Tự biến mình thành "con tin" của Nga, châu Âu hối không kịp: Đến TT Putin cũng bất ngờ!

Mạnh Kiên |
Tự biến mình thành "con tin" của Nga, châu Âu hối không kịp: Đến TT Putin cũng bất ngờ!
Tự biến mình thành "con tin" của Nga, châu Âu hối không kịp: Đến TT Putin cũng bất ngờ!

Châu Âu hiện đã biến mình thành con tin cho Nga vì một lý do hết sức đơn giản. TT Putin dang tay cứu giúp nhưng thứ ông nhận về là sự hoài nghi.

"Con tin năng lượng"

Sau khi Nga đến "giải cứu" châu Âu bằng đề nghị tăng cung cấp khí đốt cho khu vực này trong bối cảnh giá cả tăng vọt, các chuyên gia nhận định: Châu Âu hiện nay đang trở nên lệ thuộc vào Nga.

Các hợp đồng khí đốt tự nhiên đã đạt mức cao kỷ lục ở châu Âu trong tuần qua, do nhu cầu tăng cao và nguồn cung bị thắt chặt trước tình hình mùa đông sắp đến.

Giá năng lượng chỉ tạm giữ ổn định sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ngỏ ý tăng nguồn cung khí đốt cho châu Âu.

Các nhà phân tích thị trường đánh giá động thái này cho thấy châu Âu ngày càng dễ bị tổn thương trước Nga, quốc gia đang chờ Đức chứng nhận dự án đường ống dẫn khí đốt Nord Stream 2 gây tranh cãi, công cụ sẽ đưa nhiều khí đốt của Nga đến châu Âu thông qua Biển Baltic.

Đường ống trị giá 11 tỷ USD hiện đã được hoàn thành trước sự khó chịu của Mỹ, quốc gia từng phản đối dự án vì lo ngại làm tổn hại đến an ninh năng lượng châu Âu và Nga có thể tìm cách sử dụng làm đòn bẩy trong khu vực.

Chính quyền Obama và Trump đã kêu gọi trừng phạt đối với Nord Stream 2 nhưng Tổng thống Joe Biden đã miễn trừ vào tháng 5 trong một nỗ lực nhằm xây dựng lại quan hệ với Đức .

Timothy Ash, chiến lược gia cấp cao về thị trường mới nổi tại Bluebay Asset Management, cho biết: "Châu Âu hiện đã biến mình thành con tin cho Nga chỉ vì nguồn cung cấp năng lượng", nhấn mạnh tình hình hiện tại là "không thể tin được".

"Rõ ràng là Nga đang nắm trong tay một châu Âu (EU và Anh) gặp khó khăn về năng lượng, và họ quá yếu ớt trong việc thay đổi bất kỳ điều gì", chuyên gia này mô tả.

"Châu Âu đang thu mình lại vì lo ngại rằng khi bước vào mùa đông, Nga sẽ tiếp tục vặn vít đường ống, đóng băng cho đến khi NS2 được chứng nhận".

Tổng thống Putin đã đề nghị tăng nguồn cung cấp cho châu Âu. Ông cũng chỉ trích khu vực vì đã hủy bỏ nhiều hợp đồng khí đốt dài hạn để đổi lấy các hợp đồng giao ngay, nói rằng Điện Kremlin đã sẵn sàng đàm phán các hợp đồng mới.

Nga tận dụng cơ hội quá tốt

Nhiều chuyên gia cho rằng Nga đã cố tình từ chối cung cấp khí đốt cho châu Âu, nhằm tăng tốc độ chứng nhận đường ống Nord Stream 2 của Đức.

Tuy nhiên, Nga đã bác bỏ điều này, khi phát ngôn viên Dmitry Peskov phủ nhận rằng Moscow có bất kỳ vai trò nào trong cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Âu.

Nhưng ở tuyên bố khác, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak ám chỉ rằng chứng nhận dự kiến ​​của Đức về đường ống gây tranh cãi có thể giúp hạ nhiệt giá.

Chuyên gia Ash tin rằng việc tìm kiếm chứng nhận cho Nord Stream 2 là "kế hoạch của Moscow", đồng thời nhận định "các thị trường thực sự ngây thơ nếu nghĩ rằng Moscow sẽ làm bất cứ điều gì để xoa dịu cuộc khủng hoảng khí đốt châu Âu trước khi NS2 được chứng nhận".

Mike Fulwood, thành viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, đồng ý rằng bất kỳ quyết định cung cấp thêm khí đốt nào cho châu Âu của Nga đều mang tính "chính trị" và gắn liền với việc chứng nhận đường ống.

"Về cơ bản, quan điểm của Nga là nếu chấp thuận Nord Stream 2, chúng tôi sẽ nhận được một số khí đốt", Fulwood nói với CNBC.

Bilal Hafeez, Giám đốc điều hành Macro Hive, tin rằng Nga đang tận dụng tình hình để làm điều có lợi cho mình.

"Tôi nghĩ rằng Nga đã sử dụng cuộc khủng hoảng năng lượng này để tận dụng tình hình và cố gắng thúc đẩy hoạt động của đường ống. Có một số bằng chứng cho thấy họ có thể đã kìm hãm nguồn cung thông qua đường ống qua Ukraine, để Đức và EU đẩy nhanh sử dụng đường ống Nord Stream 2".

Giá cả tăng vọt đã đặt vấn đề này lên hàng đầu trong chương trình nghị sự của EU với việc các nhà lãnh đạo kêu gọi độc lập hơn về năng lượng - do gần 90% nguồn cung của khối được nhập khẩu, trong đó Nga là một trong những nguồn nhập khẩu chính cùng với Na Uy.

Nguồn cung cấp khí đốt của châu Âu từ lâu đã trở thành một chủ đề hóc búa, thường làm xấu đi mối quan hệ giữa Mỹ và EU.

Các chuyên gia coi cuộc cạnh tranh về nguồn cung cấp khí đốt của châu Âu như một cuộc chiến ủy nhiệm giữa Mỹ và Nga, cả hai đều tranh giành thị phần trong khu vực với nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên (Nga) và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (Mỹ)

Các chuyên gia đồng ý rằng châu Âu cần đa dạng hóa các nguồn năng lượng khỏi Nga.

"Châu Âu càng đa dạng hóa nguồn cung thì càng ít rủi ro hơn", Fulwood nói.