Trận không chiến đầu tiên của Không quân Việt Nam: Bất ngờ về loại máy bay tham chiến

Lê Duy |
Trận không chiến đầu tiên của Không quân Việt Nam: Bất ngờ về loại máy bay tham chiến
Trận không chiến đầu tiên của Không quân Việt Nam: Bất ngờ về loại máy bay tham chiến
Ảnh minh họa.

Chẳng phải là máy bay tiêm kích, trận không chiến đầu tiên của Không quân Việt Nam lại là của một máy bay vận tải.

Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm

Khi nhắc đến trận không chiến đầu tiên của Không quân Việt Nam hầu hết mọi người đều nghĩ đến trận đánh đêm 15 – rạng sáng ngày 16 tháng 2 năm 1964 của 2 phi công Nguyễn Văn Ba và Lê Tiến Phước trên chiếc máy bay T-28, chiếc máy bay "chiến đấu" đầu tiên của Việt Nam do phi công Lào Chert Saibory bỏ trốn sang Việt Nam.

Tuy nhiên, đây là trận bắn rơi địch đầu tiên của KQND Việt Nam, chưa phải là lần không chiến đầu tiên hay lần đầu nổ súng.

Không phải là máy bay chiến đấu nhưng đã nổ súng khiến quân địch phải sợ hãi bỏ chạy, chiến công đó lại là của một chiếc máy bay vận tải với một tinh thần mà không ai ngờ tới.

Sau khi Pháp thua trận tại Điện Biên Phủ năm 1954 và buộc phải rút khỏi Đông Dương, Mỹ lập tức thế chân, thành lập một lực lượng đặc biệt chống lại các đơn vị Pathet Lào.

Để hỗ trợ lực lượng Pathet Lào, từ 1960, Liên Xô và Việt Nam lập cầu hàng không để vận chuyển nhân lực và vật lực sang chiến trường Lào.

Nhiệm vụ khó khăn ấy được giao cho Đoàn bay 919 non trẻ, đơn vị mới được thành lập ngày 01 tháng 05 năm 1959.

Trong 2 năm, các máy bay của đoàn 919 và Liên Xô đã thực hiện 3.821 phi vụ, vận chuyển 9.419 lượt bộ đội và 743 tấn hàng hóa (trong đó có cả ngoại tệ viện trợ cho bạn), thả 3.227 dù hàng và kiện hàng xuống 20 địa điểm khác nhau trên đất Lào.

Trận không chiến đầu tiên của Không quân Việt Nam: Bất ngờ về loại máy bay tham chiến - Ảnh 2.

Lễ thành lập trung đoàn vận tải 919 ngày 01/05/1959

Đối đầu và nổ súng

Phi công Đinh Tôn là chiến sĩ trinh sát, năm 1955 ông tập kết ra Bắc, được chọn vào Không quân và năm 1956 được cử đi học lái máy bay thể thao Aero-45 ở Tiệp Khắc. Trở về nước, ông lái máy bay ở CLB Hàng không số 1 (tiền thân của Trường Sĩ quan Không quân) và chuyển loại máy bay Li-2 tại Trung đoàn bay 919.

Năm 1961, trong một nhiệm vụ bay thả hàng gần biên giới, khi các máy bay C-47 của Air America (hãng hàng không của CIA) bám theo khiêu khích, phi công Đinh Tôn đã quay máy bay Li-2 lại đối đầu, uy hiếp chiếc C-47, khiến máy bay của CIA phải bỏ chạy.

Cũng trong thời gian này, các phi vụ của ta thường bị máy bay B-26 của Air America uy hiếp, quấy nhiễu.

Chính ủy Đỗ Long trong các cuộc họp rút kinh nghiệm giao nhiệm vụ trực tiếp cho phép sử dụng súng máy để tự vệ. Việc làm giá súng gá trên máy bay được giao cho xưởng cơ khí.

Một điều đáng nói nữa là loại súng máy được chọn để gắn trên máy bay vận tải là RPK, mới được Liên Xô biên chế năm 1961, ta đã được viện trợ ngay "hàng mới".

Trận không chiến đầu tiên của Không quân Việt Nam: Bất ngờ về loại máy bay tham chiến - Ảnh 3.

Máy bay Li-2 tại sân bay Cát Bi chuẩn bị đi làm nhiệm vụ

Việc gắn súng máy lên các máy bay ném bom để tự vệ đã có từ lâu nhưng với máy bay vận tải là rất hiếm, càng hiếm hơn đối với lực lượng không quân non trẻ như Việt Nam.

Tháng 7 năm 1962, chiếc Li-2 do Đinh Tôn làm cơ trưởng lại bị chiếc B-26 của CIA bay áp sát, khiêu khích.

Đinh Tôn cho mở cửa phải, để cơ giới trên không Phan Thanh Liêm chớp thời cơ nổ súng, khẩu RPK trút 1 loạt đạn vạch đường vào chiếc B-26 khiến phi công chiếc máy bay này hoảng hốt tách ra chuồn thẳng.

Do vũ khí được lắp trên máy bay một cách thủ công nên để tác xạ, phi công Đinh Tôn đã phải nghiêng máy bay 20-30 độ để mở rộng góc bắn và tránh luồng đạn rơi vào cánh ổn định máy bay ta. Nếu không cẩn thận thì chính chúng ta sẽ bị trúng đạn như nhiều tai nạn đã xảy ra trong lịch sử.

Không chỉ đánh dấu lần nổ súng đầu tiên, trận đánh ngắn ngủi này còn là trận đánh đầu tiên trên không, trận đánh đầu tiên ban đêm của Không quân Việt Nam.

Phi công Đinh Tôn sau này chuyển loại sang tiêm kích MiG-21 cũng làm Đại đội trưởng đại đội 5 – bay đêm, rồi làm Trung đoàn trưởng trung đoàn 921 Sao Đỏ Anh hùng.

Đọc thêm về:

    Đọc tin mới, xem tin quân sự nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên