Trung Quốc đưa giả thiết virus bắt nguồn từ phòng thí nghiệm Mỹ, liên tục đòi điều tra

Minh Khôi |
Trung Quốc đưa giả thiết virus bắt nguồn từ phòng thí nghiệm Mỹ, liên tục đòi điều tra
Trung Quốc đưa giả thiết virus bắt nguồn từ phòng thí nghiệm Mỹ, liên tục đòi điều tra

Viện Nghiên cứu Fort Detrick về các bệnh truyền nhiễm tại Mỹ và Viện Virus học Vũ Hán ở Trung Quốc, đang trở thành tâm điểm trong cuộc tranh cãi về nguồn gốc của đại dịch Covid-19.

Trung Quốc liên tục "đòi" điều tra phòng thí nghiệm virus Mỹ

Một điều khá chắc chắn là hầu hết người Mỹ chưa từng nghe đến Fort Detrick, vốn nằm cách Washington khoảng 1 giờ lái xe và là nơi khởi nguồn của chương trình phát triển vũ khí sinh học của Mỹ.

Nhưng ngược lại, hàng trăm triệu người Trung Quốc lại biết đến cái tên Detrick và những nghi ngờ về mối liên hệ của cơ sở này với Covid-19, mà chủ yếu là từ thông tin được các nhà ngoại giao "chiến lang" Trung Quốc cung cấp.

Theo đó, những nhà ngoại giao này đã nhiều lần lên tiếng trên mạng xã hội hoặc thông qua các cuộc họp báo rằng cần điều tra khả năng nguồn gốc virus phát sinh từ Fort Detrick, nằm ở bang Maryland và cách Trung Quốc gần nửa vòng trái đất.

"Các trường hợp tổn thương phổi cấp tính do liên hệ tới việc sử dụng thuốc lá điện tử xảy ra tại Wisconsin vào tháng 7/2019 có dấu hiện tương đồng với các ca nhiễm Covid-19. Khu vực xảy ra các trường hợp này chỉ cách khoảng 1 giờ lái xe từ #fortdetrick," bà Hoa Xuân Ánh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc viết trên Twitter ngày 22/6.

Bà Hoa cùng 2 đồng nghiệp khác tại cơ quan này, ông Triệu Lập Kiên và Uông Văn Bân, đã kêu gọi xúc tiến điều tra tại Fort Detrick trong tổng cộng 33 lần tại các cuộc họp báo. 27 lần trước đó xảy ra sau thời điểm Tổng thống Mỹ Joe Biden chính thức nhậm chức vào tháng 1 vừa qua.

Bắc Kinh lần đầu nhắc đến Fort Detrick vào tháng 3/2020, sau khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cáo buộc mà không có căn cứ rằng virus SARS-CoV-2 rò rỉ từ phòng thí nghiệm ở Vũ Hán.

Trong khi Trump thất bại trong cuộc bầu cử, giả thuyết này đã không biến mất, cho dù Tổ chức WHO trong báo cáo công bố ngày 30/3 cho rằng khả năng này là "cực thấp". Một ngày sau đó, 14 quốc gia, bao gồm Mỹ, Anh, Úc, Nhật Bản, đã đưa ra tuyên bố bày tỏ lo ngại về việc khó khăn trong tiếp cận các thông tin tại phòng thí nghiệm ở Vũ Hán để phục vụ điều tra.

Từng là nơi triển khai chương trình vũ khí sinh học của Mỹ

Fort Detrick từng là nơi triển khai chương trình phát triển vũ khí sinh học của Mỹ trong khoảng thời gian từ 1943 cho tới khi kết thúc vào 1969. Hiện nay, Fort Detrick là trụ sở của Viện Nghiên cứu Y học Quân sự Mỹ về bệnh truyền nhiễm.

Tháng 8/2019, Fort Detrick với tiêu chuẩn an toàn BSL-4, mức cao nhất, buộc phải đóng cửa sau khi vi phạm các quy định về xử lý vật liệu nguy hiểm. Viện này sau đó đã hoạt động trở lại từ tháng 4/2020, nhưng việc từng bị đóng cửa đã trở thành điểm mấu chốt trong các tuyên bố mà Trung Quốc đưa ra.

Milton Leitenberg, nhà khoa học hoá sinh tại Trung tâm Nghiên cứu An ninh Quốc tế thuộc trường đại học Maryland, cho rằng các cáo buộc của Trung Quốc về Fort Detrick đã phớt lờ các thông tin minh bạch của cơ sở này.

Leitenberg cho rằng Mỹ đã dừng chương trình phát triển vũ khí sinh học vào 1969 và sau đó mời các quan chứ từ Liên Xô đến Fort Detrick.

Sau đó vào 1991, Washington đã cho phép một nhóm chuyên gia Liên Xô đến thăm ở bất cứ cơ sở nào mà họ muốn tại Mỹ để xác thực về việc Mỹ đã tuân thủ Công ước 1973 về Vũ khí Snh học nhằm mục tiêu phá huỷ các vũ khí tấn công sinh học, ông nói.

Cũng trong những năm 90, nhiều nhà khoa học Trung Quốc đã giành thời gian nghiên cứu tại Fort Detrick, theo Leitenberg, người đã nghiên cứu về vấn đề kiểm soát vũ khí trong hơn 50 năm qua, cũng như là tác giả của nhiều cuốn sách về chủ đề này.

Ngược lại, chính phủ Trung Quốc chưa bao giờ cho phép các chuyên gia, nhà khoa học hay nhóm nghiên cứu từ phương tây đến thăm những cơ sở được cho đang lưu trữ các vũ khí sinh học, ông nói thêm.

Theo Koblentz, việc Trung Quốc nhằm vào Fort Detrick tương tự như cách mà Nga đã làm trong quá khứ. "Người Nga đã trực tiếp và gián tiếp tạo ra các câu chuyện rằng Bộ Quốc phòng Mỹ đang phát triển vũ khí sinh học ở Ukraine và Georgia nhằm vào người Nga", ông nói.

Fort Detrick từng nằm trong chiến lược của Xô viết vào những năm 80 khi KGB triển khai Chiến dịch Infektion (Lây nhiễm) về sự bùng phát của Aids. Chiến dịch này cho rằng Bộ Quốc phòng Mỹ và CIA đã cố ý phát triển và làm lây lan Aids để hạn chế sự phát triển của các nước thuộc thế giới thứ ba và người da màu.

Theo các chuyên gia, sự tập trung của Bắc Kinh vào Fort Detrick là phản ứng trước các chiến dịch công kích của Mỹ do Trump khởi xướng.

Đòn trả đũa quyết liệt của Trung Quốc

Sự tập trung vào Fort Detrick được cho là đòn trả đũa trước các giả thuyết rằng đại dịch xảy ra là do virus bị rò rỉ từ Viện Virus học Vũ Hán, một trong những cơ sở nghiên cứu hàng đầu thế giới về virus corona trong dơi, vốn có cùng họ với virus gây ra Covid-19.

Jean-Pierre Cabestan, giáo sư về chính trị tại trường đại học Cơ Đốc giáo Hong Kong, cho rằng, tần suất gia tăng các tuyên bố đáp trả từ phía Trung Quốc cho thấy thái độ ngày càng quyết liệt của các nhà ngoại giao nước này trong các năm gần đây.

"Trước đó, Trung Quốc khá là bị động và không phản ứng theo cách này, với việc đưa thông tin sai và cáo buộc mà không có bằng chứng", ông nói.

Ở thời điểm đại dịch Covid-19 với virus SARS-Cov-2 lần đầu xuất hiện ở thành phố Vũ Hán vào cuối năm 2019, hầu hết các giả thuyết đều cho rằng virus lây lan từ động vật, giống như virus Sars có cùng họ vào năm 2013.

Tuy nhiên, khi ngày càng có nhiều nhà khoa học và chính trị gia kêu gọi cần tiến hành điều tra độc lập về nguồn gốc của Covid-19, bao gồm giả thuyết về việc rò rỉ virus từ Viện Vũ Hán, Trung Quốc lập luận rằng Fort Detrick cũng là đối tượng cần điều tra.

Từ khoá Fort Detrick bằng tiếng Trung đã có hơn 270 triệu lượt tìm kiếm trên mạng xã hội Weibo, thường đi kèm với chủ đề về việc Mỹ dấu giếm các vũ khí sinh học và nghiên cứu virus nguy hiểm chết người.

Các tờ báo Trung Quốc cũng không nằm ngoài xu hướng này, bao gồm Global Times, People’s Daily và China Daily, ước tính đã đăng tải hơn 100 bài báo về Fort Detrick.

Vào tuần trước, tờ Global Times của Trung Quốc đã đăng tải bức thư ngỏ và lời kêu gọi WHO điều tra Fort Detrick, đến nay lời kêu gọi này đã thu được 3 triệu chữ ký.

Tờ này cũng chia sẻ kết quả khảo sát khi hỏi người tham gia về nguồn gốc của Covid-19. Bốn lựa chọn được đưra ra là Mỹ và Fort Detrick, Ấn Độ, Ý và "các nước khác" - trong đó 94,4% người tham gia chọn Mỹ.

"Đây là một kiểu ăn miếng trả miếng mới. Có thể họ nghĩ điều này sẽ làm thoả mãn dư luận trong nước, bởi đó không phải là một thông tin đáng tin cậy đối với những ai ngoài Trung Quốc, nhưng trong nước, đây là điều làm hài lòng những người có tư tưởng chủ nghĩa dân tộc", giáo sư Cabestan nói.

Gregory Koblentz, giám đốc về chương trình phòng ngừa sinh học tại Trường Đại học George Mason ở Virginia, cho rằng giả thuyết rằng Trung Quốc phát triển Covid-19 như vũ khí sinh học là "vô lý và kì quặc".

Vào tháng 5, Biden cho biết ông đã đưa ra thời hạn 90 ngày cho các cơ quan tình báo thu thập chứng cứ để giúp Washinton đưa ra kết luận về việc liệu đại dịch bắt nguồn từ tiếp xúc giữa người với động vật, hay từ phòng thí nghiệm.

Theo đó, dự kiến kết luận này sẽ được đưa ra vào khoảng 24/8, nhưng điều này sẽ khó có thể khiến Trung Quốc kết thúc các đòn ăn đũa trả đũa mà nước này nhằm vào Fort Detrick.

Đọc thêm về:

    Đọc báo VN nhanh nhất, xem tin thế giới mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên