Trang bị đồ xịn nhất hành tinh mà vẫn gặp nạn: Tàu ngầm Mỹ "không rởm", mà Biển Đông nguy hiểm hơn con người nghĩ

Tất Đạt |
Trang bị đồ xịn nhất hành tinh mà vẫn gặp nạn: Tàu ngầm Mỹ "không rởm", mà Biển Đông nguy hiểm hơn con người nghĩ
Trang bị đồ xịn nhất hành tinh mà vẫn gặp nạn: Tàu ngầm Mỹ "không rởm", mà Biển Đông nguy hiểm hơn con người nghĩ
Chuyên viên hệ thống sonar trên một tàu ngầm Mỹ. Ảnh: US Navy.

Vụ tàu ngầm Mỹ va chạm dưới biển đã làm lộ ra một số vấn đề về điểm mù của phương tiện hiện đại này.

Vào ngày 7/10, một trong những tàu ngầm hạt nhân tấn công nhanh lớp Seawolf được đánh giá cao của Hải quân Mỹ — 1 trong 3 chiếc từng được chế tạo từ trước tới nay — đã gặp phải một vụ va chạm nghiêm trọng dưới nước.

Vụ việc được cho là xảy ra khi tàu USS Connecticut đang hoạt động quanh khu vực Biển Đông. Chiếc tàu ngầm bị hư hại sau đó đã đến Guam để có thể đánh giá thiệt hại. Rất may, không có ai trên tàu thiệt mạng và lò phản ứng hạt nhân của tàu vẫn ở trong tình trạng an toàn.

Chính xác USS Connecticut va phải gì vẫn còn là một bí ẩn, nhưng nhiều người đã bày tỏ sự bối rối tột độ của họ về việc làm thế nào một tàu ngầm hạt nhân trị giá hàng tỷ USD, được trang bị một số cảm biến "xịn" nhất hành tinh - theo nghĩa đen là một trong những phương tiện tiên tiến nhất nhân loại từng chế tạo được - lại có thể va phải thứ gì đó mà không phát hiện được.

Cựu binh tàu ngầm Aaron Amick, người đã dành 20 năm hoạt động trong lực lượng tàu ngầm tấn công và tên lửa đạn đạo của Mỹ, đã đưa ra một số giải thích chi tiết về vấn đề này.

Điểm mù của tàu ngầm tỷ đô nằm ở đâu?

Điều hướng tàu ngầm đòi hỏi thông tin rất chi tiết về khu vực xung quanh. Có hai phương pháp phổ biến để điều hướng an toàn trong nước: sử dụng hải đồ chi tiết và triển khai sonar chủ động tần số cao.

Hải đồ có độ chính xác cao luôn là lựa chọn hàng đầu. Hệ thống truyền sóng sonar chủ động được sử dụng để xác nhận việc kiểm tra độ sâu của nước cùng với hải đồ. Các sóng sonar chủ động này có thể được truyền về phía trước và sang hai bên của các tàu ngầm hiện đại.

Trang bị đồ xịn nhất hành tinh mà vẫn gặp nạn: Tàu ngầm Mỹ không rởm, mà Biển Đông nguy hiểm hơn con người nghĩ - Ảnh 1.

Tàu ngầm USS Connecticut

Các hệ thống sonar tần số cao, tầm ngắn này cho thấy các vật thể dưới nước gần đó với độ rõ nét cao. Các vật thể chìm, chẳng hạn như mìn, xác tàu ngầm và các tàu ngầm khác có thể được "nhìn thấy" rõ ràng đối với người điều khiển sonar có kinh nghiệm.

Nhược điểm của việc sử dụng sonar chủ động là nó có thể bị phát hiện ở phạm vi xấp xỉ hai lần tầm theo dõi của người điều khiển tàu. Sonar tần số cao với độ phân giải lớn phát hiện được vật thể trong bán kính 5km, nhưng có thể bị đối phương từ khoảng cách 10 km phát hiện. Điều này cho phép đối phương xác định vị trí tàu ngầm bằng cách bám theo tín hiệu sonar chủ động trong khi vẫn ẩn mình.

Lỗ hổng này là lý do tại sao sonar chủ động hiếm khi được sử dụng. Nếu các sonar hướng đáy xác minh được vị trí của tàu ngầm trên hải đồ, thì ít cần sử dụng sonar tần số cao, hướng tới phía trước bởi nó có thể tiết lộ vị trí của tàu.

Hải đồ của Hải quân Mỹ là hải đồ chính xác nhất được sử dụng ngày nay. Đây là loại hải đồ kỹ thuật số (với bản sao lưu trên giấy), cho phép chúng được cập nhật thường xuyên hơn. Về lý thuyết, mỗi tàu trong Hải quân Mỹ đều có hải đồ phản ánh chính xác thực tế bên ngoài thân tàu. Nhưng trên thực tế, việc này không phải luôn luôn như vậy. Một số khu vực trên thế giới có những điểm mù hàng chục mét và có thể che giấu các cấu tạo địa hình nhô từ dưới lên thành vỏ hoạt động của tàu ngầm.

Vấn đề của điều hướng

Nếu tàu ngầm đang hoạt động trong khu vực mà họ nghi ngờ có sự hiện diện của tàu ngầm đối phương, họ có thể chọn không sử dụng sonar chủ động tần số cao để xác minh địa hình xung quanh. Điều này, như đã nói ở trên, là do việc truyền sóng sonar sẽ gửi vị trí của chúng nếu bị phát hiện. Điều này có nghĩa là tàu ngầm dựa vào hệ thống truyền thống để xác định vị trí của tàu.

Trang bị đồ xịn nhất hành tinh mà vẫn gặp nạn: Tàu ngầm Mỹ không rởm, mà Biển Đông nguy hiểm hơn con người nghĩ - Ảnh 2.

Địa hình đáy Biển Đông. Ảnh: NASA.

Loại điều hướng này có nhiều lỗi rất nhỏ có thể tích lũy theo thời gian. Cuối cùng, tàu ngầm có thể bị lệch khỏi vị trí đúng của nó hàng trăm mét hoặc hơn. Lỗi sẽ kéo dài theo thời gian cho đến khi được chỉnh lại. Có nhiều cách để xác định vị trí của tàu ngầm không cần dùng đến sóng sonar, nhưng chúng không chỉ ra được địa hình nào bị che khuất giữa các sóng âm thanh trên biểu đồ.

Theo chuyên gia từ The Drive, nguy cơ va chạm tàu ​​ngầm ở Biển Đông có khả năng xảy ra cao hơn các khu vực khác trên thế giới vì đây là khu vực rất đông đúc tàu thuyền các loại, kể cả tàu ngầm. Hoạt động gia tăng làm cho sonar thụ động kém hiệu quả hơn. Các tàu ngầm có thể và sẽ ẩn náu trong những khu vực ồn ào để che dấu hiệu sự hiện diện của chúng bằng tiếng ồn xung quanh. Điều này có nghĩa rằng này có thể có hai tàu ngầm đi qua rất gần nhau và cả hai tàu ngầm đều không nghe thấy tàu còn lại nếu tiếng ồn xung quanh đủ lớn.

Địa hình Biển Đông rất khó định hướng do hoạt động kiến tạo cao. Đáy biển luôn trong trạng thái thay đổi. Một số khu vực của Biển Đông rất sâu, với sự thay đổi đột ngột từ mức sâu đến rất nông và có các cấu trúc địa hình gần như thẳng đứng và trồi lên mặt nước.

Những địa hình tháp nhọn này là mối nguy hiểm khi điều hướng và nếu không được phát hiện kịp thời có thể dẫn đến va chạm dưới nước. Việc đo độ sâu đáy bên dưới tàu ngầm có thể không cho nó đủ thời gian để kịp thời tránh địa hình gần như thẳng đứng ngay phía trước.

Khi tàu ngầm va chạm, mối quan tâm lớn nhất - sau khi đảm bảo độ an toàn của thủy thủ đoàn - là lò điện hạt nhân. Mọi thiết bị di chuyển trên tàu ngầm đều được cân bằng cẩn thận. Từ con quay hồi chuyển đến máy bơm nước biển, mọi bộ phận của bánh răng sẽ phải được kiểm tra và có thể sẽ được thay thế để giữ được tư thế tĩnh khi tiến về phía trước. Điều này sẽ đòi hỏi nhiều thời gian nổi tàu và sửa chữa tiếp theo.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên