Cuộc đua gay cấn: Sợ bị Trung Quốc "hất cẳng", Đài Loan gấp gáp chen chân vào tổ chức lớn - Lành ít dữ nhiều?

Tất Đạt |
Cuộc đua gay cấn: Sợ bị Trung Quốc "hất cẳng", Đài Loan gấp gáp chen chân vào tổ chức lớn - Lành ít dữ nhiều?
Cuộc đua gay cấn: Sợ bị Trung Quốc "hất cẳng", Đài Loan gấp gáp chen chân vào tổ chức lớn - Lành ít dữ nhiều?
Ảnh: Wataru Ito

Việc Bắc Kinh xin gia nhập một hiệp ước thương mại xuyên Thái Bình Dương có thể khiến Đài Loan không còn cơ hội tham gia hiệp ước này.

Đài Bắc hôm 22/9 đã chính thức nộp đơn xin gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) gồm 11 thành viên. Đài Loan sử dụng tên gọi "Vùng lãnh thổ Hải quan riêng biệt của Đài Loan - Bành Hồ - Kim Môn - Mã Tổ" - tên gọi được sử dụng trong Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) mà Bắc Kinh cũng là một thành viên.

Việc Đài Bắc đệ trình đơn lên New Zealand, nước giữ vai trò là nơi nộp lưu chiểu và tiếp nhận các đề nghị gia nhập CPTPP, được đưa ra sau khi Bắc Kinh đưa ra yêu cầu tương tự vào ngày 16/9 khiến Đài Loan lo ngại rằng hòn đảo này có thể bị cấm gia nhập nếu đại lục được chấp nhận trước Đài Bắc.

Nhà đàm phán thương mại hàng đầu của Đài Loan John Deng không loại trừ khả năng này.

Người phát ngôn phía Đài Loan Joanne Ou nói rằng liệu Bắc Kinh có thể đáp ứng các yêu cầu khắt khe của CPTPP đối với một hệ thống kinh tế tự do và cởi mở hay không vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ.

Cuộc đua gay cấn: Sợ bị Trung Quốc hất cẳng, Đài Loan gấp gáp chen chân vào tổ chức lớn - Lành ít dữ nhiều? - Ảnh 1.

Nhà đàm phán thương mại Đài Loan John Deng.

Bà nói: "Các quốc gia thành viên CPTPP đã nhiều lần nói rằng họ sẽ không hạ thấp hoặc nới lỏng các tiêu chí để trở thành thành viên vì sự gia nhập của một thành viên mới".

New Zealand xác nhận rằng họ đã nhận được yêu cầu chính thức từ "Đài Bắc Trung Hoa" - từ viết tắt mà WTO sử dụng để chỉ Lãnh thổ Hải quan riêng biệt gồm Đài Loan, Bành Hồ, Kim Môn, Mã Tổ.

"New Zealand với tư cách lưu chiểu cho CPTPP sẽ chia sẻ yêu cầu gia nhập của Đài Bắc Trung Hoa với các bên ký kết CPTPP khác".

Vào ngày 23/9, Nhật Bản, nước chủ trì CPTPP năm nay, đã hoan nghênh việc Đài Loan đăng ký tham gia thỏa thuận thương mại - hãng tin Kyodo đưa tin.

Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Toshimitsu Motegi mô tả Đài Loan là "đối tác cực kỳ quan trọng của Nhật Bản" cùng chia sẻ các giá trị cơ bản như pháp quyền.

Ông cho biết Tokyo sẽ đáp lại yêu cầu của hòn đảo "dựa trên quan điểm chiến lược và sự hiểu biết của công chúng".

Trung Quốc phản đối mạnh mẽ việc các quốc gia có quan hệ ngoại giao với Trung Quốc ký bất kỳ thỏa thuận chính thức nào với Đài Loan với hàm ý rằng hòn đảo này có chủ quyền độc lập.

Với tên gọi ban đầu là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương, thỏa thuận gồm 12 thành viên trước đây từng được Mỹ đề xướng như một đối trọng kinh tế đối với ảnh hưởng kinh tế ngày càng tăng của Trung Quốc đại lục, nhưng đã bị trì hoãn vào đầu năm 2017 sau khi Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là Donald Trump rút lui khỏi thỏa thuận, nói rằng Mỹ không nên tham gia vào bất kỳ thỏa thuận thương mại đa phương nào có thể làm suy yếu việc làm của người Mỹ.