Tất cả đã nhầm: Taliban không phải đội quân “mù chữ, chân đất” - Họ đánh trận cực giỏi!

Trịnh Ngọc Tiến |
Tất cả đã nhầm: Taliban không phải đội quân “mù chữ, chân đất” - Họ đánh trận cực giỏi!
Tất cả đã nhầm: Taliban không phải đội quân “mù chữ, chân đất” - Họ đánh trận cực giỏi!

Các chiến binh Taliban có thể leo lên những quả núi phủ tuyết trắng cao hơn 4.400 m và tung ra những đòn đánh bất ngờ nhờ đã được rèn rũa trong cuộc chiến 20 năm với Quân đội Mỹ.

Theo Bilal, người phát ngôn chính của lực lượng Taliban ở Afghanistan, ngày 5/9, lực lượng Taliban đã chiếm được thành trì cuối cùng của “Mặt trận Kháng chiến Quốc gia Afghanistan”, do con trai của Tướng Massoud và cựu Phó Tổng thống Saleh lãnh đạo, đồng thời tuyên bố chấm dứt chiến tranh tại Afghanistan.

TRẬN CHIẾN CUỐI CÙNG Ở THUNG LŨNG PANJSHIR

Thung lũng Panjshir, nơi được coi là “thủ phủ kháng chiến” trong cuộc chiến chống Liên Xô ở Afghanistan và cuộc hỗn chiến giữa các lãnh chúa trong thập niên 1990 (trong đó có cả Taliban), đã hoàn toàn bị Taliban “giải phóng”.

Hiện tại, cả Masood và Saleh đều đang trong tình trạng “mất liên lạc”, phần lớn quân đội của họ đã tan rã, một phần nhỏ đã bị phân tán và họ được cho là bắt đầu “lên núi đánh du kích”.

Về “trận chiến cuối cùng” do Taliban tiến hành một cuộc tấn công toàn diện vào Thung lũng Panjshir vào ngày 31/8, có những điểm đáng chú ý:

Một là, nhiều người cho rằng với địa hình hiểm trở “đi dễ, khó về” của Thung lũng Panjshir, Liên minh phương Bắc tạm rút lui, giương cao lá cờ kháng chiến và chờ đợi Taliban có xung đột hoặc thậm chí có nội chiến do khủng hoảng lương thực và tài chính để họ trở thành một lực lượng đối trọng với Taliban.

Địa hình thung lũng Panjshir dễ phòng thủ và khó tấn công và người ta không tin là Taliban có lực lượng quân sự tốt hơn Liên Xô, để có thể tiến vào thung lũng Panjshir.

Tất cả đã nhầm: Taliban không phải đội quân “mù chữ, chân đất” - Họ đánh trận cực giỏi! - Ảnh 2.

Địa hình Thung lũng Panjshir hiểm trở, thuận lợi cho phòng thủ

Thứ hai, sau khi Taliban bắt đầu phát động chiến dịch, nhiều người một mực cho rằng, một số phương tiện truyền thông không rõ nguồn gốc, đã công bố “Báo cáo chiến thắng vĩ đại”, được đăng bởi “Tài khoản quân đội kháng chiến”.

Chẳng hạn như đêm 3/9, các phương tiện truyền thông đã công bố rằng “Mặt trận Kháng chiến Quốc gia” vừa gây ra “thiệt hại lớn”, tiêu diệt hơn 400 lính Taliban, và thậm chí còn bao vây một lực lượng Taliban hơn 3.000 người…

Nhưng các dữ kiện đã chứng minh rằng, độ tin cậy của các bản tin chiến trường mà phe Masood và Saleh đưa ra, chỉ là những tia sáng cuối cùng, trong cuộc kháng cự chống lại lực lượng Taliban và sau đó hai người này cũng “mất tích”.

CHIẾN THUẬT THÔNG MINH CỦA TALIBAN

Vậy Taliban đã áp dụng chiến thuật nào trong trận chiến chiếm Panjshir? Làm cách nào để Taliban tiêu diệt “quân kháng chiến” Panjshir do Masood và Saleh chỉ huy chỉ trong 5 ngày?

Từ quan điểm chiến lược, Taliban hiện tại đã là thế lực chính trị và quân sự chủ yếu tại Afghanistan, trong khi đó Masood (con) và Phó Tổng thống Saleh, không thể có nhiều lợi thế chiến lược như Tướng Masood (cha) từng chiến đấu ở Thung lũng Panjshir với Quân đội Liên Xô trước kia.

Một là, vào thời điểm đó, Tướng Masood không chiến đấu một mình, vì xung quanh ông có rất đông những người tài giỏi.

Thứ hai, luôn có bóng dáng của các quốc gia khác đứng sau Tướng Masood. Ví dụ, trong thập niên 1990, Tajikistan đã hỗ trợ lực lượng ở thung lũng Panjshir thông qua các khu vực Hành lang Badakhshan và Wakhan.

Đây là điều quan trọng giúp Tướng Masood có nguồn cung cấp lương thực, đạn dược đầy đủ và thậm chí cung cấp binh lính đã cho tướng Masood đóng đô, để chống lại nhiều thế lực mạnh cùng một tỉnh.

Tất cả đã nhầm: Taliban không phải đội quân “mù chữ, chân đất” - Họ đánh trận cực giỏi! - Ảnh 4.

Xe bọc thép hạng nhẹ của Taliban chuẩn bị tiến công Thung lũng Panjshir.

Tuy nhiên vào năm 2021, trong tay của Massoud (con) và Phó Tổng thống Saleh, lợi thế chiến lược mà tướng Massoud (cha) khi xưa không còn nữa. Các thế lực lãnh chúa đã bị Taliban đánh bại và nếu còn đã tỏ ra trung thành với Taliban từ lâu.

Đồng thời, hành lang có thể kết nối các quốc gia Trung Á thông qua Hành lang Wakhan và Badakhshan, dưới sự tấn công và bao vây toàn diện của Taliban, đã bị đóng cửa hoàn toàn vào cuối tháng trước. Điều này đồng nghĩa với việc Thung lũng Panjshir biến thành một thành phố biệt lập, khiến Masood và Saleh bị tổn thất về mặt chiến lược.

Cửa thung lũng Panjshir ở phía tây nam là lối vào chính, với độ cao 1.650 mét, đây cũng là điểm thấp nhất của thung lũng Panjshir, và đáy của thung lũng chỉ rộng 60 mét.

Trên thực tế, về mặt chiến dịch và chiến thuật, đừng nhìn vào những người Liên Xô đã chiến đấu ở Thung lũng Panjshir vài lần, mà hãy nhìn từ góc độ chiến thuật của Quân đội Liên Xô. Quân đội Liên Xô đã không khéo léo, khi áp dụng chiến thuật của một cuộc chiến tranh tổng lực, để chống lại một đội quân du kích.

Khi Quân đội Liên Xô tiến công vào thung lũng Panjshir, đều sử dụng chiến thuật “xe tăng xung kích”, tức là xe tăng chiến đấu chủ lực đi trước đội hình, tiếp theo là xe chiến đấu bộ binh, rồi theo sau là lực lượng hậu cần, từ đèo Sarang và các nơi khác dọc theo con đường vào Thung lũng Panjshir.

Mỗi khi quân đội Liên Xô thực hành “đánh xe tăng”, tướng Masood bố trí quân ở trên đỉnh núi; lợi dụng địa hình, bỏ chỗ mạnh, đánh chỗ yếu hoặc ăn miếng trả miếng nếu có thể.

Hoặc đơn giản là né tránh các đơn vị tấn công chủ lực của quân đội Liên Xô, mà tập trung tấn công vào khu vực hậu cần phòng ngự yếu ớt, khiến xe tăng Liên Xô phía trước không thể được tiếp tế nhiên liệu và đạn dược và phải rút lui.

Cho đến lần cuối cùng quân đội Liên Xô bao vây và trấn áp Tướng Massoud, họ đã sử dụng trực thăng chở các phân đội đổ bộ, tiến hành các cuộc hành quân điểm, và đã đạt được kết quả chiến đấu khả quan, buộc lực lượng của tướng Massoud rút vào các hẻm núi.

Tất cả đã nhầm: Taliban không phải đội quân “mù chữ, chân đất” - Họ đánh trận cực giỏi! - Ảnh 6.

Xe tăng của Quân đội Liên Xô tiến công Thung lũng Panjshir bị phe Masood (cha) phá hủy và bắt giữ

Trong suốt các hoạt động quân sự của lực lượng Taliban tại Thung lũng Panjshir, giới quân sự nhiều người đã đánh giá thấp Taliban trước đó.

Nửa tháng trước đó, không xảy ra một cuộc đối đầu quy mô lớn nào ở cấp độ trận chiến đấu giữa Taliban và Quân đội chính phủ Afghanistan do phần lớn quân đội của chính phủ “bỏ của chạy lấy người”. Việc này khiến quân Taliban không bị tổn thất lực lượng.

Tuy nhiên, đánh giá về các hoạt động quân sự của Taliban ở Thung lũng Panjshir, Taliban đã sử dụng nhuần nhuyễn chiến thuật trong các hoạt động chiến đấu ở đội hình đồi núi hiểm trở, được rèn luyện 20 năm chiến đấu với quân đội Mỹ.

Trong cách bố trí trận chiến này, Taliban không chọn chiến thuật “cơ bắp” như quân đội Liên Xô, mà sử dụng lực lượng cơ giới hạng nhẹ tiến công từ đèo Salang hoặc đồng bằng Shumali, thậm chí có lúc còn sử dụng cả chiến thuật “biển người” tấn công dồn dập.

Ngoài ra, Taliban còn sử dụng các nhóm chiến đấu nhỏ, tiến công theo nhiều hướng và dần chiếm các điểm chốt chính. Xét cho cùng, mặc dù Thung lũng Panjshir được bao quanh bởi nhiều ngọn núi cao trên 3.000 mét, nhưng lại có rất nhiều lối đi hẹp giữa những ngọn núi này.

Chỉ những người Tajikistan ở vùng núi bản địa Afghanistan mới biết được những con đường này và do số lượng “quân kháng chiến” có hạn, nên rất khó để kiểm soát tất cả chúng.

Xuyên suốt trận chiến của quân Taliban ở Afghanistan, dù là đèo Salang ở phía bắc, hay đồng bằng Shumali ở phía nam, lực lượng Taliban ngay từ đầu đã không sử dụng toàn bộ sức mạnh, cũng như không vội vàng thực hiện các mũi đột phá, mà là liên tục tiến công thăm dò, công kích để thu hút sự chú ý của “quân kháng chiến” ở lối vào ở hai đầu hẻm núi.

Đồng thời Taliban liên tục đưa quân qua các con đường nhỏ, thực hiện tiến công vu hồi gây bất ngờ cho “quân kháng chiến” từ phía sau.

Ví dụ, khi tiến công đồng bằng Sumali, Taliban đã tấn công từ huyện Tagabu, tỉnh Kapiza, vượt qua dãy núi Hindu Kush cao hơn 4.400 m và bất ngờ xuất hiện ở khu vực Golabkhel của Thung lũng Panjshir, tạo thành mũi tấn công bất ngờ vào “sau lưng”, làm rung chuyển hoàn toàn hệ thống phòng thủ của quân “kháng chiến”.

CHÌA KHÓA ĐỂ TALIBAN GIÀNH CHIẾN THẮNG

Từ quan điểm chiến thuật cụ thể, Taliban cũng “chơi” cực kỳ kiên nhẫn và có tổ chức tốt: Theo video chiến trường hạn chế, chúng ta có thể thấy rằng Taliban đã cố gắng hết sức, để tránh những cuộc tấn công vào khu vực phòng ngự mạnh trên núi.

Thay vào đó, Taliban đi thẳng qua đường mòn không thể kiểm soát của “quân kháng chiến”, và sau đó đánh vào bên sườn, phía sau. Giống như Liên Xô tiến hành đổ bộ bằng trực thăng khi trước, nhưng Taliban chỉ bằng “bàn chân sắt” của các chiến binh.

Tất cả đã nhầm: Taliban không phải đội quân “mù chữ, chân đất” - Họ đánh trận cực giỏi! - Ảnh 8.

Những vũ khí hiện đại thu được của Mỹ giúp Taliban nhanh chóng đánh chiếm Thung lũng Panjshir

Về chiến thuật, Taliban thậm chí không quan tâm đến các cuộc đọ súng trực tiếp, mà chọn cách cố gắng hết sức để tìm ra vị trí bố trí hỏa lực chính của “quân kháng chiến” và đợi cho đến khi màn đêm buông xuống, thì lực lượng đặc biệt, mang theo thiết bị nhìn đêm và súng bắn tỉa (đều là chiến lợi phẩm của Mỹ), để tiến công vào vị trí bố trí hỏa lực này, do vậy sức chiến đấu của “quân kháng chiến” nhanh chóng bị tiêu hao.

Ngoài ra, Taliban cũng sử dụng “sáng tạo” chiến thuật UAV (chiến lợi phẩm của Mỹ) để trinh sát chiến trường và dẫn bắn cho hỏa lực pháo binh của chính họ, do vậy đạt hiệu quả hỏa lực rất cao. Chính trình độ chiến thuật thành thạo, đã trở thành yếu tố đảm bảo cho chiến thắng của lực lượng Taliban.

Vì vậy, nhìn vào trận chiến Thung lũng Panjshir của Taliban vừa qua, chúng ta đừng nghĩ Taliban chỉ là tổ chức phiến quân “mù chữ, chân đất”, mà hãy nhìn vào khả năng tổ chức chuẩn bị và thực hành chiến đấu của Taliban và “quân kháng chiến”, để đánh giá Taliban có khả năng như thế nào.

Cuối cùng chúng ta hãy nhìn vào thực tế rằng, binh lính Taliban có thể leo quả núi cao hơn 4.400 mét phủ tuyết trắng và bất ngờ xuất hiện bên sườn của lực lượng Masood và Saleh là do họ đã được rèn luyện trong cuộc chiến 20 năm với Quân đội Mỹ, chứ không phải là đội quân mới thành lập vào thập niên 1990.

Sau khi dân quân Panjshir xuống núi đầu hàng và bị Taliban tước vũ khí, họ được thả ngay tại chỗ và tự về nhà. Taliban nói rằng người dân ở đây được trang bị vũ khí rất mạnh, hầu như nhà nào cũng có súng; sau khi thu gom hết vũ khí, nơi này sẽ là vùng cấm súng.

Đọc thêm về:

    Đọc báo Quốc phòng VN, Thế giới mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Tags

    Taliban

    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên