Thắng như chẻ tre ở Afghanistan, Taliban đẩy Trung Quốc vào thế "há miệng mắc quai"?

Hoài Giang |
Thắng như chẻ tre ở Afghanistan, Taliban đẩy Trung Quốc vào thế "há miệng mắc quai"?
Thắng như chẻ tre ở Afghanistan, Taliban đẩy Trung Quốc vào thế "há miệng mắc quai"?
Hình minh họa.

Một người dùng mạng xã hội Trung Quốc từng chua chát: "Đây có phải là những kẻ cho nổ tung tượng Phật? Chúng ta không có chính kiến hay sao"

Ít giờ trước, tờ Metro của Mỹ đăng tải bài viết của nhà phân tích Yew Lun Tian với tiêu đề: "As Taliban advances, China lays groundwork to accept an awkward reality" (tạm dịch: Khi Taliban tiến công, Trung Quốc thiết lập nền tảng để chấp nhận một thực tế khó xử).

Nhằm đem lại cho độc giả một phân tích khá sắc bén về quan điểm của Bắc Kinh đối với tương lai Afghanistan - trong bối cảnh đang trên chiến trường có những thay đổi nhanh chóng theo hướng có lợi cho Taliban, chúng tôi xin được lược dịch bài viết.

Taliban tiến quá nhanh ở Afghanistan đẩy Trung Quốc vào thế bí?

Một loạt ảnh được truyền thông nhà nước Trung Quốc đăng tải vào tháng trước về Ngoại trưởng Vương Nghị sánh vai với các quan chức Taliban trong trang phục áo dài truyền thống và khăn xếp đã thu hút sự chú ý trên mạng xã hội của nước này.

Sau đó, bộ máy tuyên truyền của Trung Quốc đã âm thầm chuẩn bị để người dân của họ chấp nhận một kịch bản nhiều khả năng xảy ra là Bắc Kinh có thể phải công nhận Taliban, phong trào Hồi giáo cứng rắn đang chiếm ưu thế trên chiến trường Afghanistan là một chế độ hợp pháp.

Một nhà bình luận có ảnh hưởng trên mạng xã hội WeChat với bút danh Niutanqin, hay "Zither-Playing Cow" (tạm dịch: Đàn gảy tai trâu) đã đưa ra nhận xét của mình về cuộc gặp:

"Ngay cả khi họ (Taliban) không thể kiểm soát toàn bộ đất nước, họ vẫn sẽ là một lực lượng đáng kể để tính đến".

Thắng như chẻ tre ở Afghanistan, Taliban đẩy Trung Quốc vào thế há miệng mắc quai? - Ảnh 1.

Đại diện Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chụp ảnh chung trong cuộc hội đàm tại Thiên Tân.

Hôm 13/8, tờ Global Times (Thời báo Hoàn cầu) đã đăng tải một cuộc phỏng vấn lãnh đạo của một đảng đối lập Afghanistan, người cho rằng "chính phủ chuyển tiếp phải bao gồm cả Taliban".

Nhưng một tài khoản mạng xã hội Weibo khác thì bình luận về bức ảnh như sau: "Đây không phải chính là Taliban, những kẻ đã cho nổ tung tượng Phật ở Bamiyan trước truyền thông thế giới? Chúng ta không nên có chính kiến hay sao?".

Có thể thấy đà tiến quân như vũ bão của Taliban khi Mỹ và đồng minh rút quân khỏi Afghanistan đã đẩy Bắc Kinh vào thế khó xử ra sao.

Trung Quốc đã nhiều lần quy trách nhiệm cho chủ nghĩa cực đoan tôn giáo là lực lượng gây bất ổn ở khu vực Tân Cương và từ lâu đã lo lắng rằng các khu vực do Taliban kiểm soát sẽ được sử dụng để chứa chấp lực lượng ly khai.

Thắng như chẻ tre ở Afghanistan, Taliban đẩy Trung Quốc vào thế há miệng mắc quai? - Ảnh 2.

Tượng Phật ở Bamiyan là cụm 2 bức tượng Phật Thích Ca Mâu Ni được tạc vào thế kỷ thứ 6 ở thung lũng Bamyan, miền trung Afghanistan. Bamiyan cách Kabul 130 km về phía tây bắc và nằm ở độ cao 2.500 mét. Các bức tượng đã bị Taliban cho nổ tung và phá hủy vào năm 2001.

"Củ cà rốt" của Bắc Kinh

Cần lưu ý rằng trước khi Taliban lên nắm quyền trong giai đoạn 1996-2001, Bắc Kinh đã đình chỉ quan hệ, rút các nhà ngoại giao của họ khỏi Afghanistan vào năm 1993 sau khi nội chiến bùng nổ.

Điều này có nghĩa là - không giống như Mỹ hay Nga - Trung Quốc chưa bao giờ ở thế đối địch với Taliban và có thể tận dụng thực tế này để đối phó với lực lượng này.

Trong cuộc họp tại Thiên Tân, miền bắc Trung Quốc, Ngoại trưởng Vương Nghị nói rằng ông hy vọng Afghanistan có thể có một "chính sách Hồi giáo ôn hòa".

Lin Minwang, chuyên gia về khu vực Nam Á của Đại học Phúc Đán Thượng Hải lưu ý:

"Chúng ta đang cư xử một cách thực dụng.

Và khi một cường quốc lớn ở Châu Á như Trung Quốc cho thấy họ công nhận tính hợp pháp chính trị của Taliban bằng cách gặp gỡ công khai, điều đó đang mang lại cho Taliban một chiến thắng lớn về ngoại giao".

Thắng như chẻ tre ở Afghanistan, Taliban đẩy Trung Quốc vào thế há miệng mắc quai? - Ảnh 4.

Hai tay súng Taliban rảo bước trên đường phố Herat sau khi tiến chiếm thủ phủ tỉnh cùng tên này hôm 13/8.

Trong tuần này, tuyền thông nhà nước Trung Quốc đã công bố ít nhất 2 bài viết phân tích nhấn mạnh rằng Afghanistan từng là "nghĩa địa của các đế chế" và cảnh báo Trung Quốc không nên sa lầy vào "Trò chơi vĩ đại".

Chúng cũng củng cố thông điệp rằng Bắc Kinh không có ý định gửi quân vào Afghanistan cũng như ảo tưởng rằng họ có thể lấp đầy khoảng trống quyền lực do Mỹ để lại.

Sau cuộc gặp với ông Vương Nghị, Taliban cho biết họ hy vọng Trung Quốc có thể đóng một vai trò kinh tế lớn hơn.

Zhang Li, giáo sư nghiên cứu khu vực Nam Á tại Đại học Tứ Xuyên cho biết:

"Điều này cho thấy rằng Trung Quốc có thể đã đưa ra những lời hứa về viện trợ kinh tế và đầu tư cho Afghanistan sau chiến tranh như một củ cà rốt để khuyến khích cả hai bên ngừng chiến đấu và đạt được một thỏa thuận chính trị".

Vào tháng trước, nguy cơ đối với Bắc Kinh về bất ổn khu vực đã hiển hiện khi 13 người, trong đó có 9 công nhân Trung Quốc đã thiệt mạng do một vụ đánh bom liều chết khi đang tham gia xây dựng dự án hạ tầng ở Pakistan.

Để kết luận, ông Zhang Li đưa ra nhận định về tình hình hiện tại và quan điểm của Bắc Kinh hiện tại như sau: "Ưu tiên số một của Trung Quốc là ngăn chặn cuộc giao tranh, vì sự hỗn loạn sinh ra chủ nghĩa cực đoan tôn giáo và chủ nghĩa khủng bố".

Thắng như chẻ tre ở Afghanistan, Taliban đẩy Trung Quốc vào thế há miệng mắc quai? - Ảnh 6.

Binh lính Trung Quốc tuần tra biên giới vào năm 2020 (Ảnh: Global Times).

Đọc thêm về:

    Đọc tin nhanh báo Dân trí tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên