Trung Quốc chỉ là "tiểu bá", khó thành nghiệp lớn: Lý do quốc gia nào cũng xa lánh là đây?

Mạnh Kiên |
Trung Quốc chỉ là "tiểu bá", khó thành nghiệp lớn: Lý do quốc gia nào cũng xa lánh là đây?
Trung Quốc chỉ là "tiểu bá", khó thành nghiệp lớn: Lý do quốc gia nào cũng xa lánh là đây?

Nếu đứng về phe Trung Quốc, sức mạnh của Úc có thể giúp Bắc Kinh trở thành bá chủ một phần ở châu Á và Thái Bình Dương, nhưng để trở thành bá chủ toàn cầu thì không.

Trật tự thứ bậc gây bức xúc của Trung Quốc

Theo suy nghĩ thông thường, chiến lược tốt nhất đối với hầu hết các nhà đầu tư là gửi tiền ở nhiều chỗ nhằm tránh rủi ro. Nhưng khi Úc tham gia cùng với Mỹ và Anh trong hiệp ước quốc phòng ba bên AUKUS, nước này đã tự tin ném tất cả trứng vào một giỏ.

Nếu AUKUS là một thông điệp, thì một trong những thông điệp chính của Úc là thay vì đứng giữa hàng rào nhìn Bắc Kinh và Washington gầm ghè nhau như hầu hết các quốc gia khác đang làm, Úc đã chọn Mỹ, dù có thể phải trả giá đắt.

AUKUS đã ngay lập tức làm tổn hại đến quan hệ của Úc với một số đối tác quan trọng ở Đông Nam Á và châu Âu. Pháp, Đức, bao gồm cả Indonesia và Malaysia. Tuy nhiên, có những lý do chính đáng để cho rằng AUKUS là sự lựa chọn phù hợp cho Úc về lâu dài thay vì đi theo Bắc Kinh.

Cạnh tranh quyền lực lớn giữa Mỹ và Trung Quốc là cuộc đấu tranh giữa một bên hướng đến trật tự dựa các luật lệ và một bên là trật tự coi trọng thứ bậc.

Úc, Mỹ và nhiều quốc gia khác — từ Nhật Bản, Philippines ở phía đông đến Pháp, Anh và Đức ở phía tây — đang nỗ lực duy trì một trật tự dựa trên các quy tắc quốc tế, chẳng hạn như Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Trong khi đó, Trung Quốc đang xây dựng một trật tự thứ bậc và yêu cầu các nước khác chấp nhận vị trí tối cao của mình trong các bối cảnh song phương cũng như đa phương.

Điều này được minh chứng trong những lập luận thường thấy của Trung Quốc về cái gọi là nước "lớn" và "nhỏ".

Trong một tuyên bố vào tháng 7/2010, ngoại trưởng Trung Quốc lúc bấy giờ là Dương Khiết Trì, đã nhắc nhở khu vực Đông Nam Á rằng: "Trung Quốc là một quốc gia lớn, còn các quốc gia khác là các quốc gia nhỏ, và đó là sự thật".

Trong một ví dụ khác, Chen Hai, một quan chức cấp cao tại Vụ Châu Á thuộc Bộ Ngoại giao Trung Quốc, nói với người đồng cấp Hàn Quốc vào năm 2017 là "một quốc gia nhỏ không chịu lắng nghe một quốc gia lớn", ám chỉ đến quyết định của Seoul trong việc triển khai hệ thống THAAD.

Cũng dựa trên tư duy thứ bậc, tờ Global Times bình luận về việc Litva rút khỏi cơ chế 17+1 bằng câu nói: "Litva không đủ tư cách để tấn công Trung Quốc và đây không phải là cách một nước nhỏ nên hành động".

Trung Quốc chỉ là tiểu bá, khó thành nghiệp lớn: Lý do quốc gia nào cũng xa lánh là đây? - Ảnh 2.

Bên Trung Quốc sẽ chỉ là phe thua cuộc?

Hơn bất kỳ quốc gia nào khác, Úc cũng trở thành nạn nhân của thái độ "cửa trên" từ Trung Quốc, khi những tranh cãi giữa hai nước về Covid-19 gần đây đã khiến các sản phẩm hàng hóa của nước này bị cấm nhập khẩu vào Trung Quốc theo những lập luận không minh bạch.

Canberra không nhượng bộ trước áp lực và từ chối bất kỳ yêu cầu thay đổi chính sách nào để khởi động lại các cuộc đàm phán song phương. Úc đã nhận ra rằng tự do, quyền tự chủ, chủ quyền và phẩm giá của nước này sẽ không được tôn trọng trong một trật tự thế giới do Trung Quốc lãnh đạo.

May mắn thay cho Úc, nhiều yếu tố thuận lợi đang đứng về phía nước này khi chọn phe Mỹ thay vì Trung Quốc.

Trung Quốc không chỉ phải đối mặt với sự cạnh tranh toàn cầu với Mỹ mà còn phải đối mặt với sự cạnh tranh trong khu vực với Nhật Bản và Ấn Độ. Dù có hay không có Úc, một liên minh chống bá quyền giữa Mỹ, Nhật Bản và Ấn Độ cũng là phản ứng đáng kể đối với Bắc Kinh.

Với vị trí, sức mạnh và quy mô, Úc có thể để lại dấu ấn lớn khi tham gia trong cuộc đua.

Nếu đứng về phía Trung Quốc, Úc có thể giúp Trung Quốc trở thành bá chủ một phần ở châu Á và Thái Bình Dương, nhưng liên minh Mỹ-Nhật-Ấn sẽ ngăn cản nỗ lực bá chủ toàn cầu của Bắc Kinh

Việc Úc tham gia liên minh Mỹ-Nhật-Ấn, sau đó là AUKUS, cơ hội đứng về phe chiến thắng sẽ nhiều hơn, khi được hỗ trợ bởi một liên minh chiến lược của các cường quốc lớn ở Bắc Đại Tây Dương, Bắc Thái Bình Dương và bản lề giữa Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

Và mặc dù AUKUS gây ra những tranh cãi, nhưng liên minh về cơ bản không gây ra những chia rẽ lớn ở châu Âu và châu Á. Trong khi Pháp, Đức, Indonesia và Malaysia phàn nàn về một số khía cạnh, Nhật Bản, Philippines đã bày tỏ sự ủng hộ đối với liên minh ba bên mới.

Ở Liên minh châu Âu, Đan Mạch cũng đã ngầm chấp thuận. Ấn Độ đang che giấu những suy nghĩ thực sự của mình, nhưng không thể giấu nổi thực tế rằng AUKUS giúp họ nhấn chìm triển vọng thống trị của Trung Quốc.

Úc may mắn không gặp phải tình huống tiến thoái lưỡng nan trong việc chọn Mỹ hay Trung Quốc dựa trên những tính toán địa chính trị. Tư cách thành viên trong Đối thoại An ninh Tứ giác và AUKUS sẽ củng cố vị trí của nước này ở bên thắng cuộc trong cuộc cạnh tranh toàn cầu của thế kỷ.

Đọc thêm về:

    Đọc báo, xem tin quốc phòng VN mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên