Tuần lễ 100 tỷ VinFuture: Tiến sĩ Việt nói 'rất cô đơn', nhiều giáo sư xuất chúng thấu cảm

Minh Hằng |
Tuần lễ 100 tỷ VinFuture: Tiến sĩ Việt nói 'rất cô đơn', nhiều giáo sư xuất chúng thấu cảm
Tuần lễ 100 tỷ VinFuture: Tiến sĩ Việt nói 'rất cô đơn', nhiều giáo sư xuất chúng thấu cảm

Sau khi từ Mỹ trở về, vị tiến sĩ của ĐH Đại Nam trải qua nỗi cô đơn kéo dài, nhiều vị giáo sư, chuyên gia trong Hội đồng Giải thưởng VinFuture cũng bày tỏ sự tán đồng.

Sáng ngày 18/1, trong chương trình giao lưu cùng Hội đồng Giải thưởng và Hội đồng Sơ khảo Giải thưởng VinFuture, lần đầu tiên các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới đến Việt Nam chia sẻ về sự khác biệt của giải thưởng. Trong chương trình, đây cũng là lần đầu nhiều người được giao lưu và đặt câu hỏi trực tiếp cho các nhà khoa học đang "cầm cân nảy mực" của giải thưởng VinFuture.

Tiến sĩ ĐH Đại Nam tiết lộ rất cô đơn khi từ Mỹ trở về, nhiều bộ óc xuất chúng hưởng ứng - Ảnh 1.

PGS. TS Nguyễn Ái Việt, Trưởng khoa CNTT Trường ĐH Đại Nam chia sẻ với các nhà khoa học trong Hội đồng Giải thưởng VinFuture, ngày 18/1.

Theo đó, PGS. TS Nguyễn Ái Việt, Trưởng khoa Công nghệ Thông tin (CNTT) Trường ĐH Đại Nam, đồng thời là một khách mời tham gia chương trình, chia sẻ về "cú sốc" khi từ Mỹ về Việt Nam và tham gia nghiên cứu khoa học.

"Khi tôi trở về Việt Nam thì cuộc sống của các nhà khoa học Việt Nam vào thời điểm đó thật ra là tốt hơn so với những gì mà tôi đã tưởng. Lúc đấy tôi cũng nhận ra rằng là các nhà khoa học khó mà tập trung vào nghiên cứu được bởi vì còn quá bận. Tại sao bận ư?

Tại vì là các nhà khoa học của chúng ta phải đảm nhận, tham gia vào rất nhiều công việc để có thể kiếm sống được. Và điều quan trọng nhất như các vị cũng đã thấy là nghiên cứu tại Việt Nam thường quy mô nhỏ và ngắn hạn".

Trưởng khoa CNTT ĐH Đại Nam chia sẻ thêm, ví dụ ngày hôm nay chúng ta quan tâm đến chủ đề trí tuệ nhân tạo có thể là đến năm sau lại hết thời rồi, thì chúng ta lại nhảy sang lĩnh vực khác, an ninh mạng chẳng hạn.

Như vậy thì người Việt Nam của chúng ta thường nhảy từ dự án này sang người khác nên khó mà có thể tập trung vào cái lĩnh vực thực sự mà mình có chuyên môn mạnh nhất và không thể phát huy tối đa được cái tiềm năng của bản thân. Đây là một yếu tố rất khó để chúng ta có thể mang đến một kết quả nào đó ổn định. Đây là một tình huống tiến thoái lưỡng nan.

Tại Việt Nam, rất khó để chúng ta có thể hợp tác được giữa với các nhà khoa học mà trong khi chúng ta hiểu rằng yếu tố hợp tác là cái rất quan trọng. Trong khi các nhà khoa học Việt Nam thì chưa có thói quen hợp tác dự án. Ở dự án quy mô nhỏ, họ thường làm từ A đến Z, từ đầu đến cuối. Mọi thứ là do một nhà khoa học làm, vậy nên là sau nhiều dự án thì họ đã hình thành thói quen làm kiểu một mình, độc lập nên rất khó để họ có thể vươn ra.

"Việc chung tay hợp tác cùng với các nhà khác đó là khó khăn thứ hai. Ở Việt Nam chúng ta không có một cái hệ sinh thái lớn, một hệ sinh thái hỗ trợ như là ở các quốc gia khác. Vậy nên thật khó để các nhà khoa học có thể thực hiện nghiên cứu khoa học ứng dụng. Tôi cũng khuyến khích nhà khoa học có tương tác nhưng mất kha khá thời gian.

Điều thứ hai là sự cô đơn mà tôi đã cảm nhận được khi tôi trở về từ Mỹ. Sau nhiều năm trời thì tôi không tìm được một người bạn tâm giao hoặc là nhà khoa học nào mà đồng chí hướng để chia sẻ các vấn đề khoa học với họ. Khi mà tôi gặp phải một gian khó nào đó thì cũng chả biết cần phải trao đổi với ai", ông Việt chia sẻ.

"Có thể hình dung được là các nhà khoa học trẻ Việt Nam tại thời điểm hiện tại sau khi tốt nghiệp ở Mỹ hay là châu Âu chẳng hạn cũng gặp phải những vấn đề như tôi từng gặp phải trong quá khứ.

Giải thưởng VinFuture là một chương trình tuyệt vời, thế nhưng tôi mạn phép được kêu gọi sự quan tâm chú ý của chúng ta đến với những nhà khoa học trẻ. Đây là những nhà khoa học mà vẫn còn một hành trình rất dài ở phía trước với bước tiến tạo nên tác động tích cực và lớn cho cộng đồng, cần tập trung hơn và hợp tác giữa các nhóm nhà khoa học tại Việt Nam", ông Việt bày tỏ về sự quan tâm tới các nhà khoa học trẻ.

Gian khó trong khoa học đến từ nhiều phía

"Đây là một chia sẻ rất thú vị" - Giáo sư Sir Richard Henry Friend, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng VinFuture đã bày tỏ sự tán đồng trước chia sẻ của Trưởng khoa CNTT Trường ĐH Đại Nam.

Tiến sĩ ĐH Đại Nam tiết lộ rất cô đơn khi từ Mỹ trở về, nhiều bộ óc xuất chúng hưởng ứng - Ảnh 2.

Giáo sư Sir Richard Henry Friend, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng VinFuture.

Giáo sư Friend cho biết: "Gian khó đến từ nhiều phía, ví dụ tài chính. Tôi hiểu rất khó để có mục tiêu dài hạn ngay từ đầu. Và tôi nghĩ hợp tác là một yếu tố tất yếu trong khoa học của chúng ta.

Khi tôi nhìn vào những sự phát triển ở các trường đại học ở nước Anh thì tôi thấy rằng chương trình đào tạo bậc cao có sự thay đổi rất lớn. Tôi thấy cộng đồng hợp tác từ cử nhân rồi lên bậc cao hơn. Có những người có hành trình hợp tác với nhau một cách rất là hiệu quả và không cảm thấy cô đơn. Tất nhiên điều đó không chỉ dừng lại ở phạm vi một trường ĐH Cambridge ở Anh mà còn là hợp tác ở trên toàn cầu nữa".

"Thông điệp mà giải thưởng VinFuture mang lại đó là: Đây là một giải thưởng toàn cầu và chúng tôi mong muốn tạo ra một mạng lưới kết nối toàn cầu giữa các nhà khoa học như vậy. Chúng tôi sẽ làm bất cứ những gì để khuyến khích sự hợp tác ở những quy mô nhỏ nhất giữa các nghiên cứu sinh ở trên toàn cầu. Tôi nghĩ rằng từ những cái mầm mống đó thì chúng ta sẽ tăng cường được những quan hệ hợp tác tích cực trong tương lai", Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng VinFuture nhấn mạnh.

Tiến sĩ ĐH Đại Nam tiết lộ rất cô đơn khi từ Mỹ trở về, nhiều bộ óc xuất chúng hưởng ứng - Ảnh 3.

Giáo sư Albert P. Pisano, đồng Chủ tịch Hội đồng Sơ khảo của Giải thưởng VinFuture.

Tán thành với quan điểm của Giáo sư Friend, Giáo sư Albert P. Pisano, Viện trưởng Viện Kỹ thuật Jacobs của ĐH California, San Diego (Mỹ), đồng Chủ tịch Hội đồng Sơ khảo của Giải thưởng VinFuture, cho rằng: "Chúng tôi đang hợp tác với ĐH VinUni để thiết lập một chương trình hợp tác rất là thú vị chương trình 3 + 2. Trong đó, sinh viên của chúng ta học 3 năm tại ĐH VinUni và khi nào đến năm 4 và 5 thì họ sẽ đến với ĐH California ở San Diego.

Điểm hay của chương trình này là sinh viên sẽ nhận được bằng cử nhân từ Trường ĐH VinUni và sau đó sẽ nhận được bằng thạc sĩ từ trường của chúng tôi".

Theo Giáo sư Pisano, trong quá trình học tập của chúng ta thì luôn luôn lồng ghép yếu tố làm dự án nghiên cứu vào và đây là một cách để chúng ta có thể tạo được cây cầu kết nối giữa hai trường đại học với nhau.

Các nhà khoa học là chuyên gia thất bại?

Câu hỏi thú vị từ một khán giả khiến các nhà khoa học bất ngờ. Tuy nhiên, các chuyên gia trong Hội đồng Giải thưởng VinFuture đã có những câu trả lời sâu sắc.

Trong cuộc đời làm khoa học của mình, thất bại không phải là chuyện hiếm gặp đối với Giáo sư Sir Richard Henry Friend. Tuy nhiên, vị giáo sư này chia sẻ: "Tôi chọn từ khác, không phải thất bại, đó chỉ là không được như kỳ vọng mà thôi. Sau mỗi lần, chúng ta đều học được điều gì đó và phát hiện được đâu là điều chúng ta không nên đi theo. Tôi nghĩ không phải lần nào cũng thành công.

Tôi từng nói với các bạn trẻ là đọc tài liệu nhưng phải đọc với óc phản biện. Chúng ta hãy tự tin trước những yếu tố bất trắc. Không có rủi ro thì đâu cần nhà khoa học. Vì vậy chúng ta hãy mạnh dạn đương đầu".

Tiến sĩ ĐH Đại Nam tiết lộ rất cô đơn khi từ Mỹ trở về, nhiều bộ óc xuất chúng hưởng ứng - Ảnh 4.

Giáo sư Đặng Văn Chí là thành viên hội đồng Giải thưởng VinFuture.

Giáo sư Đặng Văn Chí, nhà khoa học hàng đầu nghiên cứu về ung thư, đồng thời là thành viên hội đồng Giải thưởng, chia sẻ: "Tôi nghĩ rằng, những thứ đầu tiên không phải để làm mới có thành công. Và với những cái mà không thành công, tôi cũng không muốn nói là thất bại.

Theo tôi, những người trẻ trước hết phải là nắm chắc chuyên môn trong lĩnh vực của mình, dùng những kiến thức khoa học sẵn có, từ đó phát triển những gì chưa có để chúng ta hướng tới những lĩnh vực đó. Vậy nên, chưa cần nhiều lĩnh vực, chúng ta cần phải là chuyên gia, hiểu biết về những gì sẵn có trong lĩnh vực của mình".

Tuần lễ Khoa học VinFuture nằm trong chuỗi sự kiện lễ trao giải VinFuture lần thứ I, diễn ra từ ngày 18 - 21/01/2022 tại Hà Nội.

Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học có tầm ảnh hưởng bậc nhất thế giới hội tụ tại Việt Nam để tham gia 4 hoạt động chính của Tuần lễ Khoa học VinFuture, bao gồm: Giao lưu cùng Hội đồng Giải thưởng và Hội đồng Sơ khảo (ngày 18/1); Tọa đàm "Khoa học vì Cuộc sống" (ngày 19/1); Lễ Trao giải VinFuture lần thứ I (ngày 20/1) và Giao lưu cùng Chủ nhân giải thưởng VinFuture (ngày 21/1).