Trung Quốc hé lộ cuộc chiến không tưởng ở Tân Cương: Quan chức cấp cao bảo trợ khủng bố cả chục năm

Nhật Tân |

Trung Quốc hé lộ cuộc chiến không tưởng ở Tân Cương: Quan chức cấp cao bảo trợ khủng bố cả chục năm
Trung Quốc hé lộ cuộc chiến không tưởng ở Tân Cương: Quan chức cấp cao bảo trợ khủng bố cả chục năm
Hình ảnh trong cuộc bạo động bùng lên ở Tân Cương vào đầu tháng 7/2009 (Ảnh: AP)

Trong bối cảnh Trung Quốc và phương Tây công kích nhau về vấn đề Tân Cương, Bắc Kinh vừa phát hành bộ phim tài liệu về mức độ phức tạp và khốc liệt của "cuộc chiến ngầm" tại đây.

Bộ phim được phát hành vào thứ Sáu tuần trước (2/4) có tên "Mạch ngầm kinh động: Thách thức chống khủng bố tại Tân Cương Trung Quốc".

Tờ Zaobao của Singapore cho rằng bộ phim tài liệu đã nêu bật một số "nội quỷ" đã dung túng và hỗ trợ cho cuộc bạo động Tân Cương, đó là những quan chức từng giữ các chức vụ quan trọng trong các cơ quan công quyền. Các quan chức được ví là "kẻ hai mặt" này bao gồm Shirzat Bawudun - cựu Phó Bí thư Ủy ban Chính pháp khu tự trị Tân Cương, và Sattar Sawut - cựu Giám đốc Sở Giáo dục Tân Cương.

Trong bộ máy Trung Quốc hiện nay, hệ thống Chính pháp (chính trị và pháp luật) là "cán dao" để bảo vệ quyền lực chính trị, còn bộ phận giáo dục phụ trách về trưởng thành tư tưởng của thanh thiếu niên. Nhưng ở Tân Cương, nơi dân tộc thiểu số chiếm đa số, trong hai hệ thống này có những "tay trong" đầy quyền lực tồn tại trong thời gian dài, trực tiếp làm suy yếu nỗ lực và hiệu quả xử lý "thế lực tam ác" - cực đoan tôn giáo, lực lượng ly khai, và khủng bố bạo lực - của Bắc Kinh.

Quan chức cấp cao ngành an ninh Tân Cương tài trợ khủng bố

Bộ phim tài liệu kể về Shirzat Bawudun tốt nghiệp Đại học Khoa học Chính trị và Luật Tây Bắc, từng là anh hùng chống khủng bố, nhưng vào năm 2001 sau khi trở thành Trưởng Công an huyện Karakax của địa khu Hotan - Tân Cương, đã chủ động tiếp xúc với những nhân vật hàng đầu của chủ nghĩa cực đoan tôn giáo và lập chí muốn thành lập "quốc gia riêng" ở Tân Cương, đó chính là vấn đề "độc lập Tân Cương" mà chính quyền Bắc Kinh không thể chấp nhận.

Shirzat Bawudun cũng đã chủ động liên lạc với các nhân vật cốt cán của "Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan" bị chính quyền Bắc Kinh xác định là "thế lực tam ác", qua đó đã gửi hơn 10 triệu nhân dân tệ cho "Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan" ở Ai Cập.

Năm 2013, Phong trào Đông Turkestan đã kêu gọi các sinh viên người Duy Ngô Nhĩ tham gia lớp đào tạo "thánh chiến". Người của Shirzat Bawudun đã cử ra nước ngoài hơn 60 thanh thiếu niên Duy Ngô Nhĩ trong độ tuổi từ 14 đến 18, và một số sau khóa huấn luyện đã bí mật về Tân Cương để thực hiện kế hoạch thúc đẩy ly khai.

Theo tư liệu do Trung Quốc công bố, khi thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố Shirzat Bawudun chỉ nhắm vào những người đã nổi lên, không nhắm vào những người tham gia hoặc mục tiêu đang phát triển khác "để không bao giờ hết phần tử khủng bố bạo lực".

Năm 2015, Shirzat Bawudun đã tận dụng thời gian đi công vụ nước ngoài và hai lần bí mật gặp thành phần nòng cốt của Phong trào Đông Turkestan để tiết lộ thông tin tình báo chống khủng bố của Tân Cương.

Shirzat Bawudun đã luôn bí mật ủng hộ và tham gia vào phong trào "Tân Cương độc lập", nhưng lại được thăng chức và trọng dụng. Ông này từng được giao các chức vụ như huyện trưởng huyện Karakax, giám đốc Sở Tư pháp của khu tự trị Tân Cương, phó bí thư Ủy ban Chính pháp khu tự trị Tân Cương, và phó tổng thư ký Hội nghị Hiệp thương Chính trị Tân Cương, cho đến tháng 9/2018 mới bị cách chức. Hiện nay Shirzat Bawudun đã bị kết án tử hình nhưng tạm hoãn hai năm.

 Trung Quốc hé lộ cuộc chiến không tưởng ở Tân Cương: Quan chức cấp cao bảo trợ khủng bố cả chục năm - Ảnh 2.

Shirzat Bawudun xuất hiện trong phim tài liệu về Tân Cương, phát trên kênh truyền hình nhà nước CGTN

Quan chức ngành giáo dục cho dạy giáo trình chống Bắc Kinh 13 năm

Phim tài liệu vừa công bố chỉ ra, so với Shirzat Bawudun thì nhân vật gây nguy hại hơn cho Bắc Kinh tại Tân Cương là Sattar Sawut, người từng thăng tiến đến chức giám đốc Sở Giáo dục Tân Cương.

Tài liệu tiết lộ rằng kể từ năm 2002, Sattar Sawut cùng phó giám đốc Sở Giáo dục, lần lượt nhậm chức Tổng biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Tân Cương, và hai thế hệ ban biên tập của cơ quan này đã biến thành "nhóm tội phạm".

Theo đó, sách giáo khoa bậc tiểu và trung học của người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương đã được đưa vào nhiều nội dung phản ánh "áp bức dân tộc" và "anh hùng người Đột Quyết", bao gồm cả câu chuyện "binh lính người Hán buộc các nữ anh hùng Duy Ngô Nhĩ phải nhảy xuống vách đá", biểu dương tư tưởng "chủ nghĩa Hồi giáo thống nhất" (Pan-Islamism), "chủ nghĩa Đột Quyết thống nhất" (Pan-Turkism); không dùng cờ, quốc huy, quốc ca Trung Quốc. Các tài liệu giảng dạy đó đã được sử dụng kéo dài đến 13 năm.

Trong phim Sattar Sawut thú nhận, "Bất kể Sự cố ngày 5/7 (vụ bạo động lớn ở Tân Cương năm 2009) hay một số vụ bạo lực và khủng bố sau đó, khá nhiều người tham gia là học sinh mà chúng tôi đã đào tạo."

Phim tài liệu cho biết "Sách giáo khoa có vấn đề" do Sattar Sawut biên soạn đã được sử dụng trong nhiều năm, cho thấy Ban tuyên huấn của Tân Cương có lỗ hổng lớn trong việc rà soát sách giáo khoa của người Duy Ngô Nhĩ. Thực tế dù Sattar Sawut là giám đốc Sở Giáo dục, nhưng chỉ là Phó bí thư đảng ủy của Sở Giáo dục chứ không phải người nắm quyền cao nhất. Hơn nữa cơ quan bên trên Sở Giáo dục là Ban Tuyên huấn Tân Cương đã không kiểm soát chặt chẽ "sách giáo khoa có vấn đề", có thể là do họ không hiểu tiếng Duy Ngô Nhĩ, hoặc thậm chí vì thiếu tinh thần trách nhiệm.

Tín hiệu Trung Quốc mở màn một cuộc chiến mới?

Shirzat Bawudun và Sattar Sawut là những người theo đuổi "Tân Cương độc lập", nhưng được mô tả là "như cá gặp nước" trong một thời gian dài làm việc trong bộ máy hành chính Trung Quốc và trở thành những quan chức quyền lực, cho thấy Bắc Kinh sơ hở trong việc tuyển chọn và quản lý cán bộ người dân tộc thiểu số. Những "kẻ hai mặt" như Shirzat Bawudun và Sattar Sawut được cho rằng không phải trường hợp cá biệt.

Tờ Zaobao dẫn nhận định cho rằng lâu nay để duy trì hình ảnh "đoàn kết dân tộc" mà Bắc Kinh hiếm khi công khai các vấn đề chính trị của quan chức người dân tộc thiểu số, hiện nay việc phanh phui trường hợp như Shirzat Bawudun và Sattar Sawut đã phá vỡ thông lệ đó. Điều này cho thấy, với việc nổ ra mâu thuẫn gay gắt giữa Trung Quốc và các nước phương Tây xung quanh vấn đề Tân Cương, Bắc Kinh không còn kiêng dè việc phơi bày những bất đồng sâu sắc trong các khu vực dân tộc thiểu số, trên cơ sở đó họ sẵn sàng tìm kiếm các chiến lược quản trị mới.

Trang tin Đa Chiều dẫn lời nhà nghiên cứu Xu Jianying (Hứa Kiến Anh) tại Sở Nghiên cứu Biên giới Trung Quốc, thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, nói những quan chức bị phơi bày trong bộ phim tài liệu chỉ là một phần rất nhỏ nhưng đã "gây sốc", và việc quản trị giới thượng lưu là rất quan trọng để nắm được mấu chốt của vấn đề.

Nhận định khác cho rằng, sau khi công khai vấn đề của các cựu quan chức như Shirzat Bawudun và Sattar Sawut, Bắc Kinh sẽ đào sâu hơn vào "những kẻ hai mặt" trong bộ máy quyền lực công và tiến hành kiểm tra chặt chẽ hơn về tố chất chính trị của cán bộ người dân tộc thiểu số, nhằm ngăn chặn các trường hợp tương tự nắm giữ những chức vụ quan trọng.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức VN mới nhất, xem tình hình an ninh thế giới nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên