TS Nguyễn Đức Thái: SARS-CoV-2 như đội quân hùng mạnh, điều cần làm để tránh 'thảm họa'

Ngọc Anh |
TS Nguyễn Đức Thái: SARS-CoV-2 như đội quân hùng mạnh, điều cần làm để tránh 'thảm họa'
TS Nguyễn Đức Thái: SARS-CoV-2 như đội quân hùng mạnh, điều cần làm để tránh 'thảm họa'

Theo TS Nguyễn Đức Thái, chúng ta chấp nhận sống chung với virus nhưng ngược lại virus lại chưa muốn sống cùng với con người, nó vẫn biến thể liên tục và hiểm hoạ từ các biến thể rất lớn.

Đợt dịch Covid-19 vừa qua đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm. Khi sống trong vùng dịch nguy cơ cao và rất cao, người dân cần tuyệt đối thực hiện nghiêm 5K, khai báo y tế ngay khi có triệu chứng hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Đức Thái - Cố Vấn Khoa Học & Sáng lập viên TransMed-VN về các giải pháp sống chung với dịch bệnh.

Xin chào TS Thái, hiện nay cả nước đang dần mở cửa trở lại sau khi làn sóng Covid-19 lần thứ 4 đi qua. Đến nay đã có hơn 68 triệu liều vắc xin được tiêm, số người tiêm đủ 2 mũi gần 20 triệu người. Vậy theo ông chúng ta đã đủ điều kiện sống chung với Covid-19 chưa?

TS Nguyễn Đức Thái: Hết đại dịch là mong mỏi của tất cả mọi người nhưng để bao giờ hết đại dịch thì không ai biết được. Khi Covid-19 mới xuất hiện, người ta cũng cho rằng nó sẽ giống như SARS năm 2003, như các bệnh cảm cúm thông thường, và nó sẽ mất đi hoặc là nó sẽ bị vắc xin loại trừ.

Tuy nhiên, đến thời điểm này chúng ta biết virus SARS-CoV-2 không hề biến mất như con người mong đợi giống các dịch trước đó mà nó vẫn tàn phá khủng khiếp. Virus như một đạo quân hùng mạnh, biến chủng liên tục. Chúng ta đã có vắc xin nhưng các biến chủng từ Alpha, Delta, Beta... đã xuất hiện và biến chủng sau bao giờ cũng vượt qua biến chủng trước với tốc độ lây lan nhanh.

Ví dụ như do biến chủng Delta, các quốc gia có tỷ lệ tiêm vắc xin cao vẫn có số ca mắc cao. Hiện nay, vai trò của văc xin đó là giảm tỷ lệ biến chứng bệnh nặng, tiêm đủ 2 mũi vẫn có thể nhiễm Covid-19.

TS Nguyễn Đức Thái: SARS-CoV-2 như đội quân hùng mạnh, điều cần làm để tránh thảm họa - Ảnh 1.

Biến chủng mới của virus ngày càng lây lan nhanh.

Vì vậy, tôi có thể nói rằng chúng ta đã chấp nhận dần mở cửa và sống chung với virus nhưng phải đặt vấn đề liệu virus có chịu hiền hòa chấp nhận sống chung với chúng ta hay không? Virus biến đổi liên tục và thực tế nó chưa chịu sống chung với con người giống như nhiều bệnh truyền nhiễm khác.

Nhìn vào các kế hoạch "thích ứng với Covid-19" và tỷ lệ số ca nhập viện ở TP.HCM, Bình Dương đã có nhiều tín hiệu khả quan, việc mở cửa đã an toàn chưa thưa ông?

TS Nguyễn Đức Thái: Mở cửa và phục hồi kinh tế là phương án để chúng ta trờ về cuộc sống bình thường sau những mất mát lớn lao từ cơn bão Covid-19 do chủng Delta. Nghị quyết 128, 3 bước tiến tới ổn định là những kế hoạch rất bài bản, thực tế đang có những kết quả khả quan.

Thế nhưng, chúng ta đang phải đối diện với mối đe doạ mới của Covid-19 khi các dự đoán về chủng virus biến thể như AY.2.4, SARS-CoV-3… dần trở thành hiện thực. Kinh nghiệm chỉ ra rằng chúng ta cần đi trước một bước, để tránh các thảm hoạ có thể xảy ra.

TS Nguyễn Đức Thái: SARS-CoV-2 như đội quân hùng mạnh, điều cần làm để tránh thảm họa - Ảnh 2.

TS Nguyễn Đức Thái.

Tôi nghĩ rằng lúc này cần lắm một nhận thức rõ ràng về hiểm hoạ này và quan trọng hơn là những hành động cụ thể, quyết liệt để phòng ngừa và phương án giải quyết nếu xảy ra.

Hiện tại, ngoài người lớn tuổi, virus đang nhằm vào những đối tượng trẻ hơn để gây thương tích. Khoảng 30% những người nhập viện ở Hoa Kỳ, kể cả ICU, trong tháng 8 là những người trẻ trong độ tuổi 30-40. Số trẻ em bị lây nhiễm cũng rất cao so với các thời kỳ nhiễm trước.

Tiền đề quan trọng nhất mà người ta tin tưởng sống chung với Covid-19 đó là virus có chịu sống chung với chúng ta không? Khi tiêm chủng lần 1, chúng ta được bảo vệ 50% không nhiễm, 70% không nhập viện hay bị nặng; tiêm chủng lần 2, 90% không nhập viện và gần như 100% không tử vong. Tiêm chủng 2 lần dù 30-50% bị lây nhiễm, nhưng nhẹ, sẽ chỉ như cúm.

Tuy nhiên, đây lại chính là cái bẫy lớn của virus... Điều đáng sợ nhất là khi virus được tự do nhân bản vô số lượng, các lỗi sao chép sẽ gia tăng, sinh sản những biến chủng phức tạp nguy hiểm ngoài dự đoán của bất cứ hệ thống tính toán nào kể cả AI.

Theo ông, đâu là những việc cần làm khi virus biến đổi, không chịu sống chung với con người?

TS Nguyễn Đức Thái: Rất nhiều việc cần làm. Tất cả cần được nâng cấp.

Thứ nhất, vắc xin sẽ yếu đi, cần tiêm tăng cường hay thay thế, chẩn đoán cần bao phủ và an toàn, cần 'lùng bắt' những thuốc mới và kinh nghiệm chữa trị, ngay cả nguồn trong nước.

Thứ hai, việc cho phép khẩn cấp vắc xin nội địa là lá chắn rất cần thiết lúc này. Điều đó cũng sẽ tạo một tâm lý ổn định, tích cực và giúp môi trường khoa học trong nước thuận tiện để tiến đến việc sản xuất những vắc xin hiệu quả hơn, khi các chủng mới xuất hiện.

Thực tế, Việt Nam đã có kinh nghiệm và hoàn thiện hơn nhiều khả năng phòng vệ và chống dịch. Trong 2 tháng qua phương pháp chống dịch đã có nhiều thay đổi. Ở giai đoạn đầu do biến chủng Delta "đánh úp" nên việc chống dịch còn "hẫng" một nhịp. Nhưng khi phát hiện ra thiếu sót, sai lầm, chúng ta đã thay đổi và đến nay có thể nói thành công.

Nếu phát triển các khoa học kỹ thuật mạnh mẽ nhằm tầm soát và ngăn chận biến chủng mới, chúng ta có thể giảm thiểu hay hoá giải được thảm hoạ khi xảy ra.

Đột biến virus SARS-CoV-2 không đơn thuần là thay đổi trình tự gene mà nó tạo ra chủng mới nguy hại hơn. Lãnh đạo và quản lý cần hiểu được mức độ và nhu cầu để có chiến lược đáp ứng toàn diện và hiệu quả nhất, không thể 'nước đến chân mới nhảy'.

Vâng xin cảm ơn ông!

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email songkhoe@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên