Chủ đề nóng tại 'tuần lễ 100 tỷ' VinFuture: VinFast là tiên phong, nhưng cần nhớ điều này

Minh Hằng |
Chủ đề nóng tại 'tuần lễ 100 tỷ' VinFuture: VinFast là tiên phong, nhưng cần nhớ điều này
Chủ đề nóng tại 'tuần lễ 100 tỷ' VinFuture: VinFast là tiên phong, nhưng cần nhớ điều này

Đó là vấn đề gì?

Sáng 19/1, trong chuỗi sự kiện Tuần lễ Giải thưởng VinFuture ở Việt Nam, các nhà khoa học hàng đầu trên thế giới đã có chương trình thảo luận Khoa học vì cuộc sống, chủ đề Tương lai của năng lượng.

Chương trình có sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu về năng lượng như Giáo sư Sir Richard Henry Friend – ĐH Cambridge (Anh), Giáo sư Gérard Albert Mourou – chủ nhân của Giải Nobel Vật lý 2018, Giáo sư Sir Kostya S. Novoselov – chủ nhân của Giải Nobel Vật lý năm 2010, Giáo sư Nguyễn Thục Quyên – Giám đốc Trung tâm Polyme và Chất rắn Hữu cơ, ĐH California Santa Barbara, Giáo sư Antonio Facchetti – Giáo sư Hóa học tại ĐH Northwestern và PGS.TS Phạm Hoàng Lương (ĐH Bách Khoa Hà Nội).

Chủ đề nóng tại tuần lễ 100 tỷ VinFuture: VinFast là tiên phong, nhưng cần nhớ điều này - Ảnh 1.

Toàn cảnh chương trình hội thảo về tương lai của năng lượng nằm trong chuỗi sự kiện của VinFuture.

Xu hướng của năng lượng toàn cầu sẽ như thế nào? Đâu sẽ là nguồn năng lượng sạch của tương lai? Công nghệ nào sẽ góp phần giải quyết được vấn đề nóng lên của khí hậu? Đây là những vấn nóng hổi đã được giải quyết thú vị và đa chiều trong hội thảo này.

Muốn có năng lượng sạch, phải có công nghệ

Theo Giáo sư Friend – Chủ tịch Hội đồng Giải VinFuture, khoa học công nghệ đã làm chi phí rẻ hơn. Đó là xu hướng không còn bàn cãi trên thế giới. 10 năm gần đây, ước tính chi phí công nghệ phát điện đã giảm nhiều. Năm 2010, loại hình năng lượng có giá rẻ nhất là điện than, hạt nhân, 1 phần nhỏ là gió.

10 năm sau, điện mặt trời đã giảm chi phí nhiều với ngay cả người lạc quan nhất từng nghĩ. Điều này một phần nhờ tiến bộ khoa học công nghệ, một phần khác lại là lợi thế quy mô khi sản xuất quy mô lớn, cơ cấu tài chính hiệu quả hơn nên rủi ro đầu tư vào điện mặt trời hạ xuống. Từ đó ngày càng nhiều nhà đầu tư quan tâm vào lĩnh vực này. Ở Anh, chính phủ đã cam kết mua điện gió với giá một nửa trước kia. Đây là xu hướng trên toàn Anh. Giá cả giảm xuống.

Chủ đề nóng tại tuần lễ 100 tỷ VinFuture: VinFast là tiên phong, nhưng cần nhớ điều này - Ảnh 2.

PGS. TS Phạm Hoàng Lương (ĐH Bách Khoa Hà Nội).

Còn ở Việt Nam, theo PGS. TS Phạm Hoàng Lương, quá trình chuyển dịch năng lượng hiện nay là xu hướng toàn cầu và Việt Nam không nằm ngoài xu hướng đó. Chính phủ Việt Nam đã cam kết giảm thiểu các tác động của biến đối khí hậu. Tuy nhiên, để làm được thì chúng ta phải có năng lượng xanh, sạch, để có được thì phải có công nghệ.

Sau khi lắng nghe về công nghệ trên toàn cầu,Việt Nam rất mong muốn ứng dụng công nghệ, vật liệu đó để giải quyết vấn đề tại Việt Nam. "Hiện lưới điện quốc gia của Việt Nam còn dựa nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, than, khí. Để chuyển dịch hiệu quả hơn, chúng tôi đang nỗ lực tăng tỷ trọng năng lượng mặt trời trong lưới điện. Để làm được thì phải thay đổi cơ chế vận hành của toàn bộ lưới điện. Không dễ để chuyển từ điện truyền thống hóa thạch sang năng lượng tái tạo bởi cần có những công nghệ mang tính chất hỗ trợ cộng các biện pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả", PGS. TS Phạm Hoàng Lương cho biết.

Hệ thống của Việt Nam đang chuyển từ nhiên liệu hóa thạch sang 1 hệ thống dựa vào năng lượng tái tạo. Đó là lý do vì sao việc sử dụng năng lượng hiệu quả không chỉ ở ở sản xuất điện mà cả ở người dùng cuối. Ví dụ trong lĩnh vực tòa nhà, hiện nay nhiều tòa nhà có thể sử dụng hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Tại Việt Nam, tòa nhà là công trình sử dụng nhiều năng lượng, với công nghệ mới sẽ hữu ích. Ví dụ công nghệ DRM, có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để điều chỉnh nhu cầu phụ tải. Đó là công nghệ mà Việt Nam đang mong muốn hướng tới.

Theo PGS. TS Phạm Hoàng Lương, trung hòa phát thải carbon là một tham vọng lớn với tất cả chúng ta. Trong tương lai giảm năng lượng điện từ hóa thạch, phải chuyển sang tái tạo, sinh khối, gió, mặt trời… để phát triển, chúng ta đã có nhiều bài học kinh nghiệm, tạo giá trị gia tăng cho cộng đồng. Ví dụ dùng điện mặt trời có thể phục vụ nhu cầu tại chỗ. Khi phát triển công nghệ năng lượng mặt trời, phải tạo ra chuỗi cung ứng cho nguồn năng lượng đó. Đương nhiên điều này sẽ tạo ra công ăn việc làm.

Rất cần quan tâm vòng đời của năng lượng tái tạo  

Chuyển sang xe điện đang trở thành xu hướng toàn cầu. Theo Giáo sư Friend, thời gian qua, VinFast là một minh chứng cho thấy cuộc chuyển đổi sang xe điện. Xe điện của VinFast đã gây được nhiều sự chú ý cả trong nước và trên thế giới. 

Vậy, xu hướng chuyển sang xe điện sẽ dẫn ngành xe toàn cầu đi tới đâu?

Theo PGS.TS Phạm Hoàng Lương, xe điện là xu hướng toàn cầu. Tuy nhiên, làm sao dẫn dắt tương lai còn phụ thuộc nhiều vấn đề như công nghệ, sản xuất, chi phí như thế nào. Thực tế, năng lượng tái tạo dễ để phát triển, việc thúc đẩy ra sao tùy vào kế hoạch quyết định của các quốc gia.

Còn với rác thải của nguồn năng lượng mới, ngay cả với xe điện cũng vậy, không chỉ có pin mới là vấn đề chính. Trên thực tế, vòng đời kết thúc tất cả các nguồn năng lượng tái tạo như tấm năng lượng mặt trời, điện gió đều có lượng phát thải nhất định. Kết thúc vòng đời xử lý như thế nào là vấn đề rất cần quan tâm

Phải chăng ta nên nghĩ vấn đề rõ ràng hơn là chuẩn bị trong 5 - 10 năm tới không gặp vấn đề này. Tức là chúng ta phải lên kế hoạch cho việc kết thúc vòng đời các loại năng lượng tái tạo.