Uy lực khủng khiếp của loại "bom bay" pháo binh Việt Nam sở hữu: Kẻ địch kinh hoàng

Lê Duy |
Uy lực khủng khiếp của loại "bom bay" pháo binh Việt Nam sở hữu: Kẻ địch kinh hoàng
Uy lực khủng khiếp của loại "bom bay" pháo binh Việt Nam sở hữu: Kẻ địch kinh hoàng
Hình minh họa.

Một loại vũ khí có sức công phá cực mạnh trong biên chế pháo binh Việt Nam, được ví như những quả bom bay có khả năng thổi bay các lô cốt kiên cố, khiến kẻ địch phải khiếp sợ.

Pháo cối - Nỗi ám ảnh kinh hoàng của mọi người lính bộ binh

Xuất hiện muộn hơn so với các loại pháo bắn thẳng thông thường, pháo cối thường được sử dụng để tấn công các mục tiêu phía sau vật cản, mục tiêu ẩn nấp dưới chiến hào và có thể khai hỏa từ các vị trí được che chắn an toàn.

Qua hàng trăm năm phát triển, pháo cối đã có nhiều cải tiến đáng kể từ những khẩu pháo nặng nề miệng rộng như cối xay, phóng đạn bằng thuốc nổ như pháo thông thường và trước khi phóng phải điểm hỏa riêng cho đạn thì nay đã phát triển với nhiều kích cỡ, thậm chí trở thành một loại vũ khí cá nhân gọn nhẹ.

Súng cối hiện đại ra đời trong Chiến tranh thế giới thứ nhất năm 1915 do Nam tước Wilfred Stokes, một người Anh sáng chế. Khẩu cối Stokes chỉ cần mang vác bởi một người.

Người Đức cũng phát triển các kiểu súng cối có cỡ nòng từ 7.58 cm đến 25 cm để đối trọng lại với những khẩu cối Stokes của người Anh.

Súng cối tỏ ra đặc biệt hữu dụng trong các chiến hào bùn lầy, ẩm ướt ở chiến trường châu Âu trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Súng cối được đánh giá cao bởi nó có thể bắn đạn rơi thẳng đứng xuống chiến hào đối phương, điều mà pháo binh thông thường không thể làm được.

Các loại súng cối được cải tiến nhiều ngay trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Chúng trở nên nhẹ, dễ thích ứng, vận hành đơn giản và tương đối chính xác. Mặt khác súng cối cho phép bộ binh tạo ra hỏa lực mạnh tức thì tương đương pháo binh.

Uy lực khủng khiếp của loại bom bay pháo binh Việt Nam sở hữu: Kẻ địch kinh hoàng - Ảnh 2.

Pháo cối 160mm M1943 và đạn.

Khác với các loại đạn pháo thông thường, các loại đạn cối thường có hình dáng đặc biệt gần giống những quả bom và có cánh đuôi, chính vì vậy, đôi khi đạn cối được ví như những quả bom bay.

Trong thập niên 1930, Edgar Brandt (một kĩ sư người Pháp) đã chế tạo ra được loại súng cối có nòng từ 45 mm tới 155 mm dựa trên mẫu cối Stokes của Wilfred Stokes. Được hoàn thiện liên tục, 2 mẫu súng cối là súng cối Stokes (1915) và súng cối Brandt (1927, được hiện đại hóa vào năm 1931) được coi là xuất phát điểm của mọi loại súng cối hiện đại.

Tuy hình dạng và kích thước đã có nhiều thay đổi theo thời gian nhưng chiến thuật và cấu tạo đạn cối không có nhiều thay đổi. Với khả năng rót đạn gần như thẳng đứng xuống mục tiêu, chứa nhiều thuốc nổ và tạo các mảnh văng lớn, tốc độ bắn nhanh, pháo cối vẫn là loại vũ khí đáng sợ đối với bộ binh và các phương tiện bọc thép mỏng.

Uy lực khủng khiếp của loại pháo cối lớn nhất trong Quân đội Việt Nam

Từ lâu, pháo cối đã là loại vũ khí không thể thiếu trong trang bị của Quân đội nhân dân Việt Nam, từ những khẩu cối 50mm thu được của quân đội phát xít Nhật đến khẩu cối tự chế cỡ nòng 215mm bằng vỏ bình ô xi do Quân giới Quân khu 5 sản xuất năm 1950 và các loại cối chủ lực cỡ nòng 60mm, 82mm, 120mm đang có trong biên chế.

Uy lực khủng khiếp của loại bom bay pháo binh Việt Nam sở hữu: Kẻ địch kinh hoàng - Ảnh 4.

Pháo cối 160mm M1943 được các chiến sĩ Hồng quân sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ 2.

Bên cạnh các loại cối chủ lực trên, pháo binh Việt Nam còn có một loại pháo cối có sức mạnh cực lớn, cỡ nòng thuộc loại lớn nhất trong số các loại cối thông thường, chỉ thua loại cối tự hành 2S4 của Liên Xô, đó là pháo cối M1943 cỡ nòng 160mm.

Cối 160mm M1943 hay còn được gọi là súng cối 160mm K-43 được quân đội Liên Xô sản xuất và đưa vào sử dụng trong giai đoạn cuối Chiến tranh thế giới thứ 2, thường biên chế thành các lữ đoàn trực thuộc sư đoàn pháo binh.

Cối 160mm M1943 có trọng lượng 1.170 Kg, bao gồm cả bánh xe kéo và hệ thống giảm giật, góc bắn +45° tới +80°, tốc độ bắn 5 phát/phút và tầm bắn trên 5km.

Tuy tầm bắn không lớn, tương đương với các loại pháo cối 120mm nhưng đạn cối 160mm có trọng lượng 40,8kg lớn hơn rất nhiều so với cối 120mm (16kg) nên chứa nhiều thuốc nổ hơn, tạo sát thương cực lớn.

Có khả năng đánh sập một công trình hoặc lô cốt hay hầm kiên cố nếu sử dụng ngòi khoan, đạn cối 160mm là nỗi ác mộng cho bất cứ lực lượng phòng thủ nào.

Kích thước lớn, lượng thuốc nổ nhiều (lên tới 30kg), đạn cối 160mm còn được gọi là bom và sức công phá của nó không thua kém bất cứ loại bom nào cùng kích thước.

Do trọng lượng của đạn quá lớn, nòng lại dài (3,03m) nên M1943 có cách nạp đạn khá đặc biệt, đạn không được nạp từ miệng nòng như các loại cối cỡ nòng nhỏ hơn nạp từ cuối nòng như các loại súng pháo thông thường. Kiểu nạp đạn này cũng góp phần khiến tốc độ bắn của loại pháo cối này không cao.

Tại Việt Nam, cối 160mm M1943 đã được Liên Xô viện trợ cho quân đội ta vào đầu thập niên 60 trong thời kỳ Kháng chiến chống Mỹ và đã tham gia vào nhiều chiến dịch quan trọng, giáng cho quân địch những đòn sấm sét.

Uy lực khủng khiếp của loại bom bay pháo binh Việt Nam sở hữu: Kẻ địch kinh hoàng - Ảnh 6.

Pháo cối 160mm M1943 của QĐNDVN được trưng bày tại Bảo tàng Vũ khí. Ảnh: Lê Duy

Thời điểm này, quân đội ta cũng có một số sáng kiến như tiện mỏng nòng để làm giảm trọng lượng hay tái sử dụng các nòng pháo hỏng để sản xuất nòng cối 160mm.

Sau 1975, cối 160mm pháo binh Việt Nam còn tiếp tục được sử dụng trong hai cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở biên giới phía Bắc và Tây Nam. Cụ thể trên mặt trận Vị Xuyên, cối 160mm được biên chế cho Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 150.

Khẩu cối 160mm, được những người lính Hà Giang gọi là "cối cụ", đã góp phần quan trọng trong những trận đánh khốc liệt trên vùng biên giới này.

Trong chiến tranh hiện đại, các loại pháo cối được thiết kế nhẹ hơn hoặc có khả năng bắn liên tiếp giúp tăng mật độ đạn rót xuống mục tiêu, đồng thời tăng độ chính xác.

Tuy nhiên với độ sát thương cực lớn, các loại cối cỡ nòng lớn như M1943 (sau này là M-160) vẫn có vai trò nhất định, đặc biệt khi tấn công các mục tiêu kiên cố và kho tàng, bến bãi.

Uy lực khủng khiếp của loại bom bay pháo binh Việt Nam sở hữu: Kẻ địch kinh hoàng - Ảnh 7.

Cối tự hành Tyulpan cỡ nòng 240mm của quân đội Nga.

Với truyền thống sáng tạo, hy vọng trong tương lai, quân đội ta có thể cải tiến loại pháo cối đặc biệt này bằng cách cải thiện tầm bắn, chế tạo phiên bản tự hành hay lắp đặt hệ thống nạp đạn tự động để đạt tốc độ bắn cao hơn mà mô hình 2S4 của Nga rất đáng để học hỏi.

Đọc thêm về:

    Đọc báo, xem tin quốc phòng VN mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên