Cơ chế đổi pin giúp xe máy điện có thể di chuyển liên tục mà người dùng không cần lo nghĩ đến việc chờ cắm sạc lâu.
Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng phương tiện xanh ngày càng gia tăng, thị trường xe máy điện tại Việt Nam đang chứng kiến một bước chuyển dịch đáng chú ý: bên cạnh hình thức sạc pin tại nhà, xuất hiện thêm mô hình đổi pin.
Điều đó dẫn đến một cuộc đua mới về mặt hạ tầng trạm đổi pin, giữa những doanh nghiệp và startup trong, ngoài nước. Hiện tại, VinFast, Honda và Selex Motors là ba đơn vị tiên phong triển khai hệ thống này, hứa hẹn thúc đẩy nhanh hơn nữa quá trình chuyển đổi sang di chuyển xanh tại Việt Nam.
VinFast có lẽ sẽ sớm chính thức trở thành đơn vị dẫn đầu trong cuộc đua xây dựng hạ tầng trạm đổi pin, khi hãng đang trong tiến trình "phủ sóng" mô hình này khắp cả nước. Tính đến giữa tháng 1/2026, hệ thống V-Green của VinFast đã hoàn tất lắp đặt 4.500 tủ đổi pin đầu tiên trên toàn quốc và đang hướng tới mục tiêu trong Quý I/2026 nâng tổng số lượng lên tới khoảnh 45.000 tủ đổi pin.
Mục tiêu của VinFast gấp gần 9 lần số lượng cây xăng hiện tại trên toàn quốc.
Bên cạnh việc xây dựng mạng lưới trạm, VinFast cũng ra mắt đồng thời các dòng xe máy điện hỗ trợ đổi pin như Evo, Feliz II và Viper - những mẫu xe được thiết kế tương thích với cơ chế đổi pin, nhằm tháo gỡ những rào cản tâm lý lớn nhất với người dùng xe điện: Thời gian chờ sạc dài và lo ngại hết pin giữa hành trình.
Khác với VinFast, Honda Việt Nam đang chọn một hướng đi có phần khác biệt trong việc triển khai mô hình đổi pin. Theo kế hoạch, Honda sẽ triển khai hệ thống Honda e:Swap Battery Station đặt tại các đại lý HEAD, bắt đầu từ tháng 4/2026.
Đây là bước đi đầu tiên của hãng Nhật Bản trong việc đưa trạm đổi pin vào hệ sinh thái xe máy điện tại Việt Nam và được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn cho người dùng mới, giảm bớt rào cản về chi phí sở hữu pin, đồng thời có thể giúp hãng duy trì tên tuổi và vị thế trong làn sóng mua xe máy điện tại Việt Nam.
Giai đoạn đầu mới chỉ chiếm ~2.5% tổng số đại lý hiện có.
Honda cũng đang phát triển hệ thống Honda Motor Charger Hub - trạm sạc pin chuẩn quốc tế CHAdeMO - dự kiến vận hành từ tháng 6/2026, nhằm phục vụ các dòng xe điện trong tương lai và cung cấp lựa chọn sạc nhanh tại chỗ.
Việc tích hợp cả trạm sạc lẫn trạm đổi pin cho thấy hãng đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái năng lượng toàn diện cho xe điện, tuy tốc độ triển khai ban đầu còn chậm hơn đối thủ cạnh tranh.
Đáng chú ý, Honda hiện có gần 800 đại lý trên toàn quốc, với khoảng 20 đại lý được thí điểm lắp đặt tủ đổi pin ở giai đoạn đầu, song để mở rộng mạng lưới đáng kể hơn, hãng sẽ cần bổ sung thêm nhiều trạm ngoài hệ thống đại lý trong thời gian tới.
Selex Motors được xem là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam triển khai mạng lưới đổi pin dành cho xe máy điện. Sau nhiều năm triển khai, hãng đã cho thấy một lối đi riêng.
Hiện nay, Selex đang có khoảng 120 trạm đổi pin, lắp đặt tại nhiều điểm ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Điều thú vị là Selex cũng đã cung cấp pin và dịch vụ trạm đổi tới một số hãng xe máy điện khác tại Việt Nam, từ đó giúp người dùng nhiều hãng xe khác cùng tận hưởng sự tiện lợi của cơ chế đổi pin, không bị giới hạn trong hệ sinh thái của một hãng.
Cả hệ thống đổi pin của VinFast và Selex đều sử dụng pack pin Li-ion với tiêu chuẩn chống nước, chống bụi cao, đảm bảo an toàn trong điều kiện vận hành thực tế. Với VinFast, các mẫu xe hỗ trợ đổi pin được trang bị pin LFP dung lượng khoảng 1,5 kWh, cho phép người dùng lựa chọn sạc tại nhà hoặc đổi nhanh tại trạm.
Giải quyết triệt để rào cản thời gian sạc 4-6 giờ. Đổi pin đầy trong 1-2 phút.
Hãng xe trực tiếp bảo dưỡng và quản lý hiệu suất pin, người dùng không lo pin chai.
Loại bỏ "nỗi lo hết pin", cho phép di chuyển liên tục 200-300km/ngày cho người chạy dịch vụ.
Trong khi đó, theo các thông tin được đăng tải công khai, pin của Selex được đóng bằng vật liệu ABS và nhôm, trọng lượng hơn 7 kg và dung lượng khoảng 1,16 kWh, phù hợp với nhiều dòng xe khác nhau và đã đạt tiêu chuẩn IP67 về chống nước, chống bụi.
Quy trình đổi pin tại trạm của VinFast diễn ra rất nhanh: Theo mô tả, người dùng sẽ cần đăng nhập ứng dụng, quét mã QR và lắp pin mới vào xe; tổng thời gian chỉ trong khoảng 1 đến 2 phút, tương tự hoặc thậm chí nhanh hơn việc đổ xăng truyền thống.
Đổi pin giải quyết triệt để nỗi lo thời gian chờ đợi.
Selex cũng cho phép người dùng thao tác với trạm qua ứng dụng; tổng thời gian thao tác cũng chỉ trong khoảng 1 đến 2 phút.
Với Honda, trạm đổi pin dự kiến phục vụ dưới hình thức thuê pin cho những khách hàng đặt xe kèm dịch vụ, và người dùng được cung cấp thẻ chip NFC để thực hiện thao tác đổi pin tại điểm HEAD có sẵn trạm.
| Hãng xe | Chi phí lượt đổi | Phí thuê pin / tháng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Selex Motor | 8.000 VNĐ | 135.000 - 405.000 VNĐ | Gói thuê tùy theo số km sử dụng |
| VinFast Max | 9.000 VNĐ | ~200.000 VNĐ / pin | Bao gồm tiền sạc điện tại trạm |
| Honda CUV e: | Tùy đại lý | Theo hợp đồng thuê xe | Triển khai thí điểm tại HEAD |
| Phân loại | Nội dung | Diễn giải chi tiết |
|---|---|---|
| Ưu điểm | Tiết kiệm thời gian | Đổi pin tại trạm chỉ mất vài phút, nhanh hơn đáng kể so với việc sạc pin có thể kéo dài nhiều giờ. |
| Tương tự trải nghiệm đổ xăng | Giúp người dùng dễ thích nghi hơn, do không làm thay đổi nhiều thói quen sử dụng xe máy hiện nay. | |
| Giảm áp lực hạ tầng nơi ở | Hạn chế nhu cầu lắp đặt hạ tầng cố định tại gia đình hoặc chung cư. | |
| Kiểm soát chất lượng | Nhà sản xuất trực tiếp kiểm soát hiệu suất pin, đảm bảo an toàn cho người dùng. | |
| Nhược điểm | Phụ thuộc vào hạ tầng | Mô hình chỉ hiệu quả khi mạng lưới trạm đủ dày, đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu rất lớn. |
| Tiêu chuẩn chung cho pin | Đòi hỏi pin phải tuân theo tiêu chuẩn chung, khó bám sát ngay lập tức các công nghệ mới nhất. | |
| Chi phí kinh doanh | Thường đi kèm hình thức thuê hoặc trả phí lượt đổi, cần cân nhắc so với sạc tại nhà. |