Trung đoàn tên lửa 263: Hành quân bí mật nhưng tình báo Mỹ vẫn biết - Căng thẳng vô cùng

Nguyễn Hữu Mão - CCB Trung đoàn tên lửa 263 |

Trung đoàn tên lửa 263: Hành quân bí mật nhưng tình báo Mỹ vẫn biết - Căng thẳng vô cùng
Trung đoàn tên lửa 263: Hành quân bí mật nhưng tình báo Mỹ vẫn biết - Căng thẳng vô cùng
Tên lửa SAM-2 của phòng không Việt Nam khai hỏa. Ảnh minh họa.

Sự xuất hiện của đơn vị chúng tôi - một Trung đoàn tên lửa phòng không SAM-2 ở Quảng Trị vào đầu năm 1973 dù đã được hết sức bí mật nhưng tình báo quân sự Mỹ vẫn biết!

Hành quân thần tốc

Tết Tân Sửu 2021 năm nay khiến tôi lại nhớ về cái Tết con trâu 48 năm trước. Đó là Tết Quý Sửu năm 1973 - cái Tết hòa bình đầu tiên sau khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam vừa ký kết được đúng 1 tuần lễ.

Ngày mùng 1 Tết Quý Sửu năm ấy lại đúng ngày 3/2/1973, kỷ niệm 43 năm Ngày thành lập Đảng. Một cái Tết thật đặc biệt không chỉ với cánh lính trẻ binh nhì, binh nhất chúng tôi mà với cả các thủ trưởng và các anh lính cũ đã dạn dày trận mạc trong đơn vị.

Trung đoàn tên lửa 263: Hành quân bí mật nhưng tình báo Mỹ vẫn biết - Căng thẳng vô cùng - Ảnh 1.

Bởi chỉ một tuần trước đó, Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam vừa có hiệu lực. Và chúng tôi rất khấp khởi, hy vọng được đón xuân trong cái Tết hòa bình đầu tiên.

Nhưng thực tế, đơn vị vừa "chân ướt chân ráo" tập kết ở địa bàn mới, lán trại chưa kịp dựng, bộ đội phải ở tạm trong những căn hầm vừa đào vội, phủ bạt che mưa nắng; xe cộ khí tài bệ đạn tên lửa vẫn phải ngụy trang, cất giấu kỹ trong các tán cây rừng…

Cho đến bây giờ, tôi vẫn nhớ như in trận đánh đêm 14/1/1973, đơn vị chúng tôi vừa bắn rơi 2 chiếc B-52 tại Nghệ An - cũng là 2 chiếc máy bay Mỹ cuối cùng bị bắn rơi tại miền Bắc - thì được cấp trên ra lệnh thu hồi khí tài, nhanh chóng hành quân "Nam tiến".

Nhiệm vụ của chúng tôi là vào triển khai chiến đấu bảo vệ vùng trời giải phóng tỉnh Quảng Trị trước ngày 27/1/1973, ngày Hiệp định Paris được ký kết chính thức.

Không thể kể hết những khó khăn, vất vả của chặng đường hành quân cấp tốc nhưng bí mật đưa hàng trăm xe cộ khí tài, bệ đạn tên lửa cồng kềnh vượt qua đèo, dốc, ngầm, phà của miền tây Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Vĩnh Linh.

Đích đến của chúng tôi là vùng đất phía Tây tỉnh Quảng Trị với những địa danh nổi tiếng một thời như: Khe Sanh, Tà Cơn, Lao Bảo, Làng Vây, suối La La… trước ngày 27/1 năm ấy!

Vậy là Trung đoàn tên lửa 263 chúng tôi đã trở thành trung đoàn tên lửa phòng không SAM-2 đầu tiên của Quân Giải phóng miền Nam. Chiếc quân hiệu trên mũ tai bèo của chúng tôi là ngôi sao vàng trên nền nửa đỏ nửa xanh!

Trung đoàn tên lửa 263: Hành quân bí mật nhưng tình báo Mỹ vẫn biết - Căng thẳng vô cùng - Ảnh 3.

Tên lửa SAM-2 của phòng không Việt Nam

Tình báo Mỹ phát hiện SAM-2 ở Quảng Trị

Sự xuất hiện của đơn vị chúng tôi - một Trung đoàn tên lửa phòng không SAM-2 ở Quảng Trị vào đầu năm 1973 dù đã được hết sức bí mật nhưng tình báo quân sự Mỹ vẫn biết!

Đây được coi là một trong những sự kiện đặc biệt của cuộc chiến tranh Việt Nam mà bộ phim tài liệu The Vietnam War (Chiến tranh Việt Nam) 10 tập, mô tả chi tiết về cuộc chiến tranh Việt Nam của hai tác giả người Mỹ Ken Burns và Lynn Novick vừa trình chiếu năm 2017 đã nhắc đến!

Theo nội dung Hiệp định Paris, từ 24 giờ (giờ GMT) ngày 27/1 tức 7 giờ sáng ngày 28/1/1973 (giờ Hà Nội) lệnh ngừng bắn sẽ chính thức có hiệu lực. Nhưng sát giờ đó, ở khu vực đơn vị chúng tôi tập kết, máy bay trinh sát OV-10, phản lực và cả siêu pháo đài bay B-52 của Mỹ vẫn lượn trên đầu.

Vì vậy chúng tôi phải ngụy trang xe cộ, khí tài tên lửa rất kín đáo. Toàn đơn vị cảnh giác cao độ, ai cũng mong cho chóng hết đêm để đến 7 giờ sáng mai được sống trong hòa bình!

Sáng 28/1, ngày lệnh ngừng bắn có hiệu lực, chiếc OV-10 vè vè trên đầu chúng tôi đến gần 8 giờ sáng thì cút hẳn. Bầu trời có vẻ phong quang, dễ chịu hơn. Chúng tôi háo hức vây quanh chiếc radio của đại đội, nghe đài Tiếng nói Việt Nam.

Tiếng phát thanh viên đĩnh đạc đọc lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và thông báo: Hà Nội và cả miền Bắc treo cờ Tổ quốc 8 ngày… Cảm động vô cùng! Tất cả lính tráng mừng ra mặt và sôi nổi bàn luận.

Trung đoàn tên lửa 263: Hành quân bí mật nhưng tình báo Mỹ vẫn biết - Căng thẳng vô cùng - Ảnh 5.

Tên lửa SAM-2 của phòng không Việt Nam

Nhưng rồi, niềm vui mừng ấy chỉ thoáng qua để nhường chỗ cho sự căng thẳng cao độ. Suốt đêm trước chúng tôi thao thức không ngủ được vì là đêm cuối cùng của cuộc chiến tranh. Nhưng cũng hết sức căng thẳng và cảnh giác trước thông tin có khả năng địch sẽ đổ bộ đánh chiếm lại sân bay Tà Cơn.

Đến trưa, cấp trên lại thông báo, ngay sáng 28/1, vào những giờ phút đầu tiên lệnh ngừng bắn có hiệu lực, địch đã vi phạm cho quân nống ra đánh chiếm Cửa Việt nhằm thực hiện âm mưu "tràn ngập lãnh thổ", lấn đất, giành dân!

Đã gần nửa thế kỷ trôi qua mà tôi vẫn không quên khung cảnh nơi chúng tôi đóng quân bên con đường số 9, Tết Quý Sửu năm ấy. Đó là vết tích chiến tranh còn vung vãi khắp các sườn đồi, ven suối.

Những công sự bằng bao cát, dây thép gai, cọc sắt nham nhở; xe tăng, xe bọc thép, ô tô địch cháy đen thui, bẹp dúm bên đường; rồi bên những hố bom, hố đại bác ngổn ngang các loại đồ dùng, quân cụ của lính Mỹ,… Nhưng nhiều nhất vẫn là đủ loại bom mìn, đạn lổn nhổn ven đường, ngập cả lối đi!

Vay lợn ăn Tết!

Còn ăn uống ngày Tết năm ấy cũng thật khác thường! Đại đội tôi có 3 con lợn thì trên đường hành quân từ Bắc vào bị chết hết cả.

May mà "vay" được 1 chú "ỉn" của đơn vị bạn nên cả Tết mới có được bữa ăn tươi. Riêng bánh chưng thì phải gói theo kiểu nhà chùa, tức là bánh chưng chay với nhân đậu, đường!

Chúng tôi đã đón cái Tết hòa bình đầu tiên trong không khí chiến tranh vẫn đặc sệt như vậy - Một cái Tết đặc biệt nhất trong đời lính mà cho đến bây giờ tôi vẫn không thể nào quên!

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức báo mới tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên