Vòng xoáy mới trong cuộc chiến Syria: Hải quân Nga buộc phải ra tay cứu nguy

Bảo Lam |

Vòng xoáy mới trong cuộc chiến Syria: Hải quân Nga buộc phải ra tay cứu nguy
Vòng xoáy mới trong cuộc chiến Syria: Hải quân Nga buộc phải ra tay cứu nguy
Đặc nhiệm Nga tác chiến tại Syria.

Tình hình Syria có rủi ro, bất chấp tất cả những kỳ vọng của Nga, "Câu lạc bộ Syria" rất khó đưa ra quyết định - các lợi ích của những người chơi trong đó đang xung đột lẫn nhau.

Tình hình Syria dở khóc dở cười

Bất chấp việc chính phủ Syria đang kiểm soát hơn một nửa lãnh thổ đất nước (63,38% lãnh thổ trước thời chiến), tình hình tại Syria không có dấu hiệu cải thiện - trái lại, nó càng trở nên dở khóc dở cười qua từng tháng.

Vấn đề chính nằm ở chỗ, dù một phần lãnh thổ khá nhỏ không nằm trong quyền kiểm soát của Damascus nhưng đó lại là quan trọng sống còn đối với hoạt động đúng nghĩa của đất nước:

Các tỉnh ở bờ Đông sông Euphrates hiện nay đang nằm dưới quyền kiểm soát của phiến quân người Kurd và Mỹ, trước kia từng cung cấp nguồn dầu mỏ dồi dào cho đất nước, còn các tỉnh phía bắc do Thổ Nhĩ Kỳ nắm giữ được coi là "chiếc giỏ bánh mỳ" - đây là vùng đất phì nhiêu nhất của Syria.

Syria đang ở trong tình trạng thảm hoạ nhân đạo dài hạn: Không có những tỉnh được liệt kê ở trên, việc hồi phục đất nước sẽ là điều không thể - vào thời điểm hiện nay, Syria đang rơi vào cuộc khủng hoảng nhiên liệu và lương thực vô cùng khốc liệt.

Nhiên liệu thậm chí còn không đủ để bảo đảm cho các nhu cầu của những cơ quan nhà nước, việc không có dầu mỏ và khí đốt đã đánh mạnh vào hạ tầng năng lượng của Syria.

Năng lượng điện thiếu hoặc không ổn định là thực tế cay đắng đối với người dân đã bị cuộc chiến tranh kéo dài cả thập kỷ làm cho kiệt quệ (tại các thành phố lớn trung bình điện chỉ đủ phát trong vòng 12 tiếng mỗi ngày).

Tính đến thời điểm năm 2021, gần 11 triệu người dân tại Syria cần trợ giúp nhân đạo, và khoảng 9 triệu người không đủ ăn.

Hơn một nửa người dân đất nước không có việc làm. Thanh niên Syria ồ ạt bỏ chạy khỏi đất nước, khi cố gắng tới Thổ Nhĩ Kỳ hoặc các lãnh thổ đang được người Thổ kiểm soát ở phía bắc của Syria.

Theo thống kê, 80% dân số Syria sống ở mức nghèo, nạn đói đang đe doạ nhiều người. Cứ hai người Syria thì có một người cần phải được tái định cư, cứ ba người - có một người tị nạn ở nước ngoài.

Vòng xoáy mới trong cuộc chiến Syria: Hải quân Nga buộc phải ra tay cứu nguy - Ảnh 2.

Những khu vực do các bên kiểm soát ở Syria. Vùng màu đỏ là do chính phủ kiểm soát.

Đáng tiếc, tiến trình đàm phán giữa Liên hợp quốc, Syria và Nga bị tạm dừng: Các quốc gia phương Tây yêu cầu tổng thống hiện thời của Syria Basar Assad thoái vị, người bị buộc tội gây ra nhiều tội ác chiến tranh và độc tài.

Điều này mang tới cho phương Tây cơ hội triển khai nhiều công cụ trừng phạt mà sẽ đánh mạnh vào nền kinh tế vốn đã kiệt quệ của Syria.

Những biện pháp trừng phạt bao gồm phong toả các tài khoản của chính phủ Syria, phần lớn những doanh nghiệp và cá nhân.

Có cả các biện pháp trừng phạt đối với từng ngành, mà theo đó cổ phần của các công ty hoặc cá nhân làm ăn với Syria, căn cứ vào quốc tịch sẽ bị phong toả. Những đối tượng này gồm:

- Những ai hỗ trợ vật chất, tài chính hoặc công nghệ đáng kể cho chính phủ Syria hoặc bất cứ cá nhân nước ngoài nào đang có các hành động quân sự vì những lợi ích của chính phủ Syria, Nga hoặc Iran.

- Những ai bán hàng hoá, công nghệ hoặc thông tin nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp dầu khí, mua và duy trì hoạt động máy bay chiến đấu, cũng như cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực xây dựng.

- Những ai triển khai hoạt động tu sửa tại các khu vực của Syria, mà nằm dưới quyền kiểm soát của chính phủ Syria, Nga hoặc Iran.

Nga và Iran không thể ngoảnh mặt làm ngơ

Như vậy, cả Nga lẫn Iran không thể chấp nhận các biện pháp tương tự và ngoảnh mặt đối với chính phủ đồng minh Basar Assad của mình.

Sau một năm đàm phán không kết quả tại Liên hợp quốc, Moscow và Tehran đã quyết định tổ chức chiến dịch nhân đạo nhằm giảm bớt khó khăn cho người dân Syria.

Nga, Iran và Syria đang thiết lập cơ chế đặc biệt để cung cấp hàng hoá cho các lãnh thổ do Damascus sản xuất. Biện pháp này nhằm mục đích chấm dứt những hậu quả tiêu cực từ "bộ luật Caesar" của Mỹ, mà đang đè nặng lên nền kinh tế Syria.

Theo thoả thuận mới, các tàu chiến của hạm đội hải quân Nga sẽ hộ tống những tàu chở dầu và hàng hoá từ kênh đào Suez tới các bến cảng của Syria để ngăn chặn các cuộc tấn công của Hải quân Mỹ, Israel, Anh và những quốc gia khác nhằm vào họ.

Vòng xoáy mới trong cuộc chiến Syria: Hải quân Nga buộc phải ra tay cứu nguy - Ảnh 4.

Xe tăng của Quân đội Syria.

Ngoài ra, Nga sẽ triển khai riêng sáng kiến của mình - cung cấp lúa mì cho Damascus. Biện pháp này sẽ giúp bảo đảm bột mì cho Syria đến năm 2022.

Quy trình mới, tóm lại không phải là câu chuyện của ngày mai. Hàng hỗ trợ lương thực từ Nga đã được chất lên tàu, và trong vài ngày vừa qua, các tàu quân sự của Nga đã bảo đảm việc cập cảng Syria an toàn cho 4 chiếc tàu Iran chở dầu thô và khí thiên nhiên.

Ngoài nhiên liệu và bột mì, Damascus sẽ tiếp nhận vật liệu xây dựng, thiết bị y tế, sản phẩm chế tạo máy của Iran.

Nói chung, những gì đang diễn ra không chỉ đơn giản là sáng kiến nhân đạo, đó là chiến dịch quân sự quốc gia đúng nghĩa, mà sẽ gặp phải sự phản kháng mạnh mẽ.

Sẽ là ngây thơ khi cho rằng liên quân các nước phương Tây sẽ dễ dàng cho phép thiết lập hành làng cung ứng cho Syria - Nga đang gặp phải sự phản kháng mạnh mẽ, mà sẽ còn tiếp tục gia tăng.

Như vậy, với việc xuất hiện nhiệm vụ hộ tống các tàu thuyền từ Iran tới Syria, tính cấp bách của việc có được căn cứ hải quân của Nga ở Port-Sudan đã tăng lên.

Vị trí của nó cho phép hộ tống các tàu hàng và tàu chở dầu của Iran không chỉ sau khi chúng ra khỏi kênh đào Suez, mà còn trên toàn bộ vùng biển Đỏ và thậm chí cả một phần của vịnh Aden. Điều này làm nâng cao khả năng an toàn của tuyến đường, nhờ đó làm tăng xác suất đưa hàng hoá hỗ trợ nhân đạo tới cho người dân Syria.

Bản thân các chuyên gia phân tích của Lầu Năm Góc hiểu rất rõ yếu tố chiến lược này.

Nga mắc kẹt ở Sudan

Hiện nay, ý đồ liên quan tới việc xây dựng căn cứ hải quân tại Sudan đang ở hiện trạng "đóng băng" - bất chấp các tàu của Nga cập cảng để viếng thăm hữu nghị, việc xây dựng căn cứ chưa được triển khai cũng có những lý do từ bên ngoài.

Gần như sau khi ký kết thoả thuận giữa Moscow và Khartoum, Mỹ đã đưa Sudan khỏi danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố.

Nước cờ này là khởi đầu cho sự "xuất hiện" của Mỹ tại quốc gia, mà mới đây từng mong muốn trở thành đồng minh của Nga.

Trong thời gian hạn hẹp, các nhân vật cấp cao của Mỹ đã tới Khartoum: Thủ tướng Sudan Abdalla Khamdok đã công khai cảm ơn khoản tín dụng mà nhờ đó Sudan đã trả được khoản nợ của mình trước Ngân hàng Thế giới.

Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính và kế hoạch kinh tế Sudan Gabriel Ibrahim trong cuộc hội đàm với đặc phái viên của Mỹ tại Sudan, ông Donald But, đã thảo luận các điều kiện kinh tế để những ngân hàng của Mỹ và phương Tây bắt đầu hoạt động tại Sudan.

Mọi thứ, tóm lại, không chỉ dừng ở đây - hồi cuối tháng 1 đã diễn ra chuyến công du của phó tư lệnh AFRICOM phụ trách hợp tác quân sự-dân sự, ông Heidi Berg. Điều này hoàn toàn không còn là sự tình cờ - Mỹ đã thoả thuận về công tác tư vấn và hỗ trợ quân sự dành cho các lực lượng vũ trang và công lực của Sudan.

Từ nay, một cuộc chiến tranh chính trị thực sự đã nổ ra để dành lấy Sudan, và một trong những nguyên nhân chính châm ngòi nó là sự hỗ trợ của Nga và Iran dành cho Syria.

Mỹ tăng cường các cuộc đàm phán về sự tự trị của người Kurd - vào thời điểm hiện nay người Kurd đang kiểm soát 25,64% lãnh thổ trước chiến tranh của Syria, mà đang mang ý nghĩa quan trọng chiến lược đối với Damacus: Chính tại những vùng đất này có các mỏ dầu và khí đốt chính của Syria, mà nếu thiếu chúng đất nước sẽ phải chịu một cuộc khủng hoảng năng lượng khốc liệt nhất.

Người môi giới trong tiến trình đàm phán này là cựu tổng thống Kurdistan Iraq, ông Masud Barzani. Bản chất của những gì đang diễn ra rất đơn giản - theo thoả thuận, những người Kurd, với quyền tự trị mở rộng, sẽ gia nhập thành phần nước cộng hoà Syria, còn các đơn vị chiến đấu của họ về hình thức sẽ nằm trong thành phần quân đội Syria.

Vòng xoáy mới trong cuộc chiến Syria: Hải quân Nga buộc phải ra tay cứu nguy - Ảnh 6.

Tiêm kích MiG-29 của Không quân Syria

Để đáp lại, về phần mình, người Kurd sẽ chấp nhận cả việc hợp pháp hoá chính phủ của Basar Assad, khi bảo đảm khả năng tiến hành cuộc bầu cử mới, cũng như làm suy yếu một phần các biện pháp trừng phạt hiện hành.

Trong thoả thuận có đề cập đến một điều khá thú vị - một trong những điều khoản quan trọng nhất chính là việc Nga rút lực lượng quân cảnh của mình khỏi khu vực có các mỏ dầu của Syria.

Trước đó, chính phủ Syria nhận được cam kết đầu tư và hỗ trợ công nghệ từ phái những gã khổng lồ Exxon Mobil và Chevron Corporation của Mỹ.

Liên quân với sự lãnh đạo của Mỹ tích cực thể hiện "những dự định hữu hảo" của mình đối với Basar Assad: Qatar đã ngừng phong toả 500 triệu USD của chính phủ Syria, còn Ả Rập Xê Út đã tuyên bố về sự sẵn sàng đầu tư ngay tức thì vào nền kinh tế của Syria.

Điều không kém phần thú vị là cả sự tích cực hoạt động của tình báo Anh - theo thông tin của báo chí châu Âu, Luân Đôn tích cực liên hệ với phu nhân tổng thống Syria Basar Assad, mà đang là công dân của Anh.

Một loạt các chuyên gia phân tích thậm chí còn dự đoán bà sẽ là lãnh đạo mới của Syria như một sự nhượng bộ nào đó với phương Tây.

Đó là thực tế các cuộc chiến tranh của thế kỷ XXI - khi trong đó, thậm chí việc cứu trợ nhân đạo cho hàng triệu người đang chết đói cũng là chiến trường và một kiểu đối đầu giữa các quốc gia.

Đọc thêm về:

    Đọc tin mới nhất về Quốc Phòng Việt Nam tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên