Tu-22M3 "thả bom trên đầu", Taliban sai một bước là hối không kịp: Nga chưa đùa bao giờ?

Mạnh Kiên |
Tu-22M3 "thả bom trên đầu", Taliban sai một bước là hối không kịp: Nga chưa đùa bao giờ?
Tu-22M3 "thả bom trên đầu", Taliban sai một bước là hối không kịp: Nga chưa đùa bao giờ?

Nga sẵn sàng cho Taliban cơ hội kết bạn, nhưng "phản bội tình bạn" thì cái kết cũng không hề thoải mái.

Điều không tưởng

Sáng ngày 16/8, một đội quân Taliban và hai xe bọc thép được trang bị súng máy đến tạo vòng vây xung quanh Đại sứ quán Nga ở Kabul. Nhiệm vụ của họ là bảo vệ các nhân viên ngoại giao Nga bên trong.

Như Đại sứ Nga tại Afghanistan Dmitry Zhirnov kể lại ngày hôm đó, một chỉ huy Taliban đã hứa với ông rằng "không ai đụng đến một sợi tóc trên đầu các nhà ngoại giao Nga".

Trái ngược hẳn với giọng điệu của những người đồng cấp phương Tây, ông Zhirnov mô tả các binh sĩ Taliban là "những người rất xứng đáng" và ca ngợi nhóm đã nhanh chóng lập lại trật tự ở Kabul.

Đây là điều không thể tưởng tượng được vào thời điểm 20 năm trước, khi Nga và Taliban là kẻ thù không đội trời chung. Giờ đây, sau khi trở lại nắm quyền vào tháng 8, Taliban đang công khai kết thân với Moscow và ít nhất có một số dấu hiệu cho thấy Nga đã sẵn sàng đáp lại.

Nhận định với Nikkei Asia, các nhà phân tích cho rằng Moscow đang đưa Taliban vào diện "quản chế" để xem liệu lực lượng này có thể giữ lời hứa chống lại những kẻ cực đoan hay không.

Các quan chức cấp cao của Taliban thường xuyên mô tả Nga là một đồng minh tiềm năng, cùng với Trung Quốc và Pakistan. Hai bên đã tổ chức các cuộc gặp gần đây, nhưng các quan chức cấp cao của Nga nhấn mạnh rằng Moscow không vội công nhận sự cai trị của Taliban.

"Tình hình ở Afghanistan rất bất định và không ai biết điều gì sẽ xảy ra vào ngày mai", Andrei Kazantsev, giáo sư tại Trường Kinh tế Cao cấp, Đại học Nghiên cứu Quốc gia ở Moscow, cho biết.

"Ngay cả khi loại Taliban sang một bên, rất nhiều vấn đề có thể xảy ra. Đó là lý do tại sao Nga đã huy động tất cả các nguồn lực cần thiết để đảm bảo an ninh cho chính mình và các đồng minh Trung Á".

Vấn đề phức tạp hơn cả là sự xuất hiện của ISIS-Khorasan, một nhánh của nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS ở miền bắc Afghanistan.

Đến năm 2018, các quan chức Nga ước tính ISIS-K có hơn 10.000 chiến binh ở nước này. Với trọng tâm là thánh chiến toàn cầu, nhóm đã vượt qua Taliban để trở thành mối đe dọa hàng đầu ở Afghanistan đối với Nga.

Khi các ưu tiên thay đổi, Nga đã thiết lập các liên hệ với Taliban vào năm 2014, cùng với các lời hứa nối tiếp sau đó là trấn áp hoạt động buôn bán ma túy và ngăn chặn các nhóm cực đoan khác sử dụng Afghanistan làm căn cứ cho các cuộc tấn công chống lại Nga hoặc các đối tác Trung Á.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích Nga cho rằng Moscow cũng chẳng mong đợi một chính quyền mới với sự nắm quyền của Taliban.

Tu-22M3 thả bom trên đầu, Taliban sai một bước là hối không kịp: Nga chưa đùa bao giờ? - Ảnh 2.

Chỉ là con tốt trên bàn cờ

Andrei Serenko, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Afghanistan hiện đại, nói với Nikkei rằng, mặc dù Nga đã mong đợi chính phủ do Mỹ hậu thuẫn của Tổng thống Ashraf Ghani sụp đổ từ lâu nhưng họ hy vọng người thay thế sẽ là một liên minh những "người bạn lâu năm" của Moscow.

Đó có thể là cựu Tổng thống Hamid Karzai và các nhân vật nổi bật từ cộng đồng Tajik và Uzbek của Afghanistan.

"Moscow đã chủ động chơi cùng với Taliban, nhưng điều đó không có nghĩa là họ muốn thấy phong trào trở lại nắm quyền", Serenko nói.

"Nga sử dụng Taliban như một phần của trò chơi chống lại Mỹ trong khu vực, và chống lại mối nguy từ những kẻ thánh chiến nơi biên giới Trung Á – vùng nhạy cảm của Nga".

Chuyên gia Kazantsev đánh giá, Nga không có lựa chọn nào khác ngoài việc cố gắng thiết lập mối quan hệ hợp tác với Taliban.

Ông nói: "Phương Tây có thể hoàn toàn bỏ mặc tình hình Afghanistan. Nhưng đó không phải là một lựa chọn của Nga vì nước này cần đảm bảo an ninh của chính mình cùng với của các đồng minh Trung Á".

Nga có những lựa chọn nào để đạt được điều đó? Serenko đề xuất một chiến lược tiềm năng là thử phát triển một "nhóm thân Nga" trong Taliban.

Mặc dù thiếu đột phá về ngoại giao, nhưng ông lưu ý rằng chuyến thăm của Taliban đến Moscow tuần trước có thể mang lại cho Nga cơ hội quý giá để tăng cường quan hệ với phe chính trị trong nhóm này.

Nếu ngoại giao không thành công, Nga sẵn sàng ngăn chặn Taliban thông qua các biện pháp khác.

Kể từ tháng 4, Nga đã tiến hành các cuộc tập trận thường xuyên với Tajikistan và Uzbekistan gần biên giới Afghanistan. Cuộc tập trận có sự tham gia của hàng nghìn binh sĩ và hàng trăm đơn vị thiết bị, từ máy bay đến xe tăng.

Đồng thời, Moscow đã củng cố căn cứ tại Tajikistan - cơ sở lớn nhất của nước này ở Trung Á - với vũ khí và trang bị mới, bao gồm súng bắn tỉa, xe bọc thép và hệ thống tên lửa.

Vài ngày sau khi Kabul thất thủ, Tướng Yuri Baluyevsky, Tổng tham mưu trưởng Nga từ năm 2004 đến năm 2007, cho rằng các cuộc tập trận biên giới nhằm gửi một thông điệp rõ ràng tới Taliban về khả năng quân sự của Nga.

"Nếu bạn theo dõi các cuộc tập trận ở Uzbekistan, bạn sẽ nhận thấy rằng máy bay ném bom tầm xa Tu-22M3 đã được sử dụng ở đó", ông nói với RIA Novosti.

"Những chiếc máy bay này không nhằm hỗ trợ lực lượng mặt đất mà là để thực hiện các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào các mục tiêu. Chúng là lời cảnh báo cho Taliban không nên tiếp cận biên giới".

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên