Chiến trường Máu và Hoa Chiến trường Máu và Hoa

Xe tăng Việt Nam và trận đánh đẫm máu với chiến thuật "Trâu rừng" của tướng Abrams

Đại tá Nguyễn Khắc Nguyệt |

Xe tăng Việt Nam và trận đánh đẫm máu với chiến thuật "Trâu rừng" của tướng Abrams
Xe tăng Việt Nam và trận đánh đẫm máu với chiến thuật "Trâu rừng" của tướng Abrams
Ảnh minh họa

Quân Mỹ áp dụng chiến thuật "Trâu rừng" của tướng Abrams: "Đưa xe tăng vào công sự tại tiền duyên phòng ngự, tạo thành lớp vỏ cứng" khiến xe tăng ta gặp khó khăn.


Từ trận đánh đẫm máu ngày 09.04.1972

Trong cuộc Tổng tiến công chiến lược Xuân Hè 1972 tại mặt trận Quảng Trị, Tiểu đoàn xe tăng (XT) 512 của Trung đoàn 203 được phối thuộc cho Sư đoàn bộ binh 308 có nhiệm vụ tiến công Đông Hà, Lai Phước từ hướng Tây Bắc.

Sau những trận đánh thắng lợi giòn giã những ngày đầu chiến dịch, tiêu diệt hàng loạt cứ điểm phòng ngự vòng ngoài, giải phóng hoàn toàn hai huyện Gio Linh, Cam Lộ, Bộ Tư lệnh chiến dịch quyết định tiếp tục tiến công vào toàn bộ tuyến phòng thủ của địch vào ngày 9.4.1972.

Trên hướng Bắc Tây Bắc, Tiểu đoàn XT 512 hiệp đồng cùng bộ binh tiến công tuyến phòng thủ Đông Hà - Lai Phước trên 2 hướng: Đại đội XT 6 cùng Đại đội 18 cao xạ tự hành (CXTH), phối thuộc cho Trung đoàn BB 102 tiến công điểm cao 41, 42 vào Lai Phước.

Xe tăng Việt Nam và trận đánh đẫm máu với chiến thuật Trâu rừng của tướng Abrams - Ảnh 1.

Đại đội XT 7 cùng Đại đội CXTH 19, phối thuộc cho Trung đoàn BB 36 tiến công Đông Hà theo trục đường 9 vào điểm cao 30, 35, 37 (điểm cao 30 nay là NTLSQG đường 9).

Tuy nhiên, sau những thất bại ban đầu, quân địch đã củng cố lại hệ thống phòng thủ và có những thay đổi về chiến thuật nhằm tăng cường sức mạnh phòng ngự.

Trong đó, nổi bật là áp dụng chiến thuật "Trâu rừng" của tướng Abrams: "Đưa xe tăng vào công sự tại tiền duyên phòng ngự để tạo thành lớp vỏ cứng".

Về phía ta, do chuẩn bị chiến trường chưa sát, không phát hiện ra những thay đổi nêu trên nên vẫn áp dụng cách đánh thông thường "tiến công trong hành tiến". Kết quả: trận đánh không thành công, tổn thất khá nặng.

Riêng trên hướng của Đại đội XT 7 đã có 6 xe tăng bị địch bắn cháy, hàng chục cán bộ chiến sĩ hy sinh, trong đó có Chính trị viên tiểu đoàn Vũ Văn Dự.

Xe tăng Việt Nam và trận đánh đẫm máu với chiến thuật Trâu rừng của tướng Abrams - Ảnh 2.

Bộ đội phối hợp với dân quân chống lầy cho xe tăng trên đường hành quân. Ảnh: Lương Nghĩa Dũng/TTXVN

22 giờ đêm ngày 10.4, lợi dụng trời mưa, tiểu đoàn tổ chức một bộ phận cán bộ chiến sĩ do Chính trị viên Đại đội CXTH 19 Nguyễn Văn Thuần và Chính trị viên phó Đại đội XT 7 Nguyễn Xuân Thiều đi thu gom các liệt sĩ.

Do vị trí các xe bị cháy rất gần cứ điểm địch (xe gần nhất chỉ khoảng 100 mét) nên tất cả được quán triệt là hết sức chú ý giữ gìn bí mật, nâng cao cảnh giác và sẵn sàng chiến đấu cao.

Từ khu vực ấp Tân Trúc, từng tổ bám sát nhau hướng về khu vực xe tăng và xe CXTH bị cháy nằm dọc đường 9 và lân cận. Đến nơi, ngoài những người làm nhiệm vụ cảnh giới, bảo vệ còn lại từng tổ khom người, bò toài đến từng xe chui vào trong lần mò tìm kiếm thi thể các liệt sĩ.

Dưới trời mưa tầm tã, các cán bộ chiến sĩ cẩn trọng tìm kiếm thu gom từng chút một những gì còn lại của đồng đội.

Ở những xe cháy nhỏ thì thi thể liệt sĩ gần như còn nguyên, còn những xe đã bốc cháy lớn thì chỉ hót ra được mấy nắm tro. Làm xong việc tìm kiếm, thi thể liệt sĩ ra khỏi xe đưa vào võng, cáng khiêng về khu vực tập kết.

2 giờ sáng ngày 11.4, đoàn quy tập mới đưa thi thể các liệt sĩ về tới vạt ruộng đầu làng Nghĩa Hy (Cam Lộ, Quảng Trị). Tại đây, Đại đội 12 Công binh đã đào hố sẵn. Thi thể các liệt sĩ được đặt trước các huyệt mộ. Chuẩn úy Nguyễn Văn Thái, Đại đội trưởng Đại đội XT 7 chỉ huy việc mai táng.

Toàn thể những người có mặt đứng vào đội hình mặc niệm, chào vĩnh biệt những người bạn chiến đấu của mình rồi lấp đất.

Vài ngày sau, hạ sĩ Bùi Ngọc Biểu nhân viên Văn thư - Quân lực Tiểu đoàn 512 đã tới đây làm bia mộ và vẽ sơ đồ mộ chí. Giữa tháng 5.1972, Bùi Ngọc Biểu được điều về cơ quan Trung đoàn. Người thay thế anh làm Văn Thư - Quân lực Tiểu đoàn 512 là binh nhất Đào Quang Trung.

Xe tăng Việt Nam và trận đánh đẫm máu với chiến thuật Trâu rừng của tướng Abrams - Ảnh 4.

Đại tá Đào Quang Trung- nguyên nhân viên Văn thư- Quân lực Tiểu đoàn XT 512

Là người đã trực tiếp đi lấy thi hài liệt sĩ đêm 10.4, Đào Quang Trung không thể quên được sự hy sinh anh dũng và đau thương của các liệt sĩ. Anh đã nhận lại tất cả các sơ đồ mộ chí liệt sĩ của tiểu đoàn và thường xuyên đi kiểm tra, tu bổ mộ phần các liệt sĩ, trong đó có 24 liệt sĩ được mai táng tại đây.

Nhưng rồi các liệt sĩ cũng không được ngủ yên, ngày 6.12.1972, một vệt bom B52 rải thảm đã quệt qua đây, giết hại hơn 80 đồng bào làng Nghĩa Hy, phần mộ của một số liệt sĩ lại bị hất tung và vùi lấp. Ngay sau đó, Đào Quang Trung lại tới đây sửa lại bia mộ cho các anh.

Người giúp anh làm việc đó là o Khuyên, Đội trưởng thiếu niên làng Nghĩa Hy. Cả hai hy vọng sau này các anh sẽ được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ (NTLS).

Đến nỗi niềm canh cánh 46 năm

Sau khi Hiệp định Pa-ri được ký kết một thời gian, Đào Quang Trung được cử đi học sĩ quan Tăng Thiết giáp (TTG). Đời binh nghiệp đã đưa anh đến nhiều miền đất khác nhau nhưng anh luôn nhớ về Quảng Trị, trong đó có mảnh đất Nghĩa Hy đầy trắc ẩn.

Anh cũng rất vui khi thông qua đồng đội được biết, sau ngày thống nhất đất nước, Lữ đoàn XT 203 đã cử một đoàn cán bộ, chiến sĩ quay lại chiến trường Quảng Trị để quy tập hài cốt các liệt sĩ của đơn vị về các nghĩa trang liệt sĩ.

Trong đó, các liệt sĩ của Tiểu đoàn 512 mai táng tại Nghĩa Hy được quy tập về NTLS Triệu Ái (Triệu Phong, Quảng Trị).

Tuy nhiên, trong tâm tưởng Đào Quang trung vẫn canh cánh một nỗi lo: không biết trong điều kiện bị bom đạn vùi lấp như thế đội quy tập có tìm được hết liệt sĩ không. Anh tự dặn lòng sẽ phải quay lại đó ít nhất một lần nhưng rồi công việc cứ cuốn anh đi nên chưa thực hiện được.

Vì đặc thù công tác, Đào Quang Trung đã được giữ lại làm việc đến năm 2018 mới được nghỉ hưu. Sau khi thu xếp cuộc sống mới tạm ổn định, tháng 4.2018 anh quyết định trở lại thăm chiến trường xưa Quảng Trị cùng một vài người đồng đội. Và một trong những địa chỉ không thể bỏ qua đó là Nghĩa Hy.

Mặc dù địa hình, địa vật đã thay đổi quá nhiều sau 45 năm song dường như có sự linh thiêng của các liệt sĩ dẫn đường nên các anh đã dễ dàng tìm được khu vực trước đây mai táng liệt sĩ. Tuy nhiên, các anh cũng rất ngạc nhiên thấy ngay cạnh đó có một bàn thờ tuy đơn giản nhưng khá nhiều chân hương.

Thắp hương xong, họ ghé vào nhà người dân ngay cạnh đó. Đó là nhà anh Phan Ngọc Viên. Họ hỏi lý do có bát hương, Viên kể:

"Cách ni chừng 10 năm khi mở rộng hố bom làm ao, có múc được một bọc ni non màu xanh. Mở ra là thi hài liệt sĩ, đội mũ xe tăng. Sau đó 5 năm, bờ ao sạt lở lộ ra bọc ni non nữa, cũng hài cốt có mũ xe tăng. Cả hai trường hợp đều báo địa phương quy tập về NTLS Cam Lộ rồi!".

Xe tăng Việt Nam và trận đánh đẫm máu với chiến thuật Trâu rừng của tướng Abrams - Ảnh 6.

Lễ truy điệu các liệt sĩ Tiểu đoàn XT 512 tại NTLS Cam Lộ

Như vậy, nỗi canh cánh trong lòng Đào Quang Trung đã có lời đáp. Quả thật, trong điều kiện đất đá vùi lấp sâu nên đội quy tập đã không tìm được. Anh gọi điện thoại cho các đồng đội đã tham gia đội quy tập năm xưa thì biết hồi đó chỉ quy tập được khoảng 10 liệt sĩ. Đào Quang Trung khẳng định, tại đây vẫn còn hài cốt liệt sĩ.

Tuy nhiên, cảnh quan đã thay đổi quá nhiều nên ngay lúc đó Đào Quang Trung chưa thể hình dung lại sơ đồ mộ chí ngày xưa. Nhớ đến cô Đội trưởng thiếu niên năm nào cùng mình tìm kiếm tôn làm bia mộ anh đã cất công đi tìm và đã tìm thấy o Khuyên hiện lấy chồng cách đó khoảng chục km.

Bằng trí nhớ của mình cùng với sự trợ giúp của o Khuyên, Đào Quang Trung đã vẽ lại sơ đồ mộ chí. Song để cho chắc chắn, anh đã liên hệ với Lữ đoàn xe tăng 203, đơn vị đã cung cấp danh sách các liệt sĩ được mai táng lần đầu tại Nghĩa Hy. Sau đó, Đào Quang Trung đã làm đơn đề nghị Bộ Quốc phòng (BQP) giải quyết.

Trên cơ sở đơn đề nghị của Đại tá Đào Quang Trung, Cục Chính sách BQP và Quân khu 4 đã giao cho Sư đoàn 968 tổ chức tìm kiếm quy tập liệt sĩ.

Kết quả từ 12.7 đến 31.7.2018, Đội quy tập liệt sĩ đã tìm kiếm được 12 hài cốt, trong đó có 01 liệt sĩ đã xác định được danh tính đưa về quê hương, 09/11 liêt sĩ đã lấy được mẫu sinh phẩm hài cốt.

Ngày 25.7.2018 UBND tỉnh Quảng Trị và huyện Cam Lộ đã tổ chức trọng thể lễ truy điệu và an táng các anh tại NTLS huyện Cam Lộ. Nhờ có danh sách trích ngang các liệt sĩ, anh đã kịp thời thông tin cho các gia đình và hầu hết các gia đình liệt sĩ đã vào Quảng Trị dự lễ truy điệu này.

Hiện tại, mẫu sinh phẩm hài cốt và thân nhân liệt sĩ đã được Đào Quang Trung làm việc với Cục Người có công của Bộ LĐTB-XH thụ lý. Hy vọng tên tuổi các liệt sĩ sẽ sớm được xác định và các anh sớm được về với gia đình, quê hương.

Xe tăng Việt Nam và trận đánh đẫm máu với chiến thuật Trâu rừng của tướng Abrams - Ảnh 8.

Miếu thờ các liệt sĩ tại Nghĩa Hy, Cam Lộ, Quảng Trị. Ảnh: Khắc Nguyệt.

Không dừng lại ở đó, Đào Quang Trung và các đồng đội đã tự quyên góp kinh phí xây dựng tại đây một ngôi miếu nhỏ để các liệt sĩ không may trúng bom lần nữa ở mảnh đất này có chỗ đi về. Gia đình Phan Ngọc Viên cũng tự giác ủng hộ mấy chục mét vuông đất để các chiến sĩ xe tăng thực hiện nghĩa cử đó.

Sau gần 1 tháng thi công, đến ngày 26.6.2019 công trình đã hoàn thành. Từ nay, linh hồn các liệt sĩ còn vương vấn nơi đây sẽ có chỗ đi về. Và đây cũng sẽ là điểm đến của những người lính xe tăng 203 đã một thời trận mạc trên chiến trường Quảng Trị thân thương này.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức mới và tin nóng nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên