kiev.
Một số nhà phân tích cho rằng, các hãng hàng không lớn của Nga vẫn còn linh kiện thay thế đủ dùng trong vài tuần hoặc vài tháng tới, nhưng rõ ràng là trong khoảng thời gian đó chưa thể dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Nếu các hãng hàng không Nga muốn tồn tại và duy trì hoạt động, họ chỉ có thể tháo linh kiện từ một số máy bay để dùng cho các máy bay khác vẫn đang hoạt động. Tuy nhiên, những chiếc máy bay đi thuê rõ ràng là không được phép tháo dỡ.
![Phương Tây chết lặng: Hàng trăm máy bay cho thuê vẫn kẹt ở Nga, có thể bị quốc hữu hoá - Ảnh 2. Phương Tây chết lặng: Hàng trăm máy bay cho thuê vẫn kẹt ở Nga, có thể bị quốc hữu hoá - Ảnh 2.](https://sohanews.sohacdn.com/160588918557773824/2022/3/17/photo-1-16474871906501171906309.jpg)
Máy bay mắc kẹt tại sân bay Moscow (Nga). Ảnh: The New York Times
Theo truyền thông Nga, Igor Chalik - Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải nước này - đã thảo luận vấn đề này với giám đốc điều hành của một số hãng hàng không lớn, bao gồm Aeroflot, S7 Group, Ural Airlines và UT Aviation.
Nguồn tin cho biết, kế hoạch quốc hữu hóa máy bay nước ngoài dự kiến sẽ sớm được Nga công bố.
Henry Wilkinson - người sáng lập công ty an ninh và tình báo Dragonfly có trụ sở tại London (Anh) - cho biết, kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng nổ, ông đã nhận được một số lượng lớn yêu cầu tư vấn từ các hãng hàng không.
"Các hãng hàng không Mỹ rõ ràng có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA). Nhưng các hãng hàng không ở các nước khác không nhận được nhiều thông tin từ các cơ quan chính quyền nước đó. Các hãng hàng không hiện đang nỗ lực tìm kiếm các hành lang hàng không an toàn và hiệu quả để có thể kết nối châu Âu và châu Á", ông Wilkinson nói.
Theo các chuyên gia trong ngành hàng không, xung đột giữa Nga và Ukraine đã đẩy ngành hàng không toàn cầu vào "mảnh đất không người".
Một nhà điều hành hàng không khác mô tả tình trạng khó khăn này là "thê thảm".