Tết viễn xứ, tìm quê hương qua Google Maps

Nguyễn Phương |

Tết viễn xứ, tìm quê hương qua Google Maps
Tết viễn xứ, tìm quê hương qua Google Maps

Cuộc sống của những Việt kiều không phải đầy màu hồng như nhiều người vẫn nghĩ.

"Lòng người xa quê như khúc gỗ đã bị mối xông"

"Vậy mà không; lòng người xa nhà y như thể là khúc gỗ bị mối ăn, mục nát từ lúc nào không biết. Trông bề ngoài thì không có gì khác lạ, nhưng cầm một cánh hoa khẽ đạp vào thử mà xem: tiếng gỗ kêu nghe mệt mỏi, u buồn, mà nếu gõ mạnh thêm chút nữa, ta sẽ thấy gỗ vỡ tan, để lộ ra tảng mục lỗ chỗ như tổ ong, tiết ra một thứ bụi vàng hanh hao, nhạt nhẽo."

---

Tôi xin mạn phép được dẫn một đoạn văn trong tác phẩm "Thương nhớ mười hai" của nhà văn Vũ Bằng để mở đầu cho bài viết của mình, ghi lại những cảm xúc của một người xa xứ nhân dịp Tết đến, Xuân về. Có lẽ đây là một trong những áng văn miêu tả chân thực nhất về nỗi nhớ quê hương của những người viễn xứ. Nhớ nhà, đặc biệt khi Tết đến, có lẽ là cảm giác tự nhiên, được lưu giữ trong tâm khảm mỗi người Việt. Và lòng người xa quê tựa như một khúc gỗ bị mối xông, nhìn ngoài thì bình thường, nhưng bên trong thì mỏng mảnh và dễ dàng bị vụn vỡ khi có những ký ức dội về, chạm vào trong sâu thẳm tâm hồn.

Có lẽ việc hướng về nguồn cội, quê hương là truyền thống lâu đời của người Việt, đã được hình thành và nuôi dưỡng từ hàng ngàn năm nay, và điều này cũng từng được sử sách ghi lại. 

Gần một nghìn năm trước đây, cụ Lý Long Tường - một hoàng tử triều Lý - vì chiến tranh đã phải dẫn gia đình và quần thần vượt biển, lưu lạc sang tận đất Cao Ly (Nam Triều Tiên và Bắc Triều Tiên ngày nay) [2]. Nhờ tài năng và lòng dũng cảm, cùng những kinh nghiệm chống giặc bảo vệ quê hương Đại Việt tích lũy từ trước đó, cụ đã lãnh đạo đoàn quân đánh đuổi giặc ngoại xâm Nguyên Mông, được triều đình Cao Ly trọng vọng, nhân dân ghi công. 

Nhưng một tướng quân xông pha nơi trận mạc, không biết run sợ trước quân thù, cũng không khỏi mềm lòng trước nỗi nhớ cố hương. Sử sách ghi lại, cụ vẫn thường lên đỉnh núi ngóng về phương Nam nơi quê nhà và khóc. Nơi đó đã được người dân đặt tên là Vọng quốc đàn. Vài năm trước, cháu nhiều đời của cụ Lý đã tìm về quê hương, nhận lại nguồn cội sau hàng trăm năm viễn xứ. Điều đó cho thấy dù là ai và sống xa quê bao lâu đi chăng nữa, những người Việt vẫn một lòng mong ngóng về Quê hương, Đất mẹ.

Tết viễn xứ, tìm quê hương qua Google Maps - Ảnh 2.

(Ảnh minh họa)

Ai có xa quê lâu ngày, mới thấm thía rằng nhớ nhà không phải là một sáo ngữ, mà là một nỗi niềm, và khi Tết về là sự nhớ mong đó được nhân lên gấp bội. Tết Việt có sắc thái riêng mà có lẽ không ở đâu có được, tạo dấu ấn không thể phai mờ với những người xa xứ lâu năm. 

Tết năm nay khác nhiều so với những năm trước, khi hầu như rất ít người Việt ở nước ngoài có thể về Việt Nam ăn Tết. Dịch bệnh đã khiến cho việc đi lại trở thành một nhiệm vụ bất khả thi. Không chỉ có nhiều người Việt ở nước ngoài không về được, mà ngay cả nhiều người Việt ở các thành phố lớn cũng không thể về quê. Nhiều người phải ăn Tết xa nhà trong các khu cách ly. Là một người xa quê hương nhiều năm, tôi thấu hiểu tâm trạng của họ.

Tôi và gia đình nhỏ của mình sinh sống và làm việc ở một thành phố nhỏ gần thủ đô Roma, miền trung nước Ý. Đất nước này như là quê hương thứ hai của chúng tôi: tôi là nghiên cứu viên của một trường đại học, còn các con tôi đến trường, học bằng tiếng bản địa. 

Cuộc sống của những Việt kiều không phải đầy màu hồng như nhiều người vẫn nghĩ. Tôi đã từng nghe những bậc đàn anh trong giới khoa học người Việt ở nước ngoài tâm sự về con đường họ đã trải qua. Và một điều chung mà nhiều người cùng khẳng định, đó là ở nước ngoài, người Việt muốn trụ lại được phải làm việc gấp đôi, đạt hiệu quả công việc cao hơn người bản xứ. Càng ở đây càng lâu tôi càng thấm thía điều đó hơn: phải làm việc không ngừng nghỉ để vượt lên họ bằng chính kết quả công việc của mình.

Tết viễn xứ, tìm quê hương qua Google Maps - Ảnh 3.

(Ảnh: Reuters)

Vọng cố hương qua Google Maps

Chúng tôi hòa nhập nhanh với cộng đồng, có lẽ một phần cũng vì người Ý có nhiều điểm tương đồng với người Việt: cởi mở, thân thiện và sẵn sàng quan tâm để giúp đỡ nhau. Văn hóa Ý đặc trưng với những quán bar đầy ắp người đến vào các buổi sáng để thưởng thức những cốc cà phê Capuccino nóng thơm phức, rồi những cái ôm nồng nhiệt khi lâu ngày không gặp nhau. Nhưng những thứ đó đã hoàn toàn vắng bóng từ khi đại dịch bắt đầu vào tháng 2 năm 2020. Các quán bar bây giờ chỉ phục vụ cà phê trong cốc giấy để khách mang về nhà, hoặc ra những nơi vắng người để uống, vì theo quy định của Chính phủ, khách không được phép dùng tại quầy.

Mọi người có lâu ngày mới gặp nhau, cũng chỉ đứng nói chuyện từ xa qua khẩu trang kín mít. Những năm trước đây, các đường phố Roma hoặc các địa điểm du lịch nổi tiếng như Đấu trường La Mã (Colosseo) luôn tấp nập khách du lịch từ khắp các nước trên thế giới, nhưng giờ đây cũng trở nên vắng lặng lạ thường. Đại dịch đã gây những hậu quả không thể đo đếm cho toàn thế giới, mà Ý là một nước chịu ảnh hưởng nặng nề.

Tết viễn xứ, tìm quê hương qua Google Maps - Ảnh 5.

Tác giả trong một hội thảo tổ chức tại Đan Mạch (Ảnh: NVCC)

Đại dịch cũng làm thay đổi rất nhiều cách sống, cách suy nghĩ của nhiều người, và cũng làm cho đường về quê hương của chúng tôi trở nên xa ngái hơn bao giờ hết. Trước đây, mỗi lần muốn về nhà, chúng tôi chỉ cần vào Internet, đặt vé, thanh toán rồi in vé ra, và những việc đó chỉ diễn ra trong vài phút. Nhưng giờ đây mọi sự đã thay đổi, ngoài các chuyến bay vì lý do nhân đạo, không có các tuyến bay thương mại nữa. Và với tình hình như hiện nay, có lẽ mọi chuyện cũng khó mà được thay đổi trong một tương lai gần.

Nhưng dù ở đâu, tôi vẫn nặng lòng với Quê hương, và luôn hướng về Đất mẹ. Ở đây, có nhiều các bếp Việt ở khắp châu Âu phục vụ đồ ăn truyền thống của người Việt. Họ cung cấp đủ loại bánh chưng, bánh tét, chả giò, và chúng tôi có thể đặt hàng qua mạng.

Nhưng dù có mua được những thứ đó, cũng không thể bù đắp được nỗi thiếu vắng không khí Tết nơi quê nhà, nhớ bố mẹ, người thân vào những thời khắc chuyển giao năm mới. Trong tâm trí của tôi luôn đầy ắp những kỷ niệm về quê nhà, nhớ về nồi nước mùi già thơm phức mẹ nấu mỗi buổi sáng mùng 1 Tết để cả nhà rửa mặt, rồi được ăn bát mỳ nấu bằng nước luộc gà cho may mắn cả năm.

Những lúc nhớ nhà, tôi vẫn mở Google Maps, gõ vào ô tìm kiếm địa chỉ quê mình, phóng to từng khoảng nhỏ bản đồ để tìm ngôi nhà, nơi có bố mẹ và những người thân của mình. Trong thâm tâm, nhiều lúc tôi thấy mình có lỗi, vì công việc mà không thể ở nhà để chăm sóc bố mẹ lúc tuổi già. Công sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ quá lớn lao mà khó ai có thể trả hết, những người xa nhà như chúng tôi lại càng không thể. Việc mà tôi có thể làm là tiếp nối truyền thống, nuôi dưỡng, dạy bảo và cho các con của mình được học hành nên người. Làm như vậy tôi nghĩ cũng là góp phần nào đền đáp công ơn cha mẹ.

Cũng như nhiều người khác, tôi mong mỏi một ngày không xa, các nước sẽ kiểm soát được đại dịch, và triển khai vaccine ở diện rộng, cho thế giới được trở lại như những ngày xưa yêu dấu, để những người Việt xa xứ được về thăm Quê hương bất kỳ lúc nào. Trước khi kết thúc bài viết này, nhân dịp năm mới Tân Sửu 2021, tôi xin kính chúc quý độc giả và tất cả mọi người luôn khỏe mạnh, bình an và gặp may mắn.

* Tác giả: Nguyễn Phương - nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ngành Khoa học máy tính tại vùng Abruzzo, Italia

Tiêu đề bài viết do tòa soạn đặt lại.

Đọc thêm về:

    Đọc tin mới tại Báo an ninh quốc phòngBạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên