Tìm thấy 'vật thể' 3.700 năm tuổi của người Babylon: Ẩn chứa bí mật kinh ngạc thời xưa!

Trang Ly |

Tìm thấy 'vật thể' 3.700 năm tuổi của người Babylon: Ẩn chứa bí mật kinh ngạc thời xưa!
Tìm thấy 'vật thể' 3.700 năm tuổi của người Babylon: Ẩn chứa bí mật kinh ngạc thời xưa!
Các bản khắc hình học được tìm thấy trên máy tính bảng Babylon cổ cho thấy 'xã hội thời đó đã đạt đến một mức độ tinh vi toán học đặc biệt'. Ảnh: UNSW Sydney

Tấm Si.427 3.700 năm tuổi của người Babylon ẩn chứa điều kinh ngạc gì?

Một nhà toán học người Australia đã phát hiện ra ví dụ lâu đời nhất được biết đến về hình học ứng dụng, trên một tấm đất sét Babylon 3.700 năm tuổi.

Được biết đến với cái tên Si.427, tấm khắc bằng đất sét này mang một sơ đồ thực địa đo ranh giới của một số vùng đất.

Si.427 có niên đại từ thời Babylon Cổ giữa năm 1900 và 1600 trước Công nguyên và được phát hiện vào cuối thế kỷ 19 ở khu vực ngày nay là Baghdad, Iraq. Nó đã được đặt trong Bảo tàng Khảo cổ học Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) trước khi Tiến sĩ Daniel Mansfield từ Đại học New South Wales (Australia) lần ra nó.

Tìm thấy vật thể 3.700 năm tuổi của người Babylon: Ẩn chứa bí mật kinh ngạc thời xưa! - Ảnh 1.

Tầm quan trọng của chiếc máy tính bảng này vẫn chưa được biết cho đến khi công trình của Tiến sĩ Mansfield được tiết lộ. Ảnh: UNSW Sydney

Trước đó, Tiến sĩ Daniel Mansfield và Norman Wildberger, một phó giáo sư tại Đại học New South Wales (UNSW) - Australia, đã xác định một chiếc tấm khắc khác ở Babylon có chứa bảng lượng giác chính xác và lâu đời nhất thế giới. Vào thời điểm đó, họ suy đoán chiếc tấm khắc này có thể đã được sử dụng trong thực tế, có thể là trong khảo sát hoặc xây dựng.

Tấm khắc bằng đất sét đó, có tên Plimpton 322, đã mô tả các tam giác vuông bằng cách sử dụng bộ ba số Pitago: Ba số nguyên trong đó tổng bình phương của hai số đầu tiên bằng bình phương của số thứ ba - ví dụ: 32 + 42 = 52.

Tìm thấy vật thể 3.700 năm tuổi của người Babylon: Ẩn chứa bí mật kinh ngạc thời xưa! - Ảnh 2.

Hình ảnh động cho thấy ví dụ đơn giản nhất về bộ ba Pythagore. Nguồn: AmericanXplorer13 / Wikimedia / CC BY-SA 3.0

Sự xuất hiện của Plimpton 322 đặt Tiến sĩ Daniel Mansfield vào một nhiệm vụ tìm kiếm những tấm khắc khác cùng thời kỳ có chứa bộ ba Pitago [hay Pythagore, bao gồm ba số nguyên dương a, b và c, sao cho a² + b² = c²]. Cuối cùng, Si.427 xuất hiện!

"Si.427 giống như một mảnh đất được bán thu nhỏ. Trong văn tự chữ hình nêm, với các vết lõm hình nêm đặc trưng, ​​Si.427 mô tả một cánh đồng có các khu vực đầm lầy, cũng như sàn đập và tháp gần đó.

Các hình chữ nhật mô tả cánh đồng có các cạnh đối diện với độ dài bằng nhau, cho thấy các nhà khảo sát thời đó đã nghĩ ra cách tạo ra các đường vuông góc chính xác hơn trước đây" - Tiến sĩ Daniel Mansfield nhận định.

"Giống như chúng ta ngày nay, khi một người cổ gắng tìm ra ranh giới đất đai của họ, họ sử dụng thiết bị GPS, còn thời xưa, họ dùng bộ ba Pitago".

ĐIỀU KINH NGẠC

Và một sự thật khiến các nhà khoa học kinh ngạc đó là, mặc dù Plimpton 322 và Si.427 đều sử dụng bộ ba Pitago, nhưng CHÚNG LẠI XUẤT HIỆN TRƯỚC nhà toán học Hy Lạp Pythagoras hơn 1.000 năm.

[Pythagoras (phiên âm tiếng Pháp là Pytago) được xem là 'cha đẻ của số học'. Ông nổi tiếng với Định lý Pytago của tam giác vuông: a2 + b2 = c2, với c là độ dài cạnh huyền, a và b là độ dài hai cạnh góc vuông].

Tiến sĩ Mansfield nói: "Một khi bạn hiểu bộ ba Pitago là gì, xã hội của bạn đã đạt đến một mức độ tinh vi toán học cụ thể. Si.427 chứa ba bộ ba Pitago: 3, 4, 5; 8, 15, 17; và 5, 12, 13".

Người Babylon đã sử dụng hệ đếm cơ số 60 - Hệ cơ số 60 của người Babylon là nền tảng để hôm nay chúng ta chia 1 phút thành 60 giây, 1 giờ thành 60 phút và 1 vòng tròn có 360 độ - khiến việc làm việc với các số nguyên tố lớn hơn 5 trở nên khó khăn.

Chiếc Si.427, được mô tả trong một nghiên cứu trên tạp chí Foundations of Science, xuất hiện từ thời kỳ gia tăng sở hữu đất tư nhân.

Tiến sĩ Mansfield nói: "Bây giờ chúng ta biết người Babylon đang cần nó để giải quyết vấn đề gì. Bạn thấy đó, toán học đang được phát triển để giải quyết nhu cầu của thời đại."

Một điều khiến Tiến sĩ Mansfield khó hiểu về Si.427 là số thập phân giới tính "25:29" - tương tự như 25 phút 29 giây - được khắc bằng phông chữ lớn ở mặt sau của tấm khắc.

"Đó có phải là một phần của phép tính mà họ đã thực hiện không? Đó có phải là một lĩnh vực mà tôi chưa từng biết không? Nó có phải là một phép đo của một cái gì đó không? Tôi thực sự khó chịu vì có quá nhiều thứ về tấm khắc của người xưa. Bộ óc của họ thật vĩ đại!" - Tiến sĩ Mansfield kết luận.

Bài viết sử dụng nguồn: The Guardian (UK), Scienealert, Scitechdaily 

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức mới nhất về khám phá khoa học nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên